სომხური ეკლესიის ეპისკოპოსები ავსტრიაში შეიკრიბნენ. „სომხური სამოციქულო ეკლესია არასოდეს ემსახურებოდა და არ ემსახურება უცხო ძალებს ან უცხო ინტერესებს. ის თანმიმდევრულად რჩება სომეხი ხალხის, მათი სახელმწიფოებრიობისა და ეროვნული იდენტობის შენარჩუნების ერთგული“, – ნათქვამია ეპისკოპოსების განცხადებაში, რომელიც 17-19 თებერვალს ავსტრიის ქალაქ სანქტ-პელტენში გამართული შეხვედრის შემდეგ გავრცელდა. შეხვედრის მონაწილეები სომხეთის პრემიერ-მინისტრის, ნიკოლ ფაშინიანის მიერ სრულიად სომხეთის კათოლიკოსის წინააღმდეგ წაყენებულ ბრალდებებს პასუხობდნენ. ფაშინიანი აცხადებდა, რომ პატრიარქი „ყოველდღიურად უცხოური სადაზვერვო სამსახურის ლეიტენანტებს აწვდიდა ინფორმაციას“. ეს არ იყო ერთადერთი ბრალდება, რომელიც მან გააჟღერა. იმ მოძრაობის დასაწყისში, რასაც ის „ეკლესიის რეფორმას“ უწოდებდა, პრემიერ-მინისტრმა ასევე განაცხადა, რომ გარეგინ II-მ დაარღვია უცოლობის აღთქმა და ჰყავდა ქალიშვილი. მაღალი იერარქიის სამღვდელოებამ პატრიარქი დაიცვა და ფაშინიანის ინიციატივა მიუღებლად შეაფასა. მათ ასევე განაცხადეს, რომ სრულიად სომხეთის კათოლიკოსი და მაღალი იერარქიის სასულიერო პირები „რეპრესიების“ წინაშე დგანან. მოსალოდნელი იყო, რომ შეხვედრას თავად კათოლიკოსი უხელმძღვანელებდა. თუმცა, რამდენიმე დღით ადრე ხელისუფლებამ გარეგინ II-ის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე აღძრა. პროკურორები მას და კიდევ ექვს სასულიერო პირს სასამართლოს გადაწყვეტილების აღსრულებისთვის ხელის შეშლაში ადანაშაულებენ. ამ საქმის ფარგლებში პატრიარქს ქვეყნის დატოვების უფლება ჩამოერთვა. ეპისკოპოსი გევორგ საროიანი, მასიაცოტნის ეპარქიის ხელმძღვანელი, რომელიც პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის მოძრაობას შეუერთდა, ეპარქიის მეთაურის თანამდებობიდან გაათავისუფლეს. სასულიერო პირმა გადაწყვეტილება სასამართლოში გაასაჩივრა. სასამართლომ მისი თანამდებობაზე აღდგენა ბრძანა საქმის საბოლოო შედეგის მიღებამდე. თუმცა, უმაღლესმა სულიერმა საბჭომ, კათოლიკოსის ხელმძღვანელობით, ის მღვდლობიდან განკვეთა. გარეგინ II-ისა და ექვსი სხვა სასულიერო პირის წინააღმდეგ აღძრული სისხლის სამართლის საქმე სწორედ ამ გადაწყვეტილებას უკავშირდება. შეხვედრის მონაწილეებმა დაგმეს, რასაც მათ „უსაფუძვლო სისხლის სამართლის დევნა“ უწოდეს. მათ განცხადებაში ნათქვამია, რომ სასამართლოს გადაწყვეტილებამ „ხელოვნური დაბრკოლება“ შექმნა. მოგზაურობის აკრძალვის გამო, გარეგინ II სესიაში ვიდეო ბმულის საშუალებით მონაწილეობდა. რა დეტალები შეიტანეს ავსტრიის შეხვედრის მონაწილეებმა თავიანთ განცხადებაში და რა სხვა ბრალდებები წაუყენა ფაშინიანმა კათოლიკოსს? რა რისკების შესახებ გააფრთხილა პრემიერ-მინისტრმა, თუ პატრიარქს საზღვარგარეთ გამგზავრების ნებას დართავდნენ? შეხვედრაზე ავსტრიაში ოცდახუთი მაღალი იერარქიის სასულიერო პირი ჩავიდა. ყველა მათგანი სრულიად სომხეთის კათოლიკოსატს წარმოადგენს. არქიეპისკოპოსი ჰოვანან ტერტერიანი, ჩრდილოეთ ამერიკის დასავლეთ ეპარქიის ხელმძღვანელი, ასევე დაესწრო. ის მათ შორის არის, ვინც პრემიერ-მინისტრ ნიკოლ ფაშინიანის მოძრაობას „ეკლესიის რეფორმისთვის“ შეუერთდა. ორგანიზატორებმა თავდაპირველად მაღალი იერარქიის სამღვდელოების 56-ვე წევრი მიიწვიეს. სიაში შედიოდნენ ისინიც, ვინც ფაშინიანთან ერთად კათოლიკოსის გადადგომას ითხოვდა. ჰოვანან ტერტერიანის გარდა, ყველა მათგანმა უარი თქვა დასწრებაზე. მათ თავიანთი გადაწყვეტილება იმით ახსნეს, რომ პატრიარქისგან ჯერ კიდევ არ მიუღიათ პასუხები არაერთ კითხვაზე. ეს კითხვები, სხვა საკითხებთან ერთად, რამდენიმე მაღალი იერარქიის სასულიერო პირთან დაკავშირებულ საკამათო ინციდენტებს ეხება. მათ ასევე განაცხადეს, რომ საპატრიარქო ტახტს არ უპასუხია „სრულიად სომხეთის კათოლიკოსის ტახტის მფლობელის წინააღმდეგ წაყენებულ სერიოზულ ბრალდებებზე“. შეხვედრის შემდეგ წმინდა ეჩმიაძინის საპატრიარქო ტახტმა განაცხადა, რომ მონაწილეებმა „არსებითი და კონსტრუქციული“ დისკუსიები გამართეს. ისინი ეკლესიის წინაშე მდგარ გამოწვევებსა და მათი დაძლევის გზებზე გაამახვილეს ყურადღება. მონაწილეებმა ასევე განიხილეს სახელმწიფოსთან ურთიერთობა, ეკლესიის დამოუკიდებლობა და მის ირგვლივ პოლიტიკური სპეკულაციების დაუშვებლობა. პატრიარქმა ეპისკოპოსთა საბჭო ავსტრიაში მოიწვია. „საიდან ვიცით, რომ ის ავსტრიას არ დატოვებს სხვაგან წასასვლელად და იქ თავს დევნილ კათოლიკოსად არ გამოაცხადებს?“ – განაცხადა არქიეპისკოპოსმა ვაზგენ მირზახანიანმა. სამღვდელოებამ განაცხადა, რომ ეკლესიამ „ყოველთვის შეინარჩუნა თავისი თავდაპირველი მისია“ ქრისტეს სიტყვის ქადაგებისა და ხალხის ხსნისკენ წარმართვის გზით შინაგანი რეფორმის მეშვეობით. ეპისკოპოსთა შეხვედრის მონაწილეებმა განაცხადეს, რომ გარედან დაწესებული ნებისმიერი რეფორმა მიუღებელია: „ჩვენ ვხედავთ გადაუდებელ აუცილებლობას, დავძლიოთ სომხური ეკლესიის წინაშე მდგარი გამოწვევები და სარეფორმო სამუშაოები მხოლოდ ეპისკოპოსთა საბჭოსა და ეკლესიის უმაღლეს კანონიკურ ორგანოებში განვახორციელოთ“. ეპისკოპოსებმა სახელმწიფოსთან ურთიერთობა „ძალიან საშიშად“ შეაფასეს და სომხეთის ხელისუფლებას მოუწოდეს: ეპისკოპოსებმა ასევე მიმართეს სასულიერო პირებს, რომლებიც პრემიერ-მინისტრის ეკლესიის რეფორმის მოძრაობას შეუერთდნენ. მათ მოუწოდეს: პრემიერ-მინისტრმა და 10 ეპისკოპოსმა განცხადება გაავრცელეს, რომელშიც ეკლესიის რეფორმის „საგზაო რუკა“ წარმოადგინეს, საბოლოო მიზნად კი გარეგინ II-ის ტახტიდან ჩამოშორება და ახალი პატრიარქის არჩევა დაისახეს. ავსტრიაში დაგეგმილ შეკრებამდე რამდენიმე დღით ადრე – და სასამართლოს გადაწყვეტილებამდე, რომელმაც კათოლიკოსს ქვეყნის დატოვება აუკრძალა – პრემიერ-მინისტრმა ნიკოლ ფაშინიანმა გარეგინ II კათოლიკოსატის სხვა ქვეყანაში გადატანის მცდელობაში დაადანაშაულა. მან ასევე განაცხადა, რომ პატრიარქს წმინდა ეჩმიაძინის საპატრიარქო ტახტზე შენახული განძეულობის თან წაღება ჰქონდა განზრახული. „ამას არ დავუშვებ. სომხეთი არ [დაუშვებს ამას]“.