ეკონომიკა
/
20.02.2026
საქართველოს საგარეო ვაჭრობა იანვარში: კლება, ზრდა და კულევის პორტის გარშემო არსებული სკანდალი
საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის იანვარში საქართველოს საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 1.609 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც 23.6%-ით ნაკლებია წინა წელთან შედარებით. ექსპორტი 19%-ით გაიზარდა და 480.4 მილიონი დოლარი შეადგინა, ხოლო იმპორტი 33.7%-ით შემცირდა. ეკონომისტი რომან გოცირიძე კომენტარს აკეთებს კულევის პორტიდან გადამუშავებული ნავთობპროდუქტების ექსპორტზე მოქმედი ქარხნის გარეშე, რაც სანქციების დარღვევასა და დოკუმენტების გაყალბებას ვარაუდობს.
საქართველოს საგარეო ვაჭრობის ბრუნვა. საქსტატის მონაცემებით, 2026 წლის იანვარში საქართველოს საგარეო სავაჭრო ბრუნვამ 1.609 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც წინა წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 23.6%-ით ნაკლებია. ექსპორტმა მიაღწია 480.4 მილიონ დოლარს, რაც წლიურად 19%-ით მეტია, ხოლო იმპორტი შემცირდა 33.7%-ით და შეადგინა 1.129 მილიარდი დოლარი. შედეგად, ქვეყნის საგარეო სავაჭრო ბალანსი უარყოფითი დარჩა და 649.1 მილიონი დოლარი შეადგინა.
ჟურნალისტებმა ეს დასკვნა ბათუმის, ფოთისა და კულევის პორტებში შემავალი გემების ორთვიანი მონიტორინგის შემდეგ გამოიტანეს.
საქართველოს მთლიანი საგარეო სავაჭრო ბრუნვის 67.9% ათ უმსხვილეს სავაჭრო პარტნიორზე მოდიოდა. ქვეყნის უმსხვილესი პარტნიორები იყვნენ თურქეთი (247.1 მილიონი დოლარი), ჩინეთი (223.3 მილიონი დოლარი) და რუსეთი (195.4 მილიონი დოლარი). აღსანიშნავია, რომ შეერთებული შტატები საქართველოს სამ უმსხვილეს სავაჭრო პარტნიორს შორის აღარ არის. ექსპორტის ათ უმთავრეს მიმართულებაზე მთლიანი ექსპორტის 74.5% მოდიოდა. სამეულში შედიოდნენ ჩინეთი (66.1 მილიონი დოლარი), თურქეთი (52.1 მილიონი დოლარი) და ყირგიზეთი (49.9 მილიონი დოლარი). დსთ-ს ქვეყნებზე ექსპორტის 46.7% მოდიოდა, ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებზე 16.1%, ხოლო სხვა ქვეყნებზე 37.2%. წამყვანი საექსპორტო საქონელი იყო მსუბუქი ავტომობილები (100.7 მილიონი დოლარი, ანუ მთლიანი ექსპორტის 21%), ნავთობი და ნავთობპროდუქტები (58.7 მილიონი დოლარი, ანუ 12.2%) და ძვირფასი ლითონების მადნები (51.0 მილიონი დოლარი, ანუ 10.6%). იმპორტის 71.4% ათ უმსხვილეს პარტნიორზე მოდიოდა, მათ შორის თურქეთზე (195 მილიონი დოლარი), ჩინეთზე (157.3 მილიონი დოლარი) და რუსეთზე (156.8 მილიონი დოლარი). ევროკავშირზე იმპორტის 23.4% მოდიოდა, დსთ-ს ქვეყნებზე 23.3%, ხოლო სხვა ქვეყნებზე 53.3%. იმპორტის ყველაზე დიდი წილი მსუბუქ ავტომობილებს ეკავა (150.0 მილიონი დოლარი, 13.3%), რასაც მოსდევდა ნავთობი და ნავთობპროდუქტები (96.7 მილიონი დოლარი, 8.6%) და ნავთობის გაზი (79.1 მილიონი დოლარი, 7%).
მანამდე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ რუსულმა კომპანია „რუსნეფტმა“ ნავთობის პირველი პარტია ახლად გახსნილ ქარხანას მიაწოდა.
ექსპერტის კომენტარი. საქსტატის ახალი მონაცემების კომენტირებისას ეკონომისტმა რომან გოცირიძემ განაცხადა, რომ ქვეყანა დიდ სკანდალში გაეხვა. რომან გოცირიძემ განაცხადა: „ახლა უფრო ნათელია, რატომ შეიყვანა ევროკავშირმა კულევის პორტი თავის სანქციების სიაში. საქართველო დიდ სკანდალში გაეხვა. სტატისტიკის ეროვნულმა სამსახურმა 2026 წლის საგარეო ვაჭრობის მონაცემები გამოაქვეყნა და ეს გასაოცარ ამბავს მოგვითხრობს: ქვეყანამ, რომელსაც არ აქვს მოქმედი ნავთობგადამამუშავებელი ქარხანა — მაშინ როდესაც კულევში მშენებარე ქარხანა ჯერ არ არის ექსპლუატაციაში შესული — იანვარში 56 მილიონი დოლარის ღირებულების გადამუშავებული ნავთობპროდუქტები გაიტანა ექსპორტზე. არა ნედლი ნავთობი, არამედ მზა პროდუქტები, როგორიცაა დიზელის საწვავი ან ბენზინი. სკანდალი, რომელიც გასული წლის ნოემბერ-დეკემბერში დაიწყო, გრძელდება. გასულ წელს საქართველომ ექსპორტზე — და არა რეექსპორტზე — 151,700 ტონა გადამუშავებული საწვავი გაიტანა 79.5 მილიონი დოლარის ღირებულებით. ოპერაცია ძირითადად ნოემბერ-დეკემბერში განხორციელდა. ეს დაემთხვა ოქტომბერში 105 ტონა რუსული ნედლი ნავთობის იმპორტს, რომელიც საბაჟოს მიერ ასე იყო კლასიფიცირებული, კულევის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხანაში, რომელიც ჯერ კიდევ მშენებარეა. პრობლემა ისაა, რომ ქარხანა ჯერ ექსპლუატაციაში არ არის შესული. მაშ, რა შეიძლებოდა მომხდარიყო? შესაძლებელია რამდენიმე ახსნა: — ნედლი ნავთობის ნაცვლად, როგორც დოკუმენტებშია მითითებული, შესაძლოა იმპორტირებული ყოფილიყო რუსული დიზელის საწვავი ან ბენზინი, რომელიც შემდეგ ქართულ პროდუქტად იქნა ექსპორტირებული. ეს იქნებოდა საბაჟო დოკუმენტების გაყალბება და სისხლის სამართლის დანაშაული. ეს ასევე წარმოადგენდა სანქციების თავიდან აცილებას, რადგან რუსული ნავთობპროდუქტები ევროკავშირის ქვეყანას, მალტას მიჰყიდეს. — კიდევ ერთი შესაძლებლობაა, რომ იმპორტირებული იყო ნახევრად გადამუშავებული დიზელის საწვავი — თუმცა საბაჟომ ის ნედლ ნავთობად დააფიქსირა — და დაემატა მცირე რაოდენობით სხვა ნივთიერებები, რითაც მისი ხარისხი „გამოსწორდა“ დანამატებით. ეს არ იქნებოდა ნავთობის გადამუშავება, არამედ ლოგისტიკური კოსმეტიკური დამუშავების ფორმა. ასეთი მანიპულაციითაც კი, ექსპორტი მაინც სანქციების დარღვევას წარმოადგენდა.“
#ეკონომიკა
#ჩინეთი
#რუსეთი
#სანქციები
#ექსპორტი
#იმპორტი
#ანალიზი
#თურქეთი
#საქსტატი
#საგარეო ვაჭრობა
#კულევის პორტი
#ნავთობპროდუქტები
წყარო: jam-news.net
გაზიარება