ტელეფონის გამოგონებიდან 150 წლის შემდეგ, დღესდღეობით არასდროს ყოფილა ასეთი მარტივი ვინმესთვის დარეკვა. თუმცა, ზოგიერთ შემთხვევაში და ზოგიერთი ადამიანისთვის, ტელეფონის აღება კვლავაც ძალიან რთული საქმეა. „მისტერ უოტსონ, მოდით აქ, მინდა გესაუბროთ.“ ამ სიტყვებით ალექსანდერ გრეჰემ ბელმა კომუნიკაციაში რევოლუცია მოახდინა. ეს იყო პირველი სიტყვები, რომელიც გასაგებად გადაიცა მანძილზე — პირველი სატელეფონო ზარი. 1876 წლის 14 თებერვალს ბელმა განაცხადი შეიტანა თავისი გამოგონების პატენტზე, რითაც აღინიშნა ზეპირი კომუნიკაციის, როგორც ადამიანებს შორის კავშირის ძირითადი საშუალების, აღზევება. რეალურ დროში, შორ მანძილზე კომუნიკაციამ გააოცა ისინი, ვინც მას პირველად განიცდიდა. „მშვენიერი გამოგონება“, - წერდა კანზასის გაზეთი Wichita City Eagle 1877 წელს. ის აღწერდა აუდიტორიას, რომელიც ტაშით შეხვდა ტელეფონის დემონსტრაციას. მიუხედავად იმისა, რომ ტელეფონს ყოველდღიურ ცხოვრებაში დასამკვიდრებლად კიდევ რამდენიმე ათწლეული დასჭირდებოდა, დღეს ვინმესთვის დარეკვა იმაზე მარტივია, ვიდრე ოდესმე ყოფილა. მობილურმა ტელეფონებმა შესაძლებელი გახადა საუბარი ქუჩაში სიარულის, მანქანის მართვის ან თუნდაც სააბაზანოში ყოფნის დროს — როგორც ჩანს, თითქმის არ არსებობს ზღვარი იმისა, თუ როდის და სად შეგვიძლია სატელეფონო ზარის განხორციელება. თუმცა, ბევრისთვის ეს აღარ არის ის სასურველი საკომუნიკაციო ვარიანტი, როგორიც ოდესღაც იყო. ელფოსტიდან მარტივ SMS-მდე, მესამე მხარის შეტყობინებების აპლიკაციებამდე და სოციალური მედიის პლატფორმებამდე, კომუნიკაციის მეთოდები გამრავლდა და კომუნიკაციის პრეფერენციები იცვლება, უფრო მეტად უპირატესობა ენიჭება ტექსტურ და შეტყობინებების გაცვლას. 2023 წლის დეკემბერში ჩატარებული საერთაშორისო YouGov-ის გამოკითხვის თანახმად, SMS ან ტექსტური შეტყობინებები პირადი კომუნიკაციის ყველაზე პოპულარული მეთოდებია, 40%-მა მათ პირველ არჩევნად დაასახელა. მობილური ტელეფონით ზარები მეორე ადგილზე იყო, 29%-ით, ხოლო სტაციონარული ტელეფონით ზარები მხოლოდ 3%-ისთვის იყო პირველი არჩევანი. ეს პრეფერენციები, როგორც ჩანს, თაობებს შორის განსხვავდება: ახალგაზრდები ტელეფონს, როგორც საკომუნიკაციო საშუალებას, აღარ ანიჭებენ პირველ უპირატესობას. იგივე გამოკითხვამ აჩვენა, რომ ტექსტური შეტყობინებების ყველაზე მაღალი უპირატესობა 18-დან 24 წლამდე ასაკის რესპონდენტებში იყო, ხოლო სატელეფონო ზარების (როგორც მობილური, ასევე სტაციონარული) ყველაზე მაღალი უპირატესობა 55 წლის და ზევით ასაკის რესპონდენტებში. წერილობითი შეტყობინებებისადმი ამგვარმა მიდრეკილებამ გამოიწვია ის, რომ Gen Z (და ზოგჯერ მილენიალებიც) „მდუმარე თაობად“ მოიხსენიებიან. „მე ვიტყოდი, რომ ეს, უპირველეს ყოვლისა, ახალგაზრდები არიან, რომლებიც შეჩვეულნი არიან, რომ ჩვენი კომუნიკაციის დიდი ნაწილი ტექსტური ან აუდიო შეტყობინებების საშუალებით მიმდინარეობს“, — განმარტავს ლეა უცი, მილენიალი, რომელიც უძღვება გერმენულ პოდკასტს „ტელეფობია“, სადაც ის ეხმარება ყველა ასაკის ადამიანს განსაკუთრებით რთული და ემოციური სატელეფონო ზარების განხორციელებაში. ახალგაზრდები გაიზარდნენ და შეეჩვივნენ კომუნიკაციის სხვა მეთოდებს. ისინი მიჩვეულნი არიან სიტყვების არჩევანსა და ემოჯებზე დაფიქრებას, უკვე გაგზავნილი შეტყობინებების წაშლას ან რედაქტირებას და აკონტროლებენ, თუ როდის წაიკითხავენ ან მიიღებენ შეტყობინებას სხვისგან. „ვინც ამ ტიპის კომუნიკაციით გაიზარდა, შეიძლება ითქვას, რომ სრულიად განსხვავებულად გაითავისა ის, ვიდრე უფროსმა თაობამ“, — განუცხადა მან DW-ს. ახალგაზრდებისთვის, სპონტანური ზარი შეიძლება მოურიდებლობად, სხვისი დროის ეგოისტურ მოთხოვნად მოეჩვენოს. ალბათ ამიტომაც, 2024 წლის აპრილში ჩატარებულმა ბრიტანულმა Uswitch-ის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ 18-დან 34 წლამდე ასაკის რესპონდენტთა 68% უპირატესობას ანიჭებს წინასწარ შეთანხმებულ ზარებს. „თუ ტექსტურ შეტყობინებას გაგზავნით, ეს გაძლევთ განცდას, რომ „შეგიძლიათ უპასუხოთ, როცა თქვენთვის საუკეთესოა, არ მინდა შეგაწუხოთ, შესაძლოა, ახლა არ ხართ ხელმისაწვდომი“, — ამბობს უცი. თუმცა, მაშინაც კი, თუ უფროსი ასაკის ადამიანები უფრო მეტად არიან მიდრეკილნი სატელეფონო ზარების განხორციელებისკენ, მათ შეიძლება ასევე ჰქონდეთ უხერხულობისა და ყოყმანის გრძნობა, როდესაც საქმე ტელეფონით ვინმესთვის დარეკვას ეხება. ამიტ კუმარი არის დელავერის უნივერსიტეტის მარკეტინგის, ფსიქოლოგიური და ტვინის მეცნიერებათა ასისტენტ-პროფესორი, რომელმაც შეისწავლა მოლოდინები, რაც ადამიანებს აქვთ ხმოვან ზარებთან დაკავშირებით და როგორ ადარებენ მათ რეალურ შედეგებს. მრავალ კვლევაში მან დაადგინა, რომ ადამიანები ვარაუდობენ, რომ ხმოვანი ზარები უფრო უხერხულია, ვიდრე ტექსტური კომუნიკაცია, და რომ ეს რწმენა, როგორც ჩანს, თაობებს შორის ვრცელდება. „ჩვენს ხელთ არსებული მტკიცებულებები იმაზე მიუთითებს, რომ მონაწილეთა ასაკის მიხედვით მნიშვნელოვანი განსხვავებები არ ყოფილა“, — განუცხადა მან DW-ს. მოხუცი იქნება თუ ახალგაზრდა, ადამიანები ფიქრობენ, რომ ტელეფონით ვინმესთვის დარეკვა არაკომფორტული გამოცდილება იქნება. თუმცა, მისი თქმით, საჭიროა მეტი კვლევა, რომელიც კონკრეტულად ასაკზე იქნება ორიენტირებული. კუმარი აღნიშნავს, რომ რაც უფრო მეტი გამოცდილება გაქვთ რაიმეს კეთებაში, მით უფრო ზუსტი იქნება თქვენი მოლოდინები. „თუ ადამიანები უფრო ხშირად ეცდებიან [სატელეფონო ზარებს], მათ უფრო ზუსტი პროგნოზები ექნებათ უხერხულობასთან დაკავშირებით. მაგრამ პრობლემა ის არის, რომ თუ ისინი არ ცდიან, ვერ ისწავლიან.“ და როდესაც მცდარი მოლოდინები ნარჩუნდება, ამან შეიძლება გვიბიძგოს შეტყობინებების გაგზავნისკენ, ტელეფონის აღების ნაცვლად, განმარტავს ის. ტელეფონის შიშისა და უხერხულობის მიუხედავად, ადამიანებს, მათ შორის ახალგაზრდებს, მაინც სურთ გარკვეული საკითხების შესახებ სატელეფონო ზარით ინფორმირება. Uswitch-ის გამოკითხვამ აჩვენა, რომ 18-დან 24 წლამდე ასაკის რესპონდენტთა 53% ეწყინება, თუ ისინი არ მიიღებენ სატელეფონო ზარს ბედნიერ ან მნიშვნელოვან შემთხვევებზე, როგორიცაა ნიშნობა ან ბავშვის დაბადება. მაგრამ რთული თემებიც შეიძლება იყოს ისეთი, რაზეც ადამიანებს ურჩევნიათ საუბარი სატელეფონო ზარის საშუალებით.