წლების განმავლობაში სირიაში დაკავებული იყვნენ გერმანელი მამაკაცები, რომლებიც „ისლამური სახელმწიფოს“ ჯგუფს შეუერთდნენ. თუმცა, ბოლო დროს მიმდინარე შეტაკებებმა ციხეებში ქაოსი გამოიწვია. ათასობით პატიმარი გაიქცა ან გადაიყვანეს — და ახლა არავინ იცის, სად არიან გერმანელები. ვერნერ პლეილმა არ იცის, სად არის მისი ვაჟი. უკანასკნელი ინფორმაციით, რაც ბადენ-ვიურტემბერგის სამხრეთ-დასავლეთ გერმანული შტატიდან პენსიაზე გასულმა ფოტოგრაფმა იცოდა, მისი ვაჟი დირკი ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის ციხეში იმყოფებოდა. დირკი სირიაში ექსტრემისტულ „ისლამური სახელმწიფოს“ ჯგუფს 2015 წელს შეუერთდა, მაგრამ 2017 წელს დააპატიმრეს და მას შემდეგ სასამართლოს გარეშე იმყოფება პატიმრობაში. დირკს სავარაუდოდ ტუბერკულოზი აქვს და მამამისი ცდილობს მის გერმანიაში დაბრუნებას, როგორც ჯანმრთელობის მიზეზით, ასევე სამართლის წინაშე წარდგენისთვის, თუ ეს აუცილებელი იქნება. პლეილის რძალი და ცხრა წლის შვილიშვილი თურქეთში იმყოფებიან და პლეილს მათი სახლში დაბრუნებაც სურს. თუმცა, ბოლო რამდენიმე კვირის განმავლობაში ოჯახის მომავალი კიდევ უფრო გაურკვეველი გახდა. სირიის დროებითი მთავრობის ძალებსა და სირიის ქურთულ მილიციას შორის შეტაკებების გამო, რომლებიც ჩრდილო-აღმოსავლეთის დიდ ნაწილს აკონტროლებდნენ, „ისლამური სახელმწიფოს“ (IS) წევრების საპატიმროები და დაკავების ბანაკები ხელიდან ხელში გადავიდა. ამ არეულობის შედეგად, ზოგიერთი IS-ის წევრი და მათი ნათესავი დაკავების ბანაკებიდან გაიქცა. სხვები ერაყის ციხეებში გადაიყვანეს. 21 იანვრიდან 12 თებერვლამდე აშშ-ის სამხედროებმა 5 700-ზე მეტი პატიმრის სირიიდან ტრანსპორტირებაში მიიღეს მონაწილეობა. „საგარეო საქმეთა სამინისტროსთან კონტაქტზე ვიყავი და მათ მითხრეს, რომ გერმანია არ მონაწილეობდა გადაყვანებში“, — განუცხადა პლეილმა DW-ს. „მათ თქვეს, რომ ეს იყო წმინდად სირიელებს, ქურთებსა და ამერიკელებს შორის შეთანხმება“. გერმანიის მთავრობა ამას ადასტურებს. „ფედერალური საგარეო საქმეთა სამინისტრო ინფორმირებულია ჩრდილო-აღმოსავლეთ სირიის დაკავების ცენტრებიდან ერაყში გადაყვანის შესახებ“, — განუცხადა სპიკერმა DW-ს. მაგრამ ის „არ მონაწილეობდა გადაყვანის პროცესში“. საგარეო საქმეთა სამინისტროს არ აქვს „გადაყვანებით დაზარალებული პირების ეროვნების სრული სურათი“, — ნათქვამია განცხადებაში, მაგრამ ამჟამად ერაყისა და აშშ-ის ხელისუფლებასთან მუშაობს ამის გასარკვევად. თუმცა, სავარაუდოა, რომ 27 გერმანელი მამაკაცი, რომლებიც ადრე სირიაში იყვნენ დაკავებულები, ახლა ერაყში იმყოფებიან. ადგილობრივი და საერთაშორისო მედიის ცნობებით, გერმანელები გადაყვანილ ათასობით ადამიანს შორის იყვნენ. ერაყელმა მოსამართლემ ბაღდადის ალ-კარხის ციხეში, რომელიც გადაყვანილი პატიმრების დაკითხვების კომიტეტს ხელმძღვანელობს, სააგენტო Associated Press-ს განუცხადა, რომ იქ გერმანელი დაკავებულები ნახა. გაურკვეველია, ზუსტად რამდენი გერმანელი, ვინც IS ჯგუფში გასაწევრიანებლად ერაყსა და სირიაში გაემგზავრა, კვლავ იქ იმყოფება. ამჟამად გერმანიის მთავრობა მიიჩნევს, რომ მათი რაოდენობა დაბალი ან საშუალო ორნიშნა რიცხვებშია. ქალები და ბავშვები ძირითადად სირიის ბანაკებში, მაგალითად, ალ-ჰოლში ან როჟში იყვნენ დაკავებულები. გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის (UNHCR) ცნობების თანახმად, ალ-ჰოლის ბანაკი, სადაც ერთ დროს 26 500-ზე მეტი ადამიანი ცხოვრობდა, დაცარიელდა. ტერიტორია, სადაც დაახლოებით 6 000 უცხოელი — ანუ, ძირითადად ქალები და ბავშვები, რომლებიც არ იყვნენ ერაყიდან ან სირიიდან — იმყოფებოდნენ, ახლა, როგორც ჩანს, დაუსახლებელია. ალ-ჰოლის ზოგიერთი მცხოვრები სირიის სამთავრობო ძალების მიერ გადაყვანილია ან გადაყვანილი იქნება სხვა ბანაკში, ახტარინში, ალეპოს პროვინციაში. სხვები, როგორც ჩანს, უბრალოდ გაიქცნენ ნათესავებთან ან კონტრაბანდისტები გამოიყენეს გასასვლელად. გაურკვეველია, სად წავიდნენ ისინი. ეს სავარაუდოდ მოიცავს ნებისმიერ გერმანელს, რომელიც ჯერ კიდევ იქ იმყოფებოდა დაკავებული. მთავრობის წყარომ DW-ს განუცხადა, რომ დაახლოებით ორი დღის განმავლობაში არავინ აკონტროლებდა ალ-ჰოლის ბანაკს. „პირველ ორ დღეს [ქურთების გასვლის შემდეგ] კონტროლი არ იყო“, — განუცხადა წყარომ DW-ს არაოფიციალურად, რადგან მათ არ ჰქონდათ მედიასთან საუბრის ნებართვა. „ბანაკში მყოფი ზოგიერთი ადამიანი გარეთ გავიდა“. მიმდებარე ტერიტორიის გაკონტროლება რთულია და სირიის ახალ მთავრობას ამისთვის საკმარისი ჯარი არ ჰყავს, აღნიშნეს მათ. „და თუ ბანაკში მყოფმა ზოგიერთმა უცხოელმა მოახერხა გასვლა, თუ ისინი თურქეთში ან ლიბანში გააღწევდნენ, შემდეგ კი საკუთარ ქვეყნებში დაბრუნდებოდნენ, მაშინ – გულწრფელად რომ ვთქვათ – სირიის მთავრობა ალბათ დიდად არ შეეცდებოდა მათ შეჩერებას“, — განმარტა ამ პირმა. „უცხოელები ჩვენი პრობლემა არ არიან. ისინი საკუთარი ქვეყნების პრობლემაა, რომლებსაც ეს საკითხი საკმარისად სერიოზულად არ აღუქვამთ“, — განაცხადეს მათ. როგორც ჩანს, ეს უკვე ხდება. დიდი ბრიტანეთის გაზეთმა The Guardian-მა გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ამ კვირაში ბელგიელი ქალი, რომელიც IS-ის წევრობისთვის იყო ნასამართლევი, ევროპაში თურქეთის გავლით დაბრუნდა. ასევე ამ კვირაში, როჟის ბანაკიდან 34 ავსტრალიელი ცდილობდა სახლში დაბრუნებას. ევროპის მოქალაქეების, რომლებიც IS-ის წევრები ან მიმდევრები იყვნენ, არარეგულირებული დაბრუნება ქმნის უსაფრთხოების პრობლემას, რაზეც ტერორიზმის ექსპერტები წლების განმავლობაში აფრთხილებდნენ. ისინი რეგულარულად მოუწოდებდნენ ქვეყნებს, დაებრუნებინათ საკუთარი მოქალაქეები და მათ სახლში გაუმკლავდებოდნენ, იქნება ეს მართლმსაჯულების სისტემაში თუ რეაბილიტაციით. „ამ კითხვაზე სრულყოფილი პასუხი არ არსებობს“, — ამბობს სოფია კოლერი, ექსტრემიზმთან ბრძოლის პროექტის (CEP) ბერლინის ოფისის უფროსი კვლევითი ანალიტიკოსი, რომელმაც ამ თემაზე რამდენიმე ანგარიში დაწერა. „პოლიტიკურად ეს [რეპატრიაცია] საკამათოა, მაგრამ მრავალი სხვა პერსპექტივიდან სულაც არა. განსაკუთრებით თუ გავითვალისწინებთ, რა შეიძლება იყოს არარეპატრიაციის უარყოფითი შედეგები — ანუ, გაგრძელებული საფრთხე ან რადიკალიზაცია.“