საერთაშორისო ურთიერთობები
/
19.02.2026
თეთრი სახლი ირანს აშშ-სთან შეთანხმებისკენ მოუწოდებს სამხედრო მოქმედების განხილვის ფონზე
თეთრი სახლი ირანს აშშ-სთან შეთანხმების მიღწევისკენ მოუწოდებს, გავრცელებული ინფორმაციის ფონზე, რომ პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ ახალ სამხედრო მოქმედებას განიხილავს. ვაშინგტონი რეგიონში სამხედრო ყოფნას აძლიერებს, თუმცა დიპლომატიური მოლაპარაკებებიც გრძელდება, რომელზეც მცირე პროგრესია მიღწეული.
თეთრმა სახლმა გააფრთხილა ირანი, რომ "ძალიან გონივრული" იქნება აშშ-სთან შეთანხმების მიღწევა, გავრცელებული ინფორმაციის ფონზე, რომ პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ისლამური რესპუბლიკის წინააღმდეგ ახალ სამხედრო მოქმედებას განიხილავს. პრესსპიკერმა კაროლინ ლივიტმა ბრიფინგზე განაცხადა, რომ ტრამპი კვლავ თეირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული დიპლომატიური გადაწყვეტის იმედით იყო განწყობილი.
მისი კომენტარები გავრცელდა მას შემდეგ, რაც აშშ-მა რეგიონში მეორე სამხედრო ხომალდი გადაისროლა, და ერთი დღის შემდეგ, რაც შვეიცარიაში აშშ-ირანის მოლაპარაკებებზე პროგრესი დაფიქსირდა. ამერიკულმა მედიამ ოთხშაბათს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ტრამპმა მრჩევლებთან თავდასხმის ვარიანტები განიხილა და აშშ-ის დარტყმა შესაძლოა შაბათსვე განხორციელდეს. გასულ ზაფხულს აშშ-ის სამხედროებმა სამ ირანულ ბირთვულ ობიექტზე განახორციელეს დარტყმები. ტრამპს ჯერ არ მიუღია საბოლოო გადაწყვეტილება თავდასხმის შესახებ და მიმდინარე საუბრები აღწერილი იყო როგორც "ცვალებადი", განუცხადეს წყაროებმა BBC-ის ამერიკელ პარტნიორ CBS News-ს.
ლივიტმა ოთხშაბათს ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ "მრავალი მიზეზი და არგუმენტი არსებობს ირანზე დარტყმისთვის". მან ივნისის აშშ-ის დარტყმები გაიხსენა და დასძინა: "ირანისთვის ძალიან გონივრული იქნება, შეთანხმებას მიაღწიოს პრეზიდენტ ტრამპთან და მის ადმინისტრაციასთან".
მიუხედავად იმისა, რომ სამშაბათის ჟენევის არაპირდაპირი მოლაპარაკებებიდან გარღვევა არ მომხდარა, ორივე მხარემ მიანიშნა, რომ სწორი მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯები იყო. ირანმა განაცხადა, რომ აშშ-სთან მიღწეული იყო გაგება ძირითად "სამოქმედო პრინციპებზე", რომლებიც განსაზღვრავს თეირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული დავის მოგვარების მცდელობებს. საგარეო საქმეთა მინისტრმა აბას არაღჩიმ დაამატა, რომ სამუშაო ჯერ კიდევ გასაგრძელებელი იყო. აშშ-მა განაცხადა, რომ "მიღწეული იყო პროგრესი", ხოლო ომანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ბადრ ალბუსაიდიმ, რომელიც მოლაპარაკებების შუამავალია, აღნიშნა, რომ მოლაპარაკებები "კარგი პროგრესით დასრულდა" საერთო მიზნებსა და ტექნიკურ საკითხებზე.
ჟენევის მოლაპარაკებებთან დაკავშირებით დასმულ შეკითხვაზე, თეთრი სახლის პრესსპიკერმა განაცხადა, რომ ვაშინგტონი და თეირანი კვლავ "შორს არიან" ზოგიერთ საკვანძო საკითხზე. "ვფიქრობ, გუშინ ადმინისტრაციისა და სახელმწიფო დეპარტამენტისგან მოისმინეთ, რომ მცირე პროგრესი იყო, მაგრამ ჩვენ კვლავ ძალიან შორს ვართ ზოგიერთ საკითხზე," - თქვა ლივიტმა. "ვფიქრობ, ირანელები მოსალოდნელია, რომ უახლოეს კვირებში დამატებითი დეტალებით დაგვიბრუნდებიან, ამიტომ პრეზიდენტი გააგრძელებს დაკვირვებას, თუ როგორ განვითარდება მოვლენები." ლივიტმა არ დააკონკრეტა, მიიღებდა თუ არა ისრაელი მონაწილეობას აშშ-ის გადაწყვეტილებაში.
კვირის დასაწყისში ირანმა განაცხადა, რომ აშშ-სთან მიაღწია გაგებას ძირითად "სამოქმედო პრინციპებზე" თეირანის ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული დავის მოსაგვარებლად. ირანმა განაცხადა, რომ სურს დისკუსიები ფოკუსირდეს მის ბირთვულ პროგრამასა და ეკონომიკური სანქციების პოტენციურ მოხსნაზე, მაშინ როცა ვაშინგტონმა მანამდე მიანიშნა, რომ სურდა ირანის სარაკეტო პროგრამის განვითარება მოლაპარაკებების ნაწილი ყოფილიყო. აშშ და მისი ევროპელი მოკავშირეები ეჭვობენ, რომ ირანი ბირთვული იარაღის შექმნისკენ მიიწევს, რასაც თეირანი ყოველთვის უარყოფდა.
აშშ აძლიერებს სამხედრო ყოფნას ირანთან ახლოს მდებარე წყლებში, ხოლო სატელიტური გამოსახულებები აჩვენებს, რომ ისლამური რესპუბლიკა მგრძნობიარე სამხედრო ობიექტებს ამაგრებს. BBC Verify-მ დაადასტურა აშშ-ის ავიამზიდი USS Abraham Lincoln-ის (აღჭურვილი მართვადი სარაკეტო გამანადგურებლებით და ათობით გამანადგურებელი თვითმფრინავით) ადგილმდებარეობა ირანთან ახლოს. გავრცელებული ინფორმაციით, აშშ-მა მსოფლიოს უდიდესი სამხედრო ხომალდი, USS Gerald R Ford, ახლო აღმოსავლეთში გაგზავნა. მოსალოდნელია, რომ ის რეგიონში მომდევნო სამი კვირის განმავლობაში ჩავა. აშშ-ის ოფიციალურმა პირმა და უფროსმა სამხედრო მაღალჩინოსანმა CBS-ს განუცხადეს, რომ რეგიონში განლაგებული აშშ-ის ყველა სამხედრო ძალა მარტის შუა რიცხვებამდე უნდა ყოფილიყო ადგილზე.
ირანის უზენაესმა ლიდერმა აიათოლა ალი ხამენეიმ სამშაბათს X-ზე გამოაქვეყნა ხელოვნური ინტელექტით შექმნილი გამოსახულება, სადაც ხომალდი "ფორდი" ოკეანის ფსკერზეა. "აშშ-ის პრეზიდენტი მუდმივად ამბობს, რომ აშშ-მა ირანისკენ სამხედრო ხომალდი გაგზავნა. რა თქმა უნდა, სამხედრო ხომალდი საშიში სამხედრო ტექნიკაა," - ნათქვამია ხამენეის პოსტში. "თუმცა, ამ სამხედრო ხომალდზე უფრო საშიშია ის იარაღი, რომელსაც შეუძლია ეს ხომალდი ზღვის ფსკერზე გაგზავნოს." ხამენეიმ ასევე დაადანაშაულა აშშ მოლაპარაკებების შედეგის წინასწარ განსაზღვრის მცდელობაში და განაცხადა, რომ ეს "არასწორი და სულელური ქმედება" იქნება.
ირანის ისლამური რევოლუციური გვარდიის კორპუსმა აშშ-ის სამხედრო ძალების გაძლიერებაზე ორშაბათს საპასუხო საზღვაო წვრთნები ჩაატარა ჰორმუზის სრუტეში, რომელიც ომანსა და ირანს შორის ყურეში მდებარეობს. სრუტე ითვლება სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან საერთაშორისო საზღვაო გზად და ნავთობის ექსპორტის მარშრუტად ყურის არაბული სახელმწიფოებიდან.
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება