საერთაშორისო
/
28.02.2026
ტრამპი ირანზე სამხედრო ძალის გამოყენებას არ გამორიცხავს, რუბიო ისრაელში მიემგზავრება
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანთან მიმდინარე მოლაპარაკებების ტემპით უკმაყოფილოა და სამხედრო ძალის გამოყენების შესაძლებლობას არ გამორიცხავს. ამ ფონზე, სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო მომავალ კვირას ისრაელში გაემგზავრება, სადაც ირანთან და ლიბანთან ურთიერთობებსა და ღაზასთან დაკავშირებულ გეგმას განიხილავს. რეგიონში მზარდი დაძაბულობისა და ბირთვული პროგრამის შესახებ მიმდინარე არაპირდაპირი მოლაპარაკებების პარალელურად, აშშ-ის საელჩომ იერუსალიმში მოქალაქეებს უსაფრთხოების რისკების გამო ისრაელის დატოვე
დონალდ ტრამპმა ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ მას „არ სურს“ ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ძალის გამოყენება, მაგრამ დასძინა: „ზოგჯერ ეს აუცილებელია.“
შეერთებული შტატების სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო მომავალ კვირას ისრაელში გაემგზავრება, მაშინ როდესაც პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანთან მიმდინარე მოლაპარაკებებით უკმაყოფილებას გამოხატავს. პარასკევს, აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა განაცხადა, რომ რუბიოს ვიზიტი 2-3 მარტს გაიმართება და მისი ფოკუსი იქნება ირანთან და ლიბანთან ურთიერთობები, ასევე ტრამპის 20-პუნქტიანი გეგმის განხორციელება ომით განადგურებული ღაზასთვის. ეს იქნება რუბიოს მეხუთე ვიზიტი სახელმწიფო მდივნის რანგში ისრაელში, აშშ-ის ახლო მოკავშირე ქვეყანაში. ის პირველად 2025 წლის თებერვალში ესტუმრა ისრაელს, შემდეგ სექტემბერში და ორჯერ გასული წლის ოქტომბერში. მიმდინარე დიპლომატიური ვიზიტის შესახებ სხვა დეტალები არ გავრცელებულა. თუმცა, ის ახლო აღმოსავლეთში ურთიერთობებისთვის დელიკატურ დროს ემთხვევა.
მხოლოდ ამ კვირაში, აშშ-მ და ირანმა არაპირდაპირი მოლაპარაკებების მესამე რაუნდი გამართეს, ამჯერად შვეიცარიაში, რადგან ორივე მხარე ცდილობს მიაღწიოს შეთანხმებას ირანის ბირთვული პროგრამის შეზღუდვის შესახებ. მოლაპარაკებების ახალი რაუნდი ავსტრიაში ორშაბათს არის დაგეგმილი, იმ დღეს, როდესაც რუბიო ისრაელში ჩავა. მიუხედავად ამისა, ტრამპმა პარასკევს თეთრი სახლის გაზონზე საჯარო გამოსვლა გამოიყენა მოლაპარაკებების ნელი ტემპით უკმაყოფილების გამოსახატავად. „არ ვარ კმაყოფილი იმით, რომ ისინი არ გვთავაზობენ იმას, რაც ჩვენ გვჭირდება. ამით აღფრთოვანებული არ ვარ. ვნახოთ, რა მოხდება“, - განაცხადა ტრამპმა. „დღეს დამატებითი მოლაპარაკებები გვექნება. მაგრამ არა, არ ვარ კმაყოფილი მათი მიმდინარეობით.“
ტრამპმა დასძინა, რომ არ ეწინააღმდეგებოდა სამხედრო ძალის გამოყენებას საკუთარი მიზნების მისაღწევად. „სიამოვნებით არ გამოვიყენებდი, მაგრამ ზოგჯერ ეს აუცილებელია. ვნახოთ, რა მოხდება.“ ტეხასში ჩასვლისას ტრამპმა დასძინა, რომ ის არ დაკმაყოფილდებოდა ირანის მიერ ურანის გამდიდრების უბრალო შემცირებით, სამოქალაქო ენერგეტიკული პროექტებისთვისაც კი. „მე ვამბობ, რომ არავითარი გამდიდრება“, – განუცხადა ტრამპმა ჟურნალისტებს. „არც 20 პროცენტი, არც 30 პროცენტი.“
ტრამპის უახლესი კომენტარები სავარაუდოდ გაამწვავებს ირანთან სამხედრო ესკალაციის მზარდ შიშებს, კონფლიქტს, რომელიც შესაძლოა მთელ რეგიონში გავრცელდეს. მისი განცხადებები დაემთხვა აშშ-ის ელჩის, მაიკ ჰაკაბის, მიერ ისრაელში საელჩოს თანამშრომლებისთვის გაგზავნილ ელ-ფოსტას, რომელიც მათ ქვეყნის დატოვების ნებართვას აძლევდა – კიდევ ერთი ნიშანი იმისა, რომ დაძაბულობა შესაძლოა კრიტიკულ ზღვარს მიუახლოვდეს. ჰაკაბიმ ხაზი გაუსვა, რომ ვინც ქვეყანას დატოვებს, „ეს უნდა გააკეთოს დღესვე“, მედიის ცნობებით. მან, თუმცა, დასძინა, რომ „პანიკის საფუძველი არ არის.“
იერუსალიმში აშშ-ის საელჩოს საჯარო შეტყობინებაში აღიარებულია ქვეყნის დატოვების ავტორიზაცია და დასახელებულია „უსაფრთხოების რისკები“, რომლებიც გამოწვეულია „ტერორიზმითა და სამოქალაქო არეულობით.“ „პირებმა შესაძლოა განიხილონ ისრაელის დატოვება, სანამ კომერციული ფრენები ხელმისაწვდომია“, – ნათქვამია შეტყობინებაში. სახელმწიფო დეპარტამენტმა ასევე გამოაქვეყნა რუბიოს განცხადება, რომელშიც ირანი „არასწორი დაკავების სახელმწიფო სპონსორად“ არის დასახელებული. მან ასევე მოუწოდა აშშ-ის მოქალაქეებს, „არ იმოგზაურონ ირანში არავითარი მიზეზით“ ან დაუყოვნებლივ დატოვონ ქვეყანა, თუკი უკვე იქ იმყოფებოდნენ.
თუმცა, მატულობს შეშფოთება იმის თაობაზე, რომ აშშ შესაძლოა შეეცადოს სამხედრო მოქმედებების განხორციელებას ირანის წინააღმდეგ, რომელიც ისრაელისა და აშშ-ის დიდი ხნის მოწინააღმდეგეა. იანვრიდან მოყოლებული, აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციამ „მასიური არმადა“ განათავსა ირანის მახლობელ წყლებში, მათ შორის ორი ავიამზიდი, USS Gerald Ford და USS Abraham Lincoln. ტრამპმა ასევე რამდენჯერმე მიანიშნა, რომ მზად არის შეტევის განსახორციელებლად, ან ირანის ბირთვული შესაძლებლობების შეზღუდვის შესახებ შეთანხმების მისაღწევად, ან ირანელი მომიტინგეების დასაცავად. მაგალითად, 1 იანვარს ტრამპმა ირანში ანტისამთავრობო დემონსტრაციების სასტიკ დარბევას უპასუხა „Truth Social“-ზე შეტყობინების გამოქვეყნებით. მასში ნათქვამი იყო, რომ აშშ-ის სამხედრო ძალები „მზადყოფნაში არიან“ ნებისმიერი მომიტინგის „გადასარჩენად“, რომელიც შესაძლოა მოკლულიყო.
უფრო მეტიც, გასულ სამშაბათს, „ერის მდგომარეობის“ შესახებ მიმართვისას, ტრამპმა თავისი სამხედრო მუქარები წარმატებულ ტაქტიკად აღწერა მომიტინგეების სიკვდილით დასჯის შესაჩერებლად. „ჩვენ შევაჩერეთ ბევრის ჩამოხრჩობა სერიოზული ძალადობის მუქარით“, – განაცხადა ტრამპმა. მან დასძინა, რომ არ შეეშინდებოდა მოქმედების. „არასოდეს შევყოყმანდები ამერიკის მიმართ არსებული საფრთხეების წინააღმდეგ ყველგან, სადაც ეს საჭირო იქნება“, – განაცხადა ტრამპმა პრაიმტაიმის გამოსვლაში, რომელშიც ირანს „მხოლოდ ტერორიზმის, სიკვდილისა და სიძულვილის“ გავრცელებაში დასდო ბრალი.
თუმცა, პარასკევს, გაეროს ადამიანის უფლებათა უმაღლესმა კომისარმა ფოლკერ თურქმა განაცხადა, რომ რვა მომიტინგეს, მიუხედავად ამისა, სიკვდილით დასჯა მიესაჯა, ხოლო კიდევ 30-ს იგივე სასჯელის რისკი ემუქრება. თურქმა ასევე გააფრთხილა სამხედრო მოქმედების შესაძლებლობის შესახებ, ხაზგასმით აღნიშნა მშვიდობიანი მოსახლეობის დაზიანების რისკი. „უკიდურესად შეშფოთებული ვარ რეგიონული სამხედრო ესკალაციის პოტენციალითა და მისი გავლენით მშვიდობიან მოსახლეობაზე და იმედი მაქვს, რომ საღი აზრი გაიმარჯვებს“, – განაცხადა მან. მიუხედავად ამისა, ტრამპის ადმინისტრაცია ადამიანის უფლებებზე ამახვილებდა ყურადღებას. თუმცა, მომიტინგეები არ ყოფილან ერთადერთი მოტივი, რომელიც ტრამპმა თავისი მუქარისთვის დაასახელა.
ტრამპმა ასევე მიანიშნა, რომ სამხედრო ინტერვენცია შესაძლოა აუცილებელი გახდეს, თუ ირანი ბირთვულ შეთანხმებაზე უარს იტყვის. 19 თებერვალს პრეზიდენტმა თავისი თვითმფრინავის, „Air Force One“-ის ბორტზე მყოფ ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ ირანს „მაქსიმუმ 10, 15 დღე“ ჰქონდა...
#ტრამპი
#ისრაელი
#ირანი
#დიპლომატია
#მარკო რუბიო
#ახლო აღმოსავლეთი
#აშშ-ის საგარეო პოლიტიკა
#მოლაპარაკებები
#ბირთვული შეთანხმება
#დაძაბულობა
#სამხედრო ძალა
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება