საერთაშორისო გმობა ისრაელში: ანტისემიტიზმი თუ მთავრობის ქმედებების შეფასება?

მრავალი ისრაელელი საერთაშორისო გმობას ანტისემიტიზმის მტკიცებულებად აღიქვამს და არა მათი მთავრობის ქმედებების შეფასებად. გლობალური გმობისა და საერთაშორისო სამართლის მიუხედავად, ისრაელმა ამ თვის დასაწყისში მაინც განახორციელა დასავლეთ ნაპირის ფაქტობრივი ანექსია – ტერიტორიისა, სადაც სამ მილიონზე მეტი პალესტინელი ცხოვრობს და რომელიც მან უკანონოდ დაიკავა 1967 წლიდან. საერთაშორისო კრიტიკა, რომელიც ამ განცხადებას მოჰყვა, სულაც არ იყო სიახლე. ღაზაში გენოციდის ორწლიანი პერიოდის განმავლობაში, ისრაელმა, საკუთარი კანონმდებლების ზოგიერთი წევრის სიტყვებით, თავი „გარიყული სახელმწიფოს“ გზაზე დააყენა. მის პრემიერ-მინისტრსა და თავდაცვის ყოფილ მინისტრზე სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოს მიერ გაცემულია ომის დანაშაულებებისთვის ძებნის ორდერები, მაშინ როცა ღაზაში მისი ქმედებების გამო გლობალურმა აღშფოთებამ ისრაელის საქონლის ბოიკოტი მომხმარებელთა გონებაში წინა პლანზე წამოსწია. ოთხი ქვეყანა – ესპანეთი, სლოვენია, ნიდერლანდები და ირლანდიის რესპუბლიკა – უარს ამბობს მონაწილეობა მიიღოს პოპულარულ სიმღერის კონკურს ევროვიზიაში ისრაელის მონაწილეობის გასაპროტესტებლად. ასევე მიმდინარეობს გლობალური კამპანია ისრაელის როგორც ევროპული უეფადან, ასევე საერთაშორისო ფიფადან საფეხბურთო შეჯიბრებებიდან შეჩერების მიზნით, ხოლო სამხრეთ აფრიკის სარჩელი ისრაელის გენოციდში დადანაშაულების შესახებ მართლმსაჯულების საერთაშორისო სასამართლოში გრძელდება. მაგრამ ისრაელში ეს საერთაშორისო იზოლაცია – და 72 000-ზე მეტი პალესტინელის მკვლელობა – მნიშვნელოვნად არ ცვლის აზრს იმის შესახებ, თუ როგორ უნდა მოიქცეს ქვეყანა. ფაქტობრივად, ისრაელის პრემიერ-მინისტრს ბენიამინ ნეთანიაჰუს კვლავ აქვს დიდი შანსი მოიგოს წელს დაგეგმილი არჩევნები, და მის მიმართ არსებული ოპოზიციის დიდი ნაწილი მისი საშინაო პოლიტიკიდან მომდინარეობს და არა იმაზე შეუთანხმებლობიდან, თუ როგორ ექცევა ის პალესტინელებს, რის მიმართაც ბევრი გულგრილი რჩება. „ადამიანების უმეტესობამ არც კი იცის, რომ ჩვენ ძირითადად დავიპყარით დასავლეთ ნაპირი“, – თქვა ორლი ნოიმ, ებრაულენოვანი საინფორმაციო საიტის Local Call-ის რედაქტორმა. „უბრალოდ, ამას ასე არ აშუქებენ“. „შესაძლოა, მათ იციან, რომ მმართველობის ზოგიერთი წესი შეიცვალა, მაგრამ ალბათ არ ეცოდინებათ, რომ ის ფაქტობრივად ანექსირებულია, სანამ არ მოხდება საერთაშორისო რეაგირება, რომელიც მათზე იმოქმედებს, მაგალითად, ევროვიზიის სახით“, – აღნიშნა მან და დაამატა, რომ ოთხი ქვეყნის გასვლა, ისრაელის გენოციდის გასაპროტესტებლად, ისრაელში ძირითადად ანტისემიტიზმით მოტივირებულად არის წარმოჩენილი. მრავალი ისრაელელისთვის პალესტინელები თითქმის არ არსებობენ, ამბობენ დამკვირვებლები, მათ მიმართ ჩადენილი დასახლებულთა ძალადობა კი დიდწილად არ შუქდება ან ისეა წარმოჩენილი, თითქოს დამსახურებულია. „მედია არასდროს აშუქებს ისრაელის ქმედებებისადმი წინააღმდეგობას“, – განაგრძო ნოიმ. „ის უბრალოდ უარყოფს მას, როგორც ანტისემიტურს, და წარმოაჩენს სამყაროს, როგორც ჩვენს მომხრეებად ან ჩვენს წინააღმდეგ განწყობილებად დაყოფილს“. „რატომ უნდა დაფიქრდნენ ისინი [ისრაელელები] ოდესმე საკუთარი მთავრობის ქმედებებზე?“ – რიტორიკულად იკითხა მან. „მათ უკვე აქვთ პასუხები: ანტისემიტიზმი, მსხვერპლად ყოფნა და წინააღმდეგობა“. ისრაელის მიერ ღაზაში გამოწვეული ხოცვა-ჟლეტის მცირე ნაწილიც კი არ მოხვედრილა ისრაელის ტელევიზიებში – სიახლეების მიღების ყველაზე პოპულარულ საშუალებაში – ომის მიმდინარეობისას. პირიქით, კონფლიქტის გამშუქებელი ისრაელის საინფორმაციო არხები ფოკუსირებული იყვნენ „ტერორისტების“ მოკვეთილ რაოდენობაზე, ან ომის ბუნების შესახებ შეშფოთებას მთლიანად 2023 წელს ჰამასის და სხვა ჯგუფების მიერ აყვანილი დაახლოებით 250 ტყვის პრიზმაში წარმოადგენდნენ. ბეჭდურ მედიაში მთავრობის ან მისი ომის კრიტიკა ძირითადად მემარცხენე მცირე გამოცემებს მიენდო. ასეთ გარემოში, სადაც ისრაელის ქმედებები დიდწილად არ შუქდება, მთავრობის საქციელის კრიტიკა კანონმდებლების მიერ ადვილად არის წარმოჩენილი, როგორც ანტისემიტური წარმოშობის მქონე, და მხოლოდ ბრალდება ემსახურება, როგორც მეორე „რკინის გუმბათი“ – ისრაელის ანტი-სარაკეტო თავდაცვის სისტემის ალუზია – სახელმწიფოს კრიტიკის მოსაგერიებლად, – განაცხადა ნევ გორდონმა, ისრაელელმა პროფესორმა, რომელიც საერთაშორისო სამართალსა და ადამიანის უფლებებს ასწავლის ლონდონის ქუინ მერის უნივერსიტეტში. „ისრაელი ყოველთვის მსხვერპლი უნდა იყოს, და ეს მსხვერპლად ყოფნა ამართლებს ძალადობის ნებისმიერ დონეს მის დასაცავად“, – თქვა გორდონმა. „ომის პირველი წელიწადნახევრის განმავლობაში ისრაელს დაახლოებით 10-ჯერ ვეწვიე“, – თქვა მან, აღწერს ომის პერიოდს, როდესაც ისრაელმა ღაზაში ათიათასობით მამაკაცი, ქალი და ბავშვი მოკლა და ათასობით მეტი შიმშილით დაღუპა. „ყველაფერი, რასაც გესმოდა, მძევლებს ეხებოდა. არასდროს გესმოდა, რა ხდებოდა ღაზაში“, – თქვა მან, „ეს არის ტრავმის გამეორება, რომელიც ყველაფერს სხვა ნივთს, თანაგრძნობის ჩათვლით, შლის“. ნეთანიაჰუს თქმით – რომელიც იანვარში გამართულ კონფერენციაზე საუბრობდა – ანტისემიტიზმი, რომელსაც ისრაელი აწყდება, უბრალო რასიზმზე ღრმაა. პირიქით, ანტისემიტიზმთან ბრძოლა ცივილიზაციის მომავლისთვის ბრძოლაა, განაცხადა ნეთანიაჰუმ. „რასიზმი არსებობდა მთელი ისტორიის განმავლობაში. ეს არ არის ანტისემიტიზმი“, – უთხრა მან დამსწრეებს. „ანტისემიტიზმი დაიწყო, როგორც კრედო 2500 წლის წინ, ქრისტიანობის დაბადებამდე 500 წლით ადრე, იდეოლოგიური შეტევით ებრაელების წინააღმდეგ, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში მეტამორფოზდებოდა“. ათწლეულების განმავლობაში სხვადასხვა პოლიტიკოსის მსგავსმა განცხადებებმა თავისი კვალი დატოვა, – განაცხადა დანიელ ბარ-ტალმა, სოციალურ-პოლიტიკური ფსიქოლოგიის პროფესორმა