საფრანგეთის სასამართლომ საქართველოს თურქული სამშენებლო გიგანტის, ENKA Renewables-ისთვის, ნამახვანის ჰიდროელექტროსადგურის (HPP) მშენებლობასთან დაკავშირებით, 383 მილიონი დოლარის კომპენსაციის გადახდა დააკისრა. სასამართლომ მიიღო საქართველოს მოთხოვნა გადაწყვეტილების აღსრულების შეჩერების შესახებ, რადგან თბილისმა განაცხადა, რომ დაუყოვნებელი გადახდა ქვეყნის ეკონომიკას ზიანს მიაყენებდა. გადასახადზე პროცენტის დარიცხვის შედეგად, ჯამური კომპენსაციის თანხა 450 მილიონ დოლარს აჭარბებს. ENKA Renewables-ის მშობელმა კომპანიამ, სტამბოლში დაფუძნებულმა Enka Insaat-მა, საქართველოს მთავრობას 2021 წლის სექტემბერში აცნობა ხელშეკრულების შეწყვეტის გადაწყვეტილების შესახებ, ხელშეკრულების პირობების დარღვევასა და ფორსმაჟორულ გარემოებებზე დაყრდნობით. ხელისუფლებამ და ინვესტორმა მოლაპარაკებები გამართეს შეთანხმების მისაღწევად და არბიტრაჟის თავიდან ასაცილებლად. მთავრობის წარმომადგენლებმა განაცხადეს, რომ მიზანი იყო იმის უზრუნველყოფა, რომ კომპანიის გასვლა ზიანს არ მიაყენებდა არც ნამახვანის პროექტს და არც ქვეყანას. ეს უკანასკნელი გადაწყვეტილება პარიზის სააპელაციო სასამართლომ თებერვლის შუა რიცხვებში გამოაქვეყნა. საქართველოს ეკონომიკის სამინისტრო კომენტარისთვის ხელმისაწვდომი არ იყო. მიუხედავად იმისა, რომ სამართლებრივი დავა დასრულებული არ არის, ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ თურქეთი უარს იტყვის გადახდებზე მოლაპარაკებებზე, განსხვავებით მსგავსი შემთხვევისგან, რომელშიც საქართველო რუსეთის ერთ-ერთ უმსხვილეს საჯარო ენერგეტიკულ კომპანია Inter RAO-სთან იყო ჩართული. Inter RAO-მ საქართველოს წინააღმდეგ მსგავსი საქმე მოიგო, რის შემდეგაც საქართველო დათანხმდა შვიდი გადახდის განხორციელებაზე, საერთო ჯამში 139 მილიონი დოლარის ოდენობით, პროცენტების ჩათვლით, 2025 წლის დეკემბრიდან 2028 წლის ივლისამდე პერიოდში. საქმე ეხება თბილისსა და Enka Renewables-ს შორის გაფორმებულ კონტრაქტს დასავლეთ საქართველოში ნამახვანის ჰესის მშენებლობისა და ექსპლუატაციის შესახებ, Enka-ს მშობელი კომპანიის, Enka Insaat-ის მიერ გამოქვეყნებული ფინანსური ანგარიშგებების მიხედვით. დოკუმენტმა დაადასტურა, რომ 2021 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, ENKA Renewables-მა ჩამოწერა 40.4 მილიონი დოლარის კაპიტალიზებული ქონება, ჰესი და მისი მოწყობილობები. დაუყოვნებლივ გაურკვეველი იყო, შეიძინა თუ არა საქართველოს მთავრობამ განკარგული აქტივები, თუმცა კონტრაქტი ინვესტორს აძლევდა უფლებას, მთავრობისთვის მათი შესყიდვა ეთხოვა. თურქულმა კომპანიამ 2019 წლის აპრილში ხელი მოაწერა შეთანხმებას ნამახვანის კასკადის ჰესის პროექტის განვითარებისა და ექსპლუატაციის შესახებ. პროექტი ორი ჰიდროელექტროსადგურისგან შედგება და მისი ექსპლუატაციაში გაშვება 2023 წელს იყო დაგეგმილი, სავარაუდო ღირებულებით 750 მილიონი დოლარი. მთავრობამ კასკადის მშენებლობა ერთი წლით შეაჩერა, თუმცა Enka Insaat-ს პირველ ფაზაზე მუშაობის გაგრძელების ნება დართო. ხელისუფლება აგრძელებდა შეხვედრებს კომპანიის წარმომადგენლებთან და დიალოგს პროექტის მოწინააღმდეგე მომიტინგეებთან. პროტესტები მასშტაბური იყო და მოიცავდა გარემოსდამცველ არასამთავრობო ორგანიზაციებს, რელიგიურ ჯგუფებს, საზოგადოებასა და მედიას. პროექტის მოწინააღმდეგეები გარემოსდაცვით და უსაფრთხოების საკითხებზე მიუთითებდნენ, რამაც კონფრონტაცია ქვეყნის მასშტაბის საპროტესტო მოძრაობად აქცია, თბილისში გამართული აქციებით. მას შემდეგ, რაც ემოციები ჩაცხრა და გიგანტური პროექტების მოწინააღმდეგეები ქუჩებში აღარ გამოსულან, მერაბ ლომინაძემ, Enka Insaat-ის ყოფილმა ოფიციალურმა პირმა, რომელმაც კომპანია სამართლებრივი დავის დაწყებისას დატოვა, განაცხადა, რომ სამი ჰიდროელექტროსადგურის პროექტი საქართველოს მომავლისთვის გადამწყვეტია და შეიძლება იყოს აბსოლუტურად ცხოვრების შემცვლელი. თუმცა, მისი აზრით, მოთხოვნილი თანხა გაბერილია და მიესალმა გადახდის შეჩერების გადაწყვეტილებას. „მეეჭვება, რომ მთავრობასა და თურქულ მხარეს შორის რაიმე შეთანხმება შედგეს“, - განაცხადა მან. „ჯარიმა არანორმალურია, მაგრამ თურქებს სრული უფლება ჰქონდათ თავიანთი მოთხოვნის გასატარებლად, თუ სასამართლომ დააკმაყოფილა მათი მოთხოვნები. საინტერესოა, რა წარმოადგინა ქართულმა მხარემ ამ არანორმალური ჯარიმის შესაჩერებლად“. ლომინაძეს ასევე მოუწია კომენტარის გაკეთება პროექტის ყოფილი მოწინააღმდეგეების ამჟამინდელ სიჩუმეზე. „არ არის საინტერესო, სად წავიდნენ ეს ანტი-ჰეს აქტივისტები — რელიგიური ჯგუფები თუ გარემოსდამცველები. უფრო მნიშვნელოვანია კითხვა: სად არიან ისინი, ვინც ამბობდნენ, რომ ამ პროექტს თავად ააშენებდნენ? სად არიან ისინი ახლა?“ „რეგიონში უბრალოდ არაფერია შედარებული. სომხეთს აქვს ბირთვული ენერგია, და ეს არ არის ის, რაზეც უსაფრთხოების თვალსაზრისით შეგვიძლია დავეყრდნოთ“, - განაცხადა მან და ხაზი გაუსვა ბირთვული ენერგიის გამოყენებისადმი მზარდ გლობალურ ზიზღს. მან ასევე გამოთქვა შეშფოთება საინვესტიციო კლიმატის გამო: „მეეჭვება, რომელიმე ინვესტორი ახლა შემოვიდეს პროექტის გასაგრძელებლად, წინა პრობლემების მემკვიდრეობით. მე ვერ ვხედავ ვინმეს, ვინც ამ გარემოებებში 1.5 მილიარდ დოლარს გადაიხდის“. ლომინაძემ შესთავაზა, რომ მთავრობას შეეძლო შიდა რესურსების მობილიზება — მაგალითად, საპენსიო ფონდის მეშვეობით — მშენებლობის თავად დასაწყებად და მოგვიანებით დასრულებული პროექტის გასაყიდად ან ოპერატორისთვის გადასაცემად. „რეგიონში მიმდინარე მოვლენები — უკრაინაში, ირანში და მეზობელ აზერბაიჯანში — არ მისცემს საშუალებას საერთაშორისო ინტერესს, ადვილად ჩვენკენ გადმოინაცვლოს. ეს სამი სადგური ჩვენი ენერგეტიკული მომავლის ხერხემალი უნდა გახდეს. დანაშაული იქნება, არ გამოვიყენოთ ის რესურსები, რაც გვაქვს. სირცხვილია.“ გადაწყვეტილების შემდეგ, Enka-ს წარმომადგენელმა, რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა, განაცხადა, რომ დამატებითი კომენტარები არ გაკეთდებოდა. „თურქმა წარმომადგენლებმა ამჟამად მთლიანად დატოვეს ქვეყანა, აქ არავინ არის“, - განაცხადეს მათ. იმავდროულად, საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ (სემეკი) 2025 წლის დეკემბერში განაცხადა, რომ ქვეყნის ელექტროენერგიის გამომუშავებ