უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი წინააღმდეგობის მტკიცე გზავნილს აგრძელებს. როდესაც ამ შაბათ-კვირას კიევში, სამთავრობო შტაბში შევხვდით, მან განაცხადა, რომ დამარცხების ნაცვლად, უკრაინა ომს გამარჯვებული დაასრულებდა. ის მტკიცედ ეწინააღმდეგებოდა პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მიერ მოთხოვნილი ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმების ფასის გადახდას, რაც გულისხმობს სტრატეგიული ტერიტორიებიდან გასვლას, რომლებიც რუსეთმა, ათობით ათასი ჯარისკაცის მსხვერპლად შეწირვის მიუხედავად, ვერ აიღო. „პუტინმა, – მითხრა ზელენსკიმ, – მესამე მსოფლიო ომი უკვე დაიწყო და ერთადერთი პასუხი მისი უკან დახევის იძულებაა ინტენსიური სამხედრო და ეკონომიკური ზეწოლით.“ „მე მჯერა, რომ პუტინმა ის უკვე დაიწყო. საკითხავია, რამდენ ტერიტორიას შეძლებს ის მიიტაცოს და როგორ შევაჩეროთ ის... რუსეთს სურს მსოფლიოს მოახვიოს ცხოვრების განსხვავებული წესი და შეცვალოს ადამიანების მიერ არჩეული ცხოვრება.“ რაც შეეხება რუსეთის მოთხოვნას, რომ უკრაინამ დათმოს დონეცკის აღმოსავლეთ რეგიონის 20%, რომელსაც ის ჯერ კიდევ აკონტროლებს – ქალაქების ხაზი, რომელსაც უკრაინა „ციხე ქალაქებს“ უწოდებს – ასევე მეტი ტერიტორია ხერსონისა და ზაპოროჟიეს სამხრეთ რეგიონებში? „ეს ხომ არ არის, – ვკითხე მე, – გონივრული მოთხოვნა, თუ ის ცეცხლის შეწყვეტას გამოიწვევს?“ „მე ამას სხვანაირად ვხედავ. მე ამას უბრალოდ მიწად არ ვუყურებ. მე ამას მიტოვებად ვხედავ – ჩვენი პოზიციების შესუსტებად, ასობით ათასი ჩვენი ხალხის მიტოვებად, რომლებიც იქ ცხოვრობენ. ასე ვხედავ მე ამას. და დარწმუნებული ვარ, რომ ეს „გაყვანა“ ჩვენს საზოგადოებას გაყოფს.“ „მაგრამ განა ეს კარგი ფასი არ არის გადასახდელი, თუ ეს პუტინს დააკმაყოფილებს? ფიქრობთ, რომ ის ამას დააკმაყოფილებს?“ „ეს, ალბათ, ცოტა ხნით დააკმაყოფილებს მას... მას პაუზა სჭირდება... მაგრამ როგორც კი ის ძალებს აღიდგენს, ჩვენი ევროპელი პარტნიორები ამბობენ, რომ ამას სამიდან ხუთ წლამდე დასჭირდება. ჩემი აზრით, ის შეიძლება გამოჯანმრთელდეს არაუმეტეს რამდენიმე წელში. სად წავა ის შემდეგ? ჩვენ არ ვიცით, მაგრამ ის, რომ მას ომის გაგრძელება მოუნდება, ფაქტია.“ ზელენსკის კიევის ცენტრის შეძლებული უბნის მკაცრად დაცულ სამთავრობო ანკლავში, საკონფერენციო დარბაზში შევხვდი. ინტერვიუში ის ძირითადად უკრაინულად საუბრობდა. ზელენსკის ლიდერობის სიმძაფრე მის დაცვის თანამშრომელთა მონდომებიდანაც იგრძნობა. ნებისმიერი სახელმწიფოს მეთაურთან ვიზიტი მკაცრ შემოწმებას მოითხოვს. მაგრამ კიევში პრეზიდენტის შენობებში შესვლის პროცესი ისეთ დონეზე ადის, რაც იშვიათად განმიცდია აქამდე. ეს არ არის გასაკვიდრი საომარ მდგომარეობაში მყოფ ქვეყანაში, რომლის პრეზიდენტიც რუსეთის სამიზნე უკვე იყო. ამის მიუხედავად, ადამიანი, რომელმაც კარიერა გასართობი სფეროდან დაიწყო, 2006 წელს გაიმარჯვა „ცეკვავენ ვარსკვლავების“ უკრაინულ ვერსიაში და სატელევიზიო კომედიაში უკრაინის მოულოდნელი პრეზიდენტის როლი ითამაშა, სანამ უკრაინის რეალური პრეზიდენტი გახდებოდა, საოცრად გამძლე ჩანს. აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ჟენევაში ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ბოლო მოლაპარაკებების წინა დღეს განაცხადა, რომ „უკრაინამ სჯობს, სწრაფად მივიდეს მოლაპარაკებების მაგიდასთან“. ის აგრძელებს უკრაინაზე უფრო მეტი ზეწოლის განხორციელებას, ვიდრე რუსეთზე. დასავლელმა დიპლომატებმა გასული ზაფხულიდან მოყოლებული აღნიშნეს, რომ ტრამპი ეთანხმება პუტინს იმაში, რომ უკრაინის მხრიდან რუსეთისთვის ტერიტორიული დათმობები არის ცეცხლის შეწყვეტის გასაღები, რაც ტრამპს სურს, იდეალურად, მომავალ ზაფხულამდე. თეთრი სახლის გარეთ ბევრი ანალიტიკოსიც მიიჩნევს, რომ უკრაინა ვერ მოიგებს ომს და მოსკოვისთვის დათმობების გარეშე, მას წააგებს. მე ვკითხე ზელენსკის, ხომ არ ჰქონდათ ტრამპს და სხვებს აზრი. „სად ხართ ახლა? – საპასუხოდ იკითხა ზელენსკიმ. – დღეს თქვენ ხართ კიევში, ჩვენი სამშობლოს დედაქალაქში, თქვენ ხართ უკრაინაში. ამისთვის ძალიან მადლობელი ვარ. დავმარცხდებით? რა თქმა უნდა, არა, რადგან ჩვენ ვიბრძვით უკრაინის დამოუკიდებლობისთვის.“ ზელენსკი ხშირად ამბობდა, რომ უკრაინას შეუძლია გაიმარჯვოს, მაგრამ როგორ გამოიყურებოდა გამარჯვება? რა თქმა უნდა, – თქვა მან, – გამარჯვება ნიშნავდა უკრაინელებისთვის ნორმალური ცხოვრების აღდგენას და მკვლელობების შეწყვეტას. მაგრამ გამარჯვების უფრო ფართო ხედვა, რომელიც მან წარმოადგინა, ეხებოდა გლობალურ საფრთხეს, რომელიც, მისი თქმით, პუტინისგან მომდინარეობს. „მე მჯერა, რომ პუტინის დღეს შეჩერება და უკრაინის ოკუპაციის თავიდან აცილება მთელი მსოფლიოსთვის გამარჯვებაა. რადგან პუტინი უკრაინაზე არ გაჩერდება.“ „თქვენ არ ამბობთ, რომ გამარჯვება ყველა მიწის დაბრუნებაა, არა?“ „ჩვენ ამას გავაკეთებთ. ეს აბსოლუტურად ნათელია. ეს მხოლოდ დროის საკითხია. ამის დღეს გაკეთება ნიშნავს უამრავი ადამიანის – მილიონობით ადამიანის დაკარგვას – რადგან [რუსეთის] არმია დიდია და ჩვენ გვესმის ასეთი ნაბიჯების ფასი. საკმარისი ხალხი არ გვეყოლება, მათ დავკარგავდით. და რა არის მიწა ხალხის გარეშე? სიმართლე გითხრათ, არაფერი.“ „და ჩვენ ასევე არ გვაქვს საკმარისი იარაღი. ეს დამოკიდებულია არა მხოლოდ ჩვენზე, არამედ ჩვენს პარტნიორებზეც. ამიტომ, ამ დროისთვის ეს შეუძლებელია, მაგრამ 1991 წლის სამართლიან საზღვრებში დაბრუნება [წელი, როდესაც უკრაინამ დამოუკიდებლობა გამოაცხადა, რამაც საბჭოთა კავშირის საბოლოო დაშლა გამოიწვია] უდავოდ, არა მხოლოდ გამარჯვებაა, არამედ სამართლიანობა. უკრაინის გამარჯვება არის ჩვენი დამოუკიდებლობის შენარჩუნება, ხოლო სამართლიანობის გამარჯვება მთელი მსოფლიოსთვის არის ჩვენი ყველა მიწის დაბრუნება.“ ერთი წლის წინ ზელენსკი ეწვია თეთრ სახლს და ისეთი მიღება მიიღო, რომელიც ერთ-ერთმა დასავლელმა დიპლომატმა აღწერა, როგორც წინასწარ დაგეგმილი საჯარო „დიპლომატიური ძარცვა“ დონალდ ტრამპისა და მისი ვი