#ისტორია

მსოფლიო პოლიტიკა 01 March

ალექსანდრე ვუჩიჩი: როგორ ინარჩუნებს სერბეთის ლიდერი ძალაუფლებას ანტისამთავრობო პროტესტების ფონზე?

სერბეთში მიმდინარე ანტისამთავრობო პროტესტების ფონზე, სტატია იკვლევს პრეზიდენტ ალექსანდრე ვუჩიჩის პოლიტიკურ გზას – მისი ახალგაზრდობის ულტრანაციონალისტური შეხედულებებიდან და 1990-იანი წლების მაქსიმირის სტადიონის ინციდენტიდან დღევანდელ მმართველობამდე. მოცემულია, თუ როგორ მოახდინა მან ძალაუფლების კონსოლიდაცია, შეზღუდა დემოკრატიული თავისუფლებები და გაუმკლავდა კრიმინალურ ბრალდებებს, პარალელურად კი მიმოიხილავს მის ოჯახურ ისტორიას და იუგოსლავიის დაშლის კონტექსტს, რომელმაც მისი მსოფლმხედველობა ჩამოაყალიბ

პოლიტიკა 26 February

ესპანეთი 45 წლის წინანდელი გადატრიალების საიდუმლო დოკუმენტებს აქვეყნებს

ესპანეთის მთავრობამ გაასაჯაროვა ათობით დოკუმენტი 45 წლის წინანდელი გადატრიალების მცდელობასთან დაკავშირებით, რაც ქვეყნის ისტორიის საკვანძო მომენტად ითვლება. შეიარაღებული ოფიცრების ჯგუფმა პარლამენტში შეჭრით სცადა ახლად ჩამოყალიბებული დემოკრატიის დამხობა და დიქტატურის აღდგენა, თუმცა მეფე ხუან კარლოსის მხარდაჭერის გარეშე მათი მცდელობა ჩაიშალა. დოკუმენტების გამოქვეყნება დაემთხვა გადატრიალების ლიდერის, ანტონიო ტეხერო მოლინას გარდაცვალებას. მიუხედავად დიდი მოლოდინისა, გაჟღერებული ინფორმაცია, ერთი შეხედ

საერთაშორისო ურთიერთობები 26 February

რატომ უახლოვდებიან ერთმანეთს ისრაელი და ინდოეთი? მოდის ვიზიტი და პარტნიორობის გაღრმავება

ინდოეთის პრემიერ-მინისტრი ნარენდრა მოდი ისრაელს ორდღიანი ვიზიტით ეწვევა, რათა განაახლოს უსაფრთხოებისა და ეკონომიკური შეთანხმებები რეგიონში მზარდი დაძაბულობის ფონზე. მიუხედავად იმისა, რომ ინდოეთი თავდაპირველად ეწინააღმდეგებოდა ისრაელის შექმნას და დიპლომატიური ურთიერთობები მხოლოდ 1992 წელს დაამყარა, მოდის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ 2014 წელს, ორ ქვეყანას შორის კავშირები მნიშვნელოვნად გაღრმავდა. ვიზიტის ფარგლებში განხილული იქნება ხელოვნური ინტელექტი, კიბერუსაფრთხოება, თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმე

ანალიზი 24 February

კოლონიური წარსულის რეაბილიტაცია და ახალი მსოფლიო წესრიგი

სტატია განიხილავს კოლონიური წარსულის რეაბილიტაციის მიზანმიმართულ მცდელობებს, რაც მიზნად ისახავს ექსპლუატაციის ნაცვლად მას მეურვეობად წარმოჩენას, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც დასავლეთი გლობალურ დომინირებასთან დაკავშირებულ გამოწვევებს აწყდება. ხაზგასმულია ისტორიული დანაშაულებებისთვის გაცემული მინიმალური ბოდიშები და კოლონიური რევიზიონიზმის ზრდა, რომლის მაგალითებია მარკო რუბიოს მსგავსი ფიგურები. სტატია ამტკიცებს, რომ ეს არის მეხსიერების დათრგუნვისა და ახალი „ძალაუფლების უფლებად ქცევის“ წესრიგის ლეგი

საერთაშორისო ურთიერთობები 22 February

ინდოეთის ურთიერთობები ისრაელთან და პალესტინასთან: ევოლუცია ათწლეულების განმავლობაში

მაჰათმა განდის პალესტინის მხარდაჭერიდან ნარენდრა მოდის ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან დაახლოებამდე, ინდოეთის საგარეო ურთიერთობებმა მნიშვნელოვანი ევოლუცია განიცადა ათწლეულების განმავლობაში. თავდაპირველად პალესტინის სუვერენიტეტის აქტიური დამცველი, ნიუ დელიმ თანდათან გაამყარა კავშირები ისრაელთან თავდაცვის, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიების სფეროებში. ეს სტატია ასახავს, თუ როგორ შეიცვალა ინდოეთის პოზიცია კონფლიქტის მიმართ, საწყისი მტრობიდან და ეჭვებიდან, ფარული იარაღით ვაჭრობისა და ახლა უკვე ღია თანამშრომლობისკენ.

საზოგადოება 22 February

ბულგარეთის თურქული თემი: კომუნისტური რეჟიმის დევნა და გაუხსნელი ჭრილობები

ბულგარეთის თურქულმა თემმა, ოსმალეთის მოახალშენეთა შთამომავლებმა, მძიმე დევნა განიცადა კომუნისტური რეჟიმის დროს, რაც მოიცავდა სახელების შეცვლას, დეპორტაციებსა და მკვლელობებს. მიუხედავად 1991 წლის კონსტიტუციისა და 2012 წლის საპარლამენტო დეკლარაციისა, წარსულის დანაშაულებებისთვის არცერთი დამნაშავე არ დასჯილა. სტატია იკვლევს ამ ისტორიულ უსამართლობას, თემის კულტურულ და რელიგიურ იდენტობას და პოლიტიკური ნების არარსებობას წარსულის გადაფასებისთვის, ასევე თურქეთის გავლენას ბულგარეთის მუსლიმურ ცხოვრებაზე.

მსოფლიო 22 February

რუსეთი გულაგის მუზეუმს ნაცისტური დანაშაულების ამსახველ ექსპოზიციად აქცევს

რუსეთის ხელისუფლება მოსკოვში მდებარე გულაგის ისტორიის მუზეუმს, რომელიც საბჭოთა რეპრესიებს ასახავდა, მეორე მსოფლიო ომის დროს ნაცისტურ დანაშაულებზე ფოკუსირებულ ახალ ექსპოზიციად გადააქცევს. ეს გადაწყვეტილება კრიტიკოსების მიერ პუტინის მცდელობად განიხილება, მოახდინოს საბჭოთა მემკვიდრეობის რეაბილიტაცია და ადამიანის უფლებების დარღვევები დააკნინოს.

კულტურა 22 February

ტიპაჟის შექმნა: კოლონიური ფოტოგრაფია ინდოეთის ხალხების კლასიფიკაციისთვის

მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში ფოტოგრაფია ბრიტანეთის იმპერიის მიერ ინდოეთის შესაცნობად და კლასიფიკაციისთვის ერთ-ერთ მთავარ ინსტრუმენტად იქცა. დელის ხელოვნების გალერეა DAG-ის მიერ ორგანიზებული ახალი გამოფენა „ტიპაჟის შექმნა: ინდოეთის ხალხების ფოტოგრაფირება, 1855-1920“ თითქმის 200 იშვიათ ფოტოს აერთიანებს, რომლებიც კოლონიური ხელისუფლების მიერ ინდოეთის რთული სოციალური განსხვავებების გასაგებად და იდენტობების დასაფიქსირებლად გამოიყენებოდა.

დიპლომატია, საქართველო-ირანის ურთიერთობები 22 February

ირანის საელჩოს სკანდალური ფორმულირება: „ქართველთა ირანში ჩასვლის“ 410 წლისთავი თუ მასობრივი დეპორტაცია?

ირანის ელჩმა საქართველოში, ალი მოუჯანმა, აღიარა საელჩოს მოსაწვევში გამოყენებული სადავო ფორმულირება, რომელიც მე-17 საუკუნეში ქართველების ირანში იძულებით გადასახლებას „ჩასვლას“ უწოდებდა. კონტროვერსია მას შემდეგ დაიწყო, რაც პროფესორმა გიორგი სანიკიძემ მოსაწვევის ფოტო გამოაქვეყნა, სადაც ისლამური რევოლუციის წლისთავის აღნიშვნის პარალელურად, „ქართველების ირანში ჩასვლის 410 წლისთავზეც“ იყო საუბარი, რაც შაჰ აბას I-ის მიერ კახეთიდან ქართველების მასობრივ დეპორტაციას უკავშირდება. ელჩმა პასუხისმგებლობა სეფია

პოლიტიკა 17 February

აშშ-ის მოსამართლე მთავრობას ფილადელფიის გამოფენის მოხსნით ისტორიის გადაწერის მცდელობაში ადანაშაულებს

შეერთებული შტატების მოსამართლემ ეროვნულ პარკების სამსახურს (NPS) უბრძანა, აღადგინოს ფილადელფიაში, ისტორიულ ობიექტზე მდებარე გამოფენა, რომელიც ყოფილი პრეზიდენტ ჯორჯ ვაშინგტონის მიერ დამონებულ ცხრა ადამიანს ეხებოდა. გადაწყვეტილება მოჰყვა ფილადელფიის სარჩელს დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის წინააღმდეგ გამოფენის პანელების მოხსნის გამო, რაც ტრამპის აღმასრულებელი ბრძანების საპასუხოდ მოხდა. მოსამართლე სინტია რუფემ ფედერალური მთავრობა ისტორიის წაშლის მცდელობაში დაადანაშაულა, შეადარა რა ეს ჯორჯ ორუელის „198

პოლიტიკა 17 February

მოსამართლემ ჯორჯ ვაშინგტონის მონათა შესახებ გამოფენის აღდგენა ბრძანა და ტონალობა ტრამპის ადმინისტრაცია „ჭეშმარიტების სამინისტროს“ შეადარა

აშშ-ის პირველი პრეზიდენტის, ჯორჯ ვაშინგტონის მონათა შესახებ გამოფენა იანვარში იქნა მოხსნილი. ფედერალურმა მოსამართლემ მისი დროებითი აღდგენა ბრძანა და ტრამპის ადმინისტრაცია ჯორჯ ორუელის „1984“-ის „ჭეშმარიტების სამინისტროს“ შეადარა. მოსამართლემ ხაზი გაუსვა მთავრობის პრეტენზიას, რომ მას შეუძლია ისტორიული ცნობების შეცვლა, რაც მარგინალიზებული ჯგუფების ისტორიების ამოღების ფართო კამპანიის ნაწილია.

კულტურა 16 February

ჩინური ახალი წელი და ცხენი: კულტურული სიმბოლო, ისტორია და უნიკალური სახეობები

ჩინურ ზოდიაქოში გამორჩეული ცხენი, მრავალ კულტურაში დიდად დაფასებული ცხოველია. ამ წელს, ჩინური ახალი წელი (გაზაფხულის ფესტივალი) 17 თებერვალს მოდის, რაც ზოდიაქოს ციკლის ბრუნვასაც აღნიშნავს. ცხენის წელში დაბადებულებს ისეთ ცნობილ ადამიანებს მიაკუთვნებენ, როგორებიც არიან ნელსონ მანდელა და ჯეკი ჩანი. სტატია იკვლევს ცხენის ისტორიულ როლს, მის კულტურულ მნიშვნელობას ჩინურ ტრადიციებში (ძალა, სიჩქარე, ერთგულება) და სხვა ცივილიზაციებში. ასევე განხილულია ცხენების მოშინაურების პროცესი და მათი გავლენა ადამიანი

საერთაშორისო ანალიზი 14 February

ბანანის რესპუბლიკა: ტერმინის ევოლუცია და მისი რეალური ისტორია

ტერმინი „ბანანის რესპუბლიკა“ პლანტაციებიდან პოლიტიკურ რიტორიკამდე განვითარდა, რაც ასახავს, როგორ შეიძლება დავიწყებას მიეცეს ძალადობრივი წარსული და მეტაფორად იქცეს, ზოგჯერ კი მისი ნამდვილი ისტორია დაჩრდილოს. ეს სტატია იკვლევს ტერმინის წარმოშობას, მის კავშირს აშშ-ის კორპორაციულ ინტერესებთან ცენტრალურ ამერიკაში, ისტორიულ მოვლენებს, როგორიცაა გვატემალის გადატრიალება და ბანანის ხოცვა-ჟლეტა, და მის თანამედროვე ინტერპრეტაციებს.

ანალიტიკა 14 February

ტრამპის გრენლანდიის აღწერა კოლონიურ პატერნს იმეორებს: მიწის ფლობის ისტორიული დაპირისპირება

აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის მიერ გრენლანდიის „ყინულის ნაჭრად“ მოხსენიებამ კოლონიური ძალების ისტორიული პრაქტიკა გამოკვეთა, რომლებიც მიწის საკუთრების საკუთარ კონცეფციებს აწესებდნენ და ადგილობრივი მოსახლეობის უფლებებს უგულებელყოფდნენ. სტატია იკვლევს, თუ როგორ აისახა ეს პერსპექტივა, რომელიც ფუნდამენტურად ეწინააღმდეგება მიწის კოლექტიურ გამოყენებას, ისტორიულ შენაძენებში, როგორებიცაა ალასკა, ავსტრალიის „terra nullius“ დოქტრინა და აშშ-ის ადრეული მიწის პოლიტიკა, რაც მიწის მნიშვნელობის გაგებაში არსებუ

ისტორია 14 February

ბერლინის კედლის ფრაგმენტები სუვენირების ბაზარზე: 40 წლის შემდეგაც ნამდვილია?

ბერლინის კედლის დანგრევიდან თითქმის 40 წლის შემდეგაც კი, მისი ნაწილები კვლავ აქტიურად იყიდება სუვენირებად გერმანიის დედაქალაქში. სტატია იკვლევს ამ ფრაგმენტების ავთენტურობის საკითხს და წარმოგვიდგენს კომპანიას, რომელიც ბერლინის კედლის ნამდვილი ნაწილების მთავარი მიმწოდებელია, ხსნის მათ ბიზნეს მოდელს და სამომავლო გეგმებს, მათ შორის მოთხოვნის შემცირების ფონზე ბიზნესის დივერსიფიკაციას.

ისტორია და გეოპოლიტიკა 14 February

გრენლანდია: კუნძული, რომელიც ყოველთვის სტრატეგიული ინტერესის საგანი იყო

გრენლანდიას, მსოფლიოს უდიდეს კუნძულს, მრავალსაუკუნოვანი ისტორია აქვს, რომლის განმავლობაშიც ის სხვადასხვა ხალხისა და სახელმწიფოების ინტერესის საგანი იყო. ადგილობრივი ინუიტების შემდეგ, კუნძულზე ვიკინგები, დანიელები და შეერთებული შტატებიც კი აცხადებდნენ პრეტენზიებს. სტატია მოგვითხრობს გრენლანდიის ადრეულ დასახლებებზე, ერიკ წითელის მიერ მისი სახელის დარქმევაზე, დანიის კოლონიურ მმართველობაზე, ამერიკის შეერთებული შტატების არაერთგზის მცდელობებზე, შეეძინა კუნძული, და მის მუდმივ გეოპოლიტიკურ მნიშვნელობაზე