სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტმა სირილ რამაფოსამ რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს მადლობა გადაუხადა იმისთვის, რომ დაეხმარა 17 სამხრეთ აფრიკელის სამშობლოში დაბრუნებაში, რომლებიც, სავარაუდოდ, მოტყუებით ჩაერთვნენ რუსეთ-უკრაინის ომში. გასული წლის ნოემბერში სამხრეთ აფრიკის მთავრობამ განაცხადა, რომ მიიღო საგანგაშო ზარები მამაკაცების ჯგუფისგან, რომლებიც კონფლიქტში დაქირავებულ ძალებს შეუერთდნენ. კაცებს სჯეროდათ, რომ რუსეთში დაცვის თანამშრომლის მოსამზადებლად მიდიოდნენ, თუმცა უკრაინაში ომის ფრონტის ხაზზე აღმოჩნდნენ. რამაფოსას ოფისმა დაადასტურა, რომ ოთხი მათგანი გასულ პარასკევს დაბრუნდა, 11 სხვა "მალე დაბრუნდება სახლში", ხოლო კიდევ ორი - მოგვიანებით. მათი რეკრუტირების საქმეზე გამოძიება მიმდინარეობს. სამხრეთ აფრიკაში დაქირავებულ მებრძოლად მუშაობა ან სხვა მთავრობის სახელით ბრძოლა უკანონოა, თუ მთავრობა ამას არ დაუშვებს. კაცების ნათესავებმა BBC-ს განუცხადეს, რომ რუსეთში ჩასვლისას მათ მისცეს კონტრაქტები ხელმოსაწერად, მაგრამ რადგან ისინი რუსულ ენაზე იყო დაწერილი, მათ ვერ გაიგეს, რომ ეს უკრაინული ძალების წინააღმდეგ დაქირავებულ მებრძოლებად საბრძოლველად იყო. რამაფოსამ განაცხადა, რომ სამხრეთ აფრიკის მთავრობამ, რუსეთის ოფიციალურ პირებთან მჭიდრო თანამშრომლობით, მამაკაცების სამშობლოში დაბრუნება უზრუნველყო – მათი უმეტესობა მალე დაბრუნდება. „ორი რჩება რუსეთში, ერთი მოსკოვის საავადმყოფოშია, ხოლო მეორე გადის პროცესებს მოგზაურობის საბოლოო მოწყობამდე“, – განაცხადა მისმა პრესსპიკერმა ვინსენტ მაგვენიამ სამშაბათს გაკეთებულ განცხადებაში. რამაფოსამ პუტინს ამ სიტუაციის შესახებ 10 თებერვალს ესაუბრა, განმარტა მან. „პრეზიდენტმა რამაფოსამ გულწრფელი მადლობა გამოუცხადა პრეზიდენტ ვლადიმერ პუტინს, რომელმაც დადებითად უპასუხა მის თხოვნას, მხარი დაეჭირა მამაკაცების სახლში დაბრუნების პროცესისთვის“, – თქვა მაგვენიამ. სამხრეთ აფრიკის საელჩო მოსკოვში გააგრძელებს საავადმყოფოში მყოფი მოქალაქის მონიტორინგს, სანამ ის სახლში გამგზავრებას შეძლებს, დასძინა მან. ყოფილი სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტის, ჯეიკობ ზუმას ქალიშვილი, დუდუზილე ზუმა-სამბუდლა, ამ სქემაში სავარაუდო რეკრუტერად დასახელდა, რასაც ის უარყოფს. ზუმა-სამბუდლამ, რომელიც ნოემბრის ბოლოს სკანდალის გამო იძულებული გახდა, დეპუტატის თანამდებობა დაეტოვებინა, ფიცის ქვეშ განაცხადა, რომ მას ეგონა, კაცები – რომელთაგან ზოგიერთი მისი ნათესავია – რუსეთში "კანონიერი" წვრთნებისთვის მიდიოდნენ. „არავითარ შემთხვევაში, შეგნებულად არ დავუშვებდი ზიანს ჩემს ოჯახს ან სხვა პირს“, – დასძინა მან. ყოფილმა დეპუტატმა განცხადება პოლიციაში შეიტანა მას შემდეგ, რაც მისმა ნახევარდამ, ნკოზაზანა ზუმა-მნკუბემ, ის სამხრეთ აფრიკელების ომში ჩართვის მოტყუებაში დაადანაშაულა და ნოემბერში მის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საჩივარი შეიტანა. ცალკე საქმეზე, დეკემბერში პოლიციამ ხუთი ადამიანი დააკავა – მათ შორის სამხრეთ აფრიკის საზოგადოებრივი მაუწყებლის რადიოწამყვანი – რუსეთის არმიისთვის მამაკაცების სავარაუდო რეკრუტირებასთან დაკავშირებული ბრალდებით. ხუთივე გირაოთი გაათავისუფლეს – და სასამართლო პროცესი ჯერ არ დაწყებულა.