ჟურნალისტი კონსტანტინე ჰონჩაროვი 2022 წლამდე DW-სთან მუშაობდა, შემდეგ კი, ბევრი უკრაინელის მსგავსად, სამშობლოში დაბრუნდა და რუსეთის შემოჭრისგან თავდაცვის მიზნით მოხალისეთა არმიას შეუერთდა. ქვემოთ მოცემულია მისი პირადი რეპორტაჟი ქვეყანაში ოთხწლიანი ომის შესახებ. გულწრფელად რომ ვთქვა, დღემდე არ მესმის, რატომ დაიწყო ეს ომი, რატომ გრძელდება და როგორ, როდის და რა ფასად შეიძლება მისი დასრულება. ჩემთვის ომი არქაული მოვლენაა, ბრუტო ძალის ლოგიკაში დაბრუნება, იმ დროს, როდესაც კაცობრიობა მარსის კოლონიზაციაზე საუბრობს. როდესაც ომმა ჩემს სამშობლოს მიაღწია, მე, კაცი, რომელსაც ხელი იარაღისთვის არასდროს უხლია, არჩევანის წინაშე დავდექი: დავრჩენილიყავი მაყურებლად თუ დავხმარებოდი ჩემი ქვეყნის დაცვაში. ჯარში გაწევრიანების ჩემი გადაწყვეტილება ნაკლებად მოვალეობის გრძნობით იყო ნაკარნახევი და უფრო მეტად – სურვილით, რომ თავად მიმეღო მონაწილეობა მოვლენებში, ნაცვლად იმისა, რომ ისტორიის მსხვერპლი გავმხდარიყავი. ეს იყო გარემოებათა მსხვერპლად არქცევის უფლების შესახებ. დროთა განმავლობაში, ომმა ჩემთვის აბსტრაქტული ხასიათი დაკარგა და ღრმად პირადული გახდა. ის რუტინად, ჩემი ყოველდღიური ცხოვრების ნაწილად იქცა. საკუთარ თავში ღრმა ფსიქოლოგიურ ცვლილებებს ვერ ვამჩნევ, ალბათ იმიტომ, რომ ისინი უკვე მოხდა და ჩვევად იქცა. ვეღარ წარმომიდგენია, როგორია სხვაგვარად ცხოვრება. მტკივა წასული მეგობრები და განადგურებული ადგილები ჩემი წარსულიდან. ვხედავ, რა ხდება ფრონტისპირა ქალაქებში. მაგრამ განსაკუთრებით მაშინ ვღელავ, როდესაც კიევზე თავდასხმა ხდება; ყოველი დაბომბვის შემდეგ ვწერ ჩემს ახლობლებს და ვეკითხები: „როგორ ხართ? გაქვთ ელექტროენერგია? თბება თუ არა თქვენი სახლი?“ ადამიანებს მხოლოდ ბრძოლა არ ანადგურებს. უკრაინის არმიას წლების განმავლობაში დაგროვილი პრობლემები აწუხებს, და ეს თანამედროვე ომის ტექნოლოგიური ტრანსფორმაციის შესახებ დისკუსიებს არ ეხება. ეს მუდმივი პრობლემები ფრონტის ხაზის მებრძოლებს მტერზე სწრაფად ამტვრევს. მასობრივი დეზერტირობა უკრაინის არმიაში არ ხდება იმიტომ, რომ ჯარისკაცები მოულოდნელად მშიშრები გახდნენ ან პატრიოტობა შეწყვიტეს. მიზეზი ისაა, რომ ფრონტის ხაზის ქვედანაყოფებში მებრძოლები ფიზიკურად და მენტალურად გამოფიტულები არიან. გამოფიტული ფრონტის ხაზის ქვედანაყოფები არ გადიან აღდგენისთვის. ამის ნაცვლად, მათი განლაგება არაადამიანურად იწელება. მათი გაძლიერება ან საერთოდ არ მოდის, ან მოუმზადებლები აღმოჩნდებიან იმისთვის, რაც მათ ელის. 2023 წლის ზამთარში, მას შემდეგ, რაც დავიჭერი და ფრონტის ხაზიდან გამიყვანეს, ჩემი 30-კაციანი ოცეულიდან მხოლოდ ხუთი წევრი დარჩა – ყველა დანარჩენი დაჭრილი ან დაღუპული იყო. ქვეითი ჯარის ამ ნაკლებობის გამო, გადაწყვეტილების მიმღებ პირებს უწევთ მძღოლების, მზარეულების, ნაღმტყორცნელების, საზენიტო მსროლელებისა და მომარაგების ქვედანაყოფების წევრების ქვეითთა რიგებში გადაყვანა, მათგან მოლოდინით, რომ ფრონტის ხაზს აუცილებელი საბრძოლო გამოცდილების გარეშე გააჩერებენ. თუმცა ისინიც იჭრიან, იღუპებიან ან დეზერტირობენ. ამდენად, მებრძოლების ნაკლებობა მხოლოდ მძიმდება. ადამიანის გამძლეობას აქვს საზღვარი. როტაციები რომ უფრო რეგულარული ყოფილიყო, ჯარისკაცები უფრო ხშირად რომ იცვლებოდნენ და გარემოებები ოდნავ უფრო ჰუმანური ყოფილიყო, ფრონტის ხაზზე ასეთი მძიმე მდგომარეობა არ გვექნებოდა. ხშირად ჯარისკაცებისგან მოვითხოვთ გმირობას, მაშინ როდესაც მათ უნდა მივცეთ უფლება იყვნენ ჯარისკაცები — კარგად გაწვრთნილი, აღჭურვილი და შედარებით დასვენებული მებრძოლები. დრონების ფართოდ გამოყენებამ ფრონტის ხაზზე როტაციები ბევრად გაართულა. დეტალური მარშრუტის დაგეგმვა, მტრის დრონების თვალთვალი და ელექტრონული ომის ქვედანაყოფებთან კოორდინაციაა საჭირო მოწინავე ფრონტის ხაზის პოზიციებზე წინსვლისას და შემდეგ „სიკვდილის ზონიდან“ გამოსვლისას, რომელიც მილებზეა გადაჭიმული. ხელსაყრელ ამინდში, თუმცა, როტაციები სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი და შესაძლებელია. ბოლოს და ბოლოს, თუ ქვეითები ფრონტის ხაზზე საშუალოდ 60 დღეს ატარებენ, ისინი ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ეფექტური მებრძოლები იყვნენ. გაბატონებული საბრძოლო სტრესი იმდენად უზარმაზარია, რომ ის შიგნიდან ანადგურებს ადამიანს. დიახ, ომი მართლაც გაცილებით დიდ მანძილებზე მიმდინარეობს. დღეს ბრძოლა და ბრძოლის ველზე მონიტორინგი ძირითადად დრონების გამოყენებით ხდება. ეს მნიშვნელოვანი ტექნოლოგიური მიღწევაა. არსებობენ დრონების ქვედანაყოფები, რომლებიც ქვეითებთან მჭიდროდ მუშაობენ. მაგრამ საბოლოო ჯამში, ყველაფერი თხრილებში მყოფ ადამიანებზე დაიყვანება, რომლებიც პოზიციებს იკავებენ. ქვეყნის მომავალი დამოკიდებულია იმაზე, თუ რამდენ ხანს შეძლებენ ისინი თავის დაჭერას და ბრძოლისუნარიანობის შენარჩუნებას. სამწუხაროდ, ასეთი მებრძოლების ნაკლებობაა. მე არ ვარ ექსპერტი კრიტიკულ ინფრასტრუქტურაში ან სამხედრო სამსახურის ვარგისიანობაში. მაგრამ როდესაც შვებულებაში მყოფი მამაკაცების რაოდენობა 1 მილიონს აჭარბებს, და შენ ხედავ სამობილიზაციო ასაკის მუშათა ჯგუფს, რომლებიც დღეების განმავლობაში პატარა ხიდს ღებავენ ზურგში, ვერ გათავისუფლდები იმ შეგრძნებისგან, რომ ზოგიერთი ადამიანი ომის ძალისხმევაში სხვებზე მეტად აკეთებს წვლილს. ამიტომ, ჯარისკაცებს სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე განსხვავებული შეხედულება აქვთ, ვიდრე სამოქალაქო პირებს. იმ სამხედრო მოსამსახურეებს შორის, ვისთანაც ვსაუბრობ, მხოლოდ რამდენიმე ფიქრობს, რომ სამშვიდობო მოლაპარაკებები უკრაინისთვის რეალურ პერსპექტივას იძლევა. შესაძლო ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ახალი ამბები ქმნის ილუზიას, რომელსაც მცირე კავშირი აქვს იმასთან, რაც ბრძოლის ველზე ხდება. ფრონტის ხაზიდან შორს მყოფ ადამიანებს შეიძლება ეგონოთ, რომ მშვიდობა გარდაუვალია.