შეცვლის თუ არა ულტრამემარცხენე საფრანგეთის პოლიტიკის „გარიყულ“ ულტრამემარჯვენეს? ეს კითხვა გარდაუვალია მას შემდეგ, რაც ლიონში ნაციონალისტი სტუდენტი კვენტინ დერანკი, სავარაუდოდ, ულტრამემარცხენე მებრძოლებმა მოკლეს. დერანკი 12 თებერვალს მოკლეს, მას შემდეგ, რაც ის ულტრამემარჯვენე ფემინისტების მცირე საუნივერსიტეტო საპროტესტო აქციას იცავდა. მობილური ტელეფონის კადრებზე ჩანს, როგორ სცემენ მას ნიღბიანი და კაპიუშონიანი ახალგაზრდები მიწაზე. ის თავის არეში მიყენებული ტრავმებით გარდაიცვალა. მას შემდეგ რადიკალური მემარცხენეების მთავარ პარტიას, „ლა ფრანს ინსუმისს“ (La France Insoumise - „დაუმორჩილებელი საფრანგეთი“), რომელსაც 577-კაციან ეროვნულ ასამბლეაში დაახლოებით 70 დეპუტატის ბლოკი ჰყავს, და მის ლიდერს, ვეტერან ჟან-ლუკ მელანშონს, დაგმობის ტალღა დაატყდათ თავს. შაბათს ნაშუადღევს, დაახლოებით 3000-მა ადამიანმა ლიონში, იმ ადგილას, სადაც კვენტინ დერანკს თავს დაესხნენ, მისი ხსოვნის აქცია გამართა. უსაფრთხოების ზომები გამკაცრებული იყო და პოლიცია მოწინააღმდეგეებს შორს აკავებდა. დამსწრეები იყვნენ სხვადასხვა მცირე ტრადიციონალისტური, კათოლიკური, ნაციონალისტური და ნეო-ფაშისტური ჯგუფებიდან. მნიშვნელოვანია, რომ პოპულისტური მემარჯვენე „ეროვნული გაერთიანება“ – საფრანგეთის უმსხვილესი პარტია – მოერიდა აქციას. მკვლელობასთან დაკავშირებით ბრალდებული შვიდი ეჭვმიტანილი იყო ორგანიზაცია „ლა ჟუნ გარდის“ (La Jeune Garde – „ახალგაზრდა გვარდია“) წევრი ან მასთან დაახლოებული პირი. ეს ორგანიზაცია, გასულ წელს აკრძალვამდე, „ლა ფრანს ინსუმისის“ უსაფრთხოებას უზრუნველყოფდა. ერთ-ერთი ეჭვმიტანილი – ჟაკ-ელი ფავრო – იყო „ლა ფრანს ინსუმისის“ დეპუტატის, რაფაელ არნოს ანაზღაურებადი საპარლამენტო თანაშემწე. არნომ „ახალგაზრდა გვარდია“ 2018 წელს დააარსა. ფავროს ბრალი „მკვლელობის თანამონაწილეობაში წაქეზებით“ ედება და არა იმ დარტყმების მიყენებაში, რამაც დერანკი მოკლა. თუმცა, ადრიან ბესეირი – რომელიც, მისი ადვოკატის თქმით, ასევე მუშაობდა არნოს გუნდში ეროვნულ ასამბლეაში – ერთ-ერთია მათ შორის, ვისაც მკვლელობა ედება ბრალად. გამომძიებელი მოსამართლის თქმით, ყველა ეჭვმიტანილი უარყოფს მკვლელობის განზრახვას. ორმა მათგანმა საუბარზე უარი თქვა, დანარჩენებმა კი აღიარეს შემთხვევის ადგილზე ყოფნა, ზოგიერთმა კი დარტყმების მიყენება. ბოლო 50 წლის განმავლობაში, ფრანგული პოლიტიკური ისტებლიშმენტის უმეტესობისთვის მიღებული იყო, რომ ექსტრემიზმთან კავშირის გამო გარიყული პარტია პოლიტიკური სპექტრის მეორე ბოლოში იმყოფებოდა: „ეროვნული ფრონტი“ და მისი მემკვიდრე „ეროვნული გაერთიანება“ (RN). ის, რაც ბოლო 10 დღის განმავლობაში მოხდა, შესაძლოა ამ დადგენილ პრინციპს თავდაყირა აყენებდეს – დაასრულებდეს „ეროვნული გაერთიანების“ „დე-დემონიზაციას“, რომელსაც მისი ლიდერი მარინ ლე პენი ასე გააფთრებით ესწრაფოდა, და რადიკალური მემარცხენეებისგან ახალ „დემონებს“ შექმნიდა. დიამეტრალურად საპირისპირო შეხედულებების მიუხედავად, „ეროვნული გაერთიანება“ და „ლა ფრანს ინსუმისი“ ორივე უარყოფენ კონსენსუსს, რომელიც საფრანგეთს ბოლო 50 წლის განმავლობაში მართავდა. თავისი ნაციონალისტური ტრადიციებით, „ეროვნული გაერთიანება“ ფრანგი მოქალაქეების ინტერესებს ემიგრანტებზე მაღლა აყენებს და მკაცრ პოზიციას იკავებს დანაშაულის მიმართ, რომელსაც ის ზოგიერთ ემიგრანტულ საზოგადოებას უკავშირებს. თავისი მარქსისტული ფესვების ერთგული „ლა ფრანს ინსუმისი“ იცავს მუშათა კლასს, რომელსაც ის ძირითადად ემიგრანტული წარმოშობისად მიიჩნევს. ეკონომიკურ საკითხებში ორი პარტია არც ისე შორსაა ერთმანეთისგან. მაგრამ საეტაპო „იდენტობის“ საკითხებზე ურთიერთსიძულვილი სუფევს. ღაზის საკითხზე, „ლა ფრანს ინსუმისმა“ უარი თქვა 2023 წლის 7 ოქტომბრის ჰამასის მიერ ისრაელზე განხორციელებული მომაკვდინებელი თავდასხმების დაგმობაზე, მაშინ როცა „ეროვნული გაერთიანება“ – მიუხედავად მისი ანტისემიტური წარსულისა – სულ უფრო მეტად ისრაელის მხარეს იჭერს. თუ ხელშეუხებელი ლაქა ერთი მხრიდან მეორეზე – ულტრამემარჯვენედან ულტრამემარცხენეზე – გადაინაცვლებს, საფრანგეთის მომავლისთვის შედეგები შეიძლება ღრმა იყოს. აქამდე ულტრამემარჯვენეები დანარჩენი პარტიების მიერ გამოყენებული „სანიტარული კორდონით“ იყო შეკავებული. „ეროვნული გაერთიანება“ შესაძლოა ქვეყნის ყველაზე პოპულარული პარტია იყოს, მაგრამ მას უჭირს არჩევნების მოგება, რადგან მოწინააღმდეგეები ერთმანეთში თანხმდებიან, რათა „ეროვნული გაერთიანების“ საწინააღმდეგო ხმები გააერთიანონ. კლასიკური მაგალითი იყო 2024 წლის ბოლო საკანონმდებლო არჩევნები, რომელიც პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონის მიერ ასამბლეის მოულოდნელი დათხოვნის შემდეგ დაინიშნა. „ეროვნული გაერთიანება“ ყოვლისმომცველ გამარჯვებას ელოდა და კარგად გამოვიდა ხმის მიცემის პირველ ტურში. მაგრამ გადამწყვეტ მეორე ტურში, მაკრონისტმა და მემარცხენე კანდიდატებმა უკან დაიხიეს, რათა „ეროვნული გაერთიანების“ საწინააღმდეგო ხმები კონცენტრირებულიყო. შედეგი იყო მემარცხენეებისა და ცენტრის გამოცოცხლება, „ეროვნულმა გაერთიანებამ“ მხოლოდ 120-მდე ადგილი მოიპოვა – და არავის არ ჰქონდა უმრავლესობა. მაგრამ ეს მაქინაცია მხოლოდ იმიტომ გახდა შესაძლებელი, რომ სხვა პარტიები მზად იყვნენ მელანშონის „ლა ფრანს ინსუმისთან“ გარიგებაზე – პარტიასთან, რომელიც, „ეროვნული გაერთიანებისგან“ განსხვავებით, „რესპუბლიკური რკალის“ ნაწილად ითვლებოდა, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, მისაღები იყო. მაგრამ რა მოხდება, თუ ეს შეიცვლება კვენტინ დერანკის მკვლელობისა და „ლა ფრანს ინსუმისთან“ კავშირის მქონე ახალგაზრდების ჩართულობის გამო? რა მოხდება, თუ სოციალისტები თავიანთი დაახლოებით 70 დეპუტატით და ცენტრისტები დაახლოებით 160-ით, ახლა უარს იტყვიან „ლა ფრანს ინსუმისთან“ რაიმე სახის გარიგებაზე? უეცრად ულტრამემარჯვენეების წინააღმდეგ ბლოკირებადი უმრავლესობა ინგრევა. მაგრამ ეს ყველაფერი არ არის. რა მოხდება, თუ სირცხვილის ნიშანი იმდენად სრულად გადაინაცვლებს ულტრამემარცხენეზე, რომ ულტრამემარჯვენეები შედარებით სუფთად გამოჩნდებიან? მაშინ კონსერვატორი რესპუბლიკელები – პარლამენტში დაახლოებით 50 ადგილით – ღიად დაიწყებენ „ეროვნულ გაერთიანებასთან“ მოლაპარაკებებს. და ულტრამემარჯვენეები მეინსტრიმის ზღურბლზე აღმოჩნდებიან. ამ ყველაფერს უკვე შეიძლება ჰქონდეს მნიშვნელოვანი შედეგები მუნიციპალურ არჩევნებში, რომელიც გაიმართება