სუდანში მოხალისეები საერთაშორისო მხარდაჭერის შემცირებით გამოწვეული კრიზისის შევსებას ცდილობენ. გასულ კვირას, როდესაც მზე ჩადიოდა ქალაქ კოსტის თავზე, ნოჰა ქამალი სუდანის დედაქალაქ ხარტუმის სამხრეთით მდებარე ამ ქალაქში ჩავიდა. მას თან მხოლოდ შვიდი წლის ქალიშვილი, ისანი, ახალშობილი ტყუპები და რამდენიმე პლასტიკური ჩანთა ჰქონდა. მას შემდეგ, რაც სამხრეთ კორდოფანის შტატში ბრძოლები გამწვავდა, 34 წლის, დიაბეტით დაავადებულმა სამი შვილის დედამ დატოვა შტატის დედაქალაქ ქადუგლი, უკან დატოვა დაუმთავრებელი აგურის სახლი და მისი მეუღლე, მუჰამედ აბდულა, რომელიც მივლინებაში იმყოფებოდა. მან არ იცოდა, ცოცხალი იყო თუ არა მისი ქმარი. როდესაც ის კოსტიში ჩავიდა – თეთრი ნილოსის შტატის ქალაქში, სადაც დაახლოებით 460 000 ადამიანი ცხოვრობს და 42-ზე მეტი თავშესაფარი და 9 იძულებით გადაადგილებულ პირთა ბანაკია – მას ეგონა, რომ გაეროს მისაღებ ცენტრს იპოვიდა, რომელიც მას თავშესაფარს, საკვებსა და მედიკამენტებს მიაწვდიდა. ამის ნაცვლად, ადგილობრივმა მცხოვრებმა ის სამთავრობო სკოლაში მიიყვანა, რომელიც დროებით თავშესაფრად იყო გადაკეთებული. შენობას, სადაც ათობით სხვა იძულებით გადაადგილებული ოჯახი ცხოვრობდა, სამეზობლო კომიტეტი მართავდა და მას საუდის არაბეთში, ქუვეითსა და ყატარში მცხოვრები სუდანელი ექსპატრიანტები აფინანსებდნენ, რომლებიც ყოველთვიურად აგზავნიდნენ ფულს ქირის, საკვებისა და საბაზისო სამედიცინო მომსახურების დასაფარად. „ჩვენ ვცდილობთ შევამსუბუქოთ იძულებით გადაადგილებულ პირთა და მოწყვლადი ჯგუფების ტვირთი, ამავდროულად ხელი შევუწყოთ მოხალისეობისა და თანამშრომლობის კულტურას კოსტის მაცხოვრებლებს შორის“, – ამბობს ემად ასალაია, 28 წლის სამეზობლო კომიტეტის, „For Cost“-ის კოორდინატორი. ადგილობრივმა მოხალისეთა ჯგუფებმა, როგორიცაა „For Cost“, საკუთარ თავზე აიღეს სუდანელების მხარდაჭერა, რომლებიც გადაადგილებულნი არიან ორწლიანი სამოქალაქო ომის გამო. ამ ომში სამთავრობო ძალები ებრძვიან ნახევრად სამხედრო სწრაფი მხარდაჭერის ძალებს (RSF), რასაც ამ დროისთვის ათობით ათასი ადამიანის სიცოცხლე ემსხვერპლა და მილიონობით ადამიანი გადაადგილდა. 2023 წლიდან ქვეყნის მასშტაბით ასობით ასეთი კომიტეტი ჩამოყალიბდა ასობით ათასი ადამიანისთვის თავშესაფრისა და საკვების უზრუნველსაყოფად. ქამალმა თქვა, რომ სანამ ქადუგლის დატოვებას აიძულებდნენ, მას ესმოდა, რომ დახმარების სააგენტოები საკვებსა და მედიკამენტებს აწვდიდნენ იძულებით გადაადგილებულ პირებს, რომლებიც კოსტის მსგავს ქალაქებში უსაფრთხოებას ეძებდნენ. „თავს დაკარგულად ვგრძნობდი, რადგან სამი შვილი მყავდა თან და ჩემი დიაბეტის წამალი გზაში გამითავდა“, – თქვა მან. „მეშინოდა, რომ ავად გავხდებოდი და ჩემს შვილებზე ზრუნვას ვერ შევძლებდი. იმ მომენტში, ყველაფერზე მხოლოდ უსაფრთხო საძილე ადგილზე ვფიქრობდი“. „საბოლოოდ, ქალაქის მაცხოვრებლები და სამეზობლო კომიტეტები დაგვეხმარნენ. მათ გაგვიზიარეს ის, რაც ჰქონდათ, მიუხედავად იმისა, რომ მათი საკუთარი პირობები არ იყო მარტივი. ეს რომ არ გაეკეთებინათ, არ ვიცი, როგორ გადავრჩებოდით“. ქამალი იყო ერთ-ერთი იმ ასობით ათასი სუდანელიდან, ვინც სამხრეთ კორდოფანსა და ჩრდილოეთ დარფურის შტატის დედაქალაქ ელ-ფაშერში ბრძოლების შედეგად გადაადგილდა და ორწლიანი სამოქალაქო ომით უკვე გადატვირთულ ქალაქებში ჩავიდა, მხოლოდ იმის აღმოსაჩენად, რომ საერთაშორისო ჰუმანიტარული ინფრასტრუქტურა დიდწილად შემცირებულიყო. თითქმის ერთი წლის წინ, 2025 წლის მარტის განცხადებაში, კლემენტინ ნკვეტა-სალამიმ, გაეროს მუდმივმა წარმომადგენელმა და ჰუმანიტარულმა კოორდინატორმა სუდანში, წამყვანი დასავლური მთავრობის დონორების მიერ განხორციელებული მოულოდნელი შემცირება „კატასტროფულ დარტყმად“ შეაფასა ჰუმანიტარული დახმარებისთვის ქვეყანაში, რომელსაც მან „ჩვენი დროის ერთ-ერთი ყველაზე მომაკვდინებელი ჰუმანიტარული კრიზისი“ უწოდა. მას შემდეგ მდგომარეობა არ გაუმჯობესებულა. გაერომ განაცხადა, რომ იძულებული გახდა 2026 წლის ჰუმანიტარული მიმართვა 23 მილიარდ დოლარამდე შეემცირებინა დასავლელი დონორების, მათ შორის შეერთებული შტატების, მკვეთრი შემცირების შემდეგ. გაერო თავდაპირველად 2025 წლისთვის 47 მილიარდ დოლარს ითხოვდა, მაგრამ მოგვიანებით ეს მაჩვენებელი გადაიხედა, რადგან აშშ-ის ახალი ადმინისტრაციის, რასაც მოჰყვა სხვა წამყვანი დასავლელი დონორების, მათ შორის გერმანიის, მიერ დახმარების შემცირება, აშკარა გახდა. გაეროს ცნობით, სუდანის მოსახლეობის ნახევარზე მეტი მშიერია და შიმშილი ვრცელდება. ეს შემცირებები მაშინ ხდება, როდესაც იძულებით გადაადგილება აგრძელებს ოჯახების შეყვანას ხარტუმში, კოსტიში, თეთრი ნილოსის დედაქალაქ რაბაკში და სხვა ურბანულ ცენტრებში, რომლებიც უკვე გადატვირთულია. „For Cost“-ის შეფასებით, 300-დან 400-მდე ოჯახი ყოველდღიურად სარგებლობს მის მიერ მოწოდებული კვებით. 2025 წლის ოქტომბერში, ძუძუს კიბოს ცნობიერების ამაღლების კამპანიის დროს, მისმა ჯანმრთელობის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანიამ 1600-ზე მეტ გოგონას მიაღწია. დაფინანსება მოდის კერძო შემოწირულობებიდან და ადგილობრივი პარტნიორი ორგანიზაციებიდან, რაც წარმოადგენს საზოგადოების მიერ შექმნილ თავდაცვის ხაზს იმ ხარვეზის წინააღმდეგ, რომელიც საერთაშორისო დონორებმა გააფართოვეს. რაბაკში, დვალბით მოჰამედი, სუდანის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების უნივერსიტეტის ინჟინერიის კურსდამთავრებული, 2023 წლის ივლისიდან ხელმძღვანელობს ინიციატივას სახელწოდებით „ჩვენ ყველანი ღირებულებები ვართ“ („We Are All Values“), რომელიც მართავს საქველმოქმედო სამზარეულოებს ქოზ ალ-სალამის იძულებით გადაადგილებულ პირთა ბანაკში და ორგანიზებას უწევს კვებას რაბაკის სასწავლო საავადმყოფოსა და ალ-ჯასერის ბანაკის პაციენტებისთვის. ქოზ ალ-სალამში, აბდულა მუქადამ ტოტომ, 34 წლის, სამხრეთ კორდოფანიდან გადაადგილებულმა ხუთი შვილის მამამ, საარსებო წყარო დაკარგა, როდესაც ბრძოლებმა მის ტერიტორიას მიაღწია. ის მცხობელად მუშაობდა. დღეს, ადგილობრივი ინიციატივების მიერ მოწოდებული კვება უზრუნველყოფს მისი შვილების გამოკვებას. „ეს დახმარება არ არის მხოლოდ საკვების მხარდაჭერა“, – ამბობს ის. „ეს ყოველდღიური საშუალებაა ჩემი შვილების გადარჩენის უზრუნველსაყოფად“. ხარტუმის სამხრეთით მდებარე ალ-ქუთაიას უბანში, ელ-ფაშერიდან ხუთკაციანი ოჯახი მიმდინარე წლის დასაწყისში ჩავიდა, 1000 კმ-იანი (621 მილის) მოგზაურობის შემდეგ, მცირე რაოდენობით საკვებითა და ტანსაცმლით.