უკრაინაში რუსეთის ომის დაწყებიდან თითქმის ოთხი წლის შემდეგ, მრავალი სამშვიდობო ძალისხმევა დაიწყო, თუმცა დასასრული არ ჩანს. მოსკოვის უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის მეოთხე წლისთავამდე ერთი კვირით ადრე, ჟენევაში აშშ-ის ხელმძღვანელობით გამართული სამშვიდობო მოლაპარაკებები ოთხშაბათს, დაგეგმილზე ადრე დასრულდა. მოლაპარაკებები, რომელსაც აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სპეციალური წარმომადგენელი სტივ უიტკოფი და ტრამპის სიძე ჯარედ კუშნერი შუამავლობენ, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ ევროპაში ყველაზე სისხლიანი ბრძოლების დასრულების მრავალი მცდელობიდან მხოლოდ უკანასკნელია – და არცერთს არ მიუღწევია გარღვევისთვის. 2024 წლის საპრეზიდენტო კამპანიის დროს ტრამპი არაერთხელ აცხადებდა, რომ უკრაინაში ცეცხლის შეწყვეტას „24 საათში“ მოახერხებდა. თუმცა, მან ვერ შეძლო ამ დაპირების შესრულება. წარმოგიდგენთ შუამავლობის ძალისხმევის ქრონოლოგიას რუსეთ-უკრაინის ომის დასასრულებლად, რომელმაც მილიონზე მეტი ადამიანი იმსხვერპლა და ახლა მეხუთე წელს უახლოვდება. რუსეთსა და უკრაინას შორის ცეცხლის შეწყვეტის პირველი მოლაპარაკებები მოსკოვის 2022 წლის თებერვლის სრულმასშტაბიანი შეჭრიდან სულ რაღაც ოთხ დღეში გაიმართა. შეხვედრა დაახლოებით ხუთ საათს გაგრძელდა და მასში მონაწილეობდნენ მაღალი რანგის ოფიციალური პირები, მაგრამ დიამეტრალურად საპირისპირო მიზნებით. მათ მოლაპარაკებებს შედეგი არ მოჰყოლია. შემდეგ, ორმა მხარემ სამი რაუნდი პირდაპირი მოლაპარაკებები გამართა ბელარუსში, რომელიც 7 მარტს დასრულდა, მაგრამ, ისევ და ისევ, არაფერი შეთანხმებულა. 10 მარტს, უკრაინისა და რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრები, დმიტრო კულება და სერგეი ლავროვი, ომის დაწყების შემდეგ პირველად შეხვდნენ ერთმანეთს, თურქეთში, ანტალიის დიპლომატიური ფორუმის ფარგლებში. თვის ბოლოს სტამბოლში მაღალი რანგის ლიდერებს შორის მეორე შეხვედრამ ცეცხლის შეწყვეტის უზრუნველყოფა ვერ შეძლო. შემდეგ, აპრილის დასაწყისში რუსული ძალების უკრაინის ნაწილებიდან გაყვანამ გამოავლინა ბუჩასა და ირპინში, კიევთან ახლოს, ჩრდილოეთ უკრაინაში, უკრაინის მშვიდობიანი მოსახლეობის წინააღმდეგ ჩადენილი ხოცვა-ჟლეტის მტკიცებულებები. უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ეს მოლაპარაკებებს ბევრად გაართულებდა, მაგრამ დიალოგის გაგრძელება აუცილებელი იყო. რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა მოგვიანებით განაცხადა, რომ მოლაპარაკებები „ჩიხში“ შევიდა უკრაინის მიერ ომის დანაშაულებების ბრალდებების შედეგად. 2022 წლის ივლისში, უკრაინამ და რუსეთმა თურქეთთან და გაეროსთან ერთად სტამბოლში ხელი მოაწერეს შავი ზღვის მარცვლეულის ინიციატივას. ეს იყო ყველაზე მნიშვნელოვანი დიპლომატიური გარღვევა ომის პირველი წლის განმავლობაში. შეთანხმების მიზანი იყო გლობალური სასურსათო კრიზისის თავიდან აცილება შავი ზღვის გავლით უსაფრთხო საზღვაო ჰუმანიტარული დერეფნის შექმნით, უკრაინის პორტებში გაჭედილი მილიონობით ტონა მარცვლეულის ტვირთისთვის. უკრაინის პრეზიდენტმა ზელენსკიმ 10-პუნქტიანი სამშვიდობო წინადადება წარადგინა ინდონეზიაში გამართულ დიდი ოცეულის (G20) სამიტზე, რომელშიც ის მოითხოვდა რუსეთის გაყვანას უკრაინის მთელი ტერიტორიიდან, ასევე ზომების მიღებას რადიაციული და ბირთვული უსაფრთხოების, სურსათის უსაფრთხოების და უკრაინის მარცვლეულის ექსპორტის დაცვის უზრუნველსაყოფად. მან ასევე მოითხოვა ენერგეტიკული უსაფრთხოება და ყველა უკრაინელი პატიმრისა და დეპორტირებულის, მათ შორის სამხედრო ტყვეებისა და რუსეთში დეპორტირებული ბავშვების გათავისუფლება. რუსეთმა უარყო ზელენსკის სამშვიდობო წინადადება და კიდევ ერთხელ განაცხადა, რომ არ დათმობდა ძალის გამოყენებით დაკავებულ არცერთ ტერიტორიას, რომელიც იმ დროისთვის უკრაინის დაახლოებით ერთ მეხუთედს შეადგენდა. ჩინეთმა 12-პუნქტიანი სამშვიდობო გეგმა წარმოადგინა, რომელიც მოითხოვდა ცეცხლის შეწყვეტას და „ცალმხრივი სანქციების“ გაუქმებას, რომლებიც დასავლურმა ქვეყნებმა რუსეთს დაუწესეს. პეკინი ორივე მხარეს მოუწოდებდა მოლაპარაკებების განახლებისკენ იმ საფუძველზე, რომ „ყველა ქვეყნის სუვერენიტეტი, დამოუკიდებლობა და ტერიტორიული მთლიანობა ეფექტურად უნდა იყოს დაცული“. წინადადება გააკრიტიკეს კიევის დასავლელმა მოკავშირეებმა იმის გამო, რომ ის არ აღიარებდა „რუსეთის მიერ უკრაინის სუვერენიტეტის დარღვევას“. 2023 წლის ივნისში, აფრიკის ლიდერების მაღალი დონის დელეგაცია, რომელსაც ხელმძღვანელობდა სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტი სირილ რამაფოსა და სენეგალისა და ზამბიის პრეზიდენტებიც შედიოდნენ, ეწვია კიევსაც და სანკტ-პეტერბურგსაც, რათა წარმოედგინა 10-პუნქტიანი გეგმა, რომელიც ფოკუსირებული იყო დეესკალაციასა და მარცვლეულის ექსპორტზე. ანალიტიკოსებმა განაცხადეს, რომ ეს ძირითადად განპირობებული იყო ომის გავლენით აფრიკის სასურსათო უსაფრთხოებასა და სასუქის ფასებზე. მაგრამ უკრაინის პრეზიდენტმა ზელენსკიმ უარყო „დეესკალაციის“ მოწოდება, იმ მოტივით, რომ ცეცხლის შეწყვეტა რუსული ჯარების გაყვანის გარეშე უბრალოდ „გაყინავდა“ ომს. მომდევნო თვეს პრეზიდენტმა პუტინმა რუსეთი შავი ზღვის მარცვლეულის ინიციატივიდან გამოიყვანა. საუდის არაბეთმა უმასპინძლა 40 ქვეყნის წარმომადგენელს ზელენსკის „სამშვიდობო ფორმულის“ განსახილველად, მაგრამ საბოლოო შეთანხმება ან ერთობლივი განცხადება არ იქნა მიღწეული. მოულოდნელად, პეკინმა თავისი სპეციალური წარმომადგენელი, ლი ჰუი, გაგზავნა მოლაპარაკებებზე. მაგრამ რუსეთი არ იყო მიწვეული და კრემლმა განაცხადა, რომ ეს ძალისხმევა წარუმატებელი იქნებოდა. 2024 წლის ივნისის უკრაინაში მშვიდობის სამიტმა, რომელიც შვეიცარიის ბურგენშტოკის კურორტზე გაიმართა, 90-ზე მეტი ქვეყანა შეკრიბა უკრაინაში კონფლიქტის დასრულების ჩარჩოს განსახილველად. სამიტი ფოკუსირებული იყო ბირთვულ უსაფრთხოებაზე, სურსათის უსაფრთხოებაზე და პატიმრების გაცვლაზე, თუმცა რუსეთი არ იყო მიწვეული, და რამდენიმე ქვეყანამ, მათ შორის ინდოეთმა და საუდის არაბეთმა, არ მოაწერა ხელი საბოლოო ერთობლივ კომუნიკეს. აშშ-ის პრეზიდენტად მეორე ვადის დაწყებიდან ერთი თვის შემდეგ, ტრამპმა თავის Truth Social პლატფორმაზე განაცხადა, რომ მას ხანგრძლივი სატელეფონო საუბარი ჰქონდა.