ჩინეთი ოდესღაც გერმანიის ინდუსტრიულ ზრდას უმაგრებდა ზურგს, მაგრამ ახლა მისი დეინდუსტრიალიზაციის მამოძრავებელი ძალა გახდა. ბერლინი — ჩინეთი ოდესღაც გერმანული მრეწველობისთვის აღთქმული მიწა იყო. ახლა კი ის უზარმაზარი სტრატეგიული თავის ტკივილია კანცლერ ფრიდრიხ მერცისთვის, რომელიც სამშაბათს პეკინში პირველი ვიზიტით მიემგზავრება. წლების განმავლობაში ბერლინი იყო ევროკავშირსა და ჩინეთს შორის უფრო მჭიდრო ურთიერთობების მამოძრავებელი ძალა — ადამიანის უფლებების საკითხების გვერდის ავლით ლობირებდა 2020 წელს ისტორიული საინვესტიციო შეთანხმებისთვის. გერმანიის ლიდერები ამტკიცებდნენ, რომ ჩინეთთან უფრო მჭიდრო სავაჭრო ურთიერთობები პეკინის რეჟიმზე ზომიერ ზემოქმედებას მოახდენდა. ეს დასაბუთება ასახული იყო მანტრაში „Wandel durch Handel“ ანუ „ცვლილება ვაჭრობის გზით“. დიდი ხნის განმავლობაში ეს ასევე კარგი იყო ბიზნესისთვის. გერმანია იყო ევროკავშირის ერთ-ერთი იმ მცირერიცხოვან ქვეყანათაგანი, რომელსაც პეკინთან სავაჭრო პროფიციტი ჰქონდა, რადგან ის აწვდიდა სასიცოცხლო მნიშვნელობის კომპონენტებსა და დანადგარებს, რომლებიც ჩინეთის ეკონომიკურ აღმასვლას უწყობდა ხელს. მისმა ინდუსტრიულმა გიგანტებმა, როგორიცაა ავტომწარმოებელი Volkswagen და ქიმიური კომპანია BASF, უზარმაზარი ინვესტიციები განახორციელეს ჩინეთის ბაზრის ასათვისებლად. მაგრამ ჩინეთის მიმართ ეს „ყოვლისმომცველი მიდგომა“ ახლა სულ უფრო მეტად ისტორიულ პოლიტიკურ შეცდომად მოჩანს, ისეთივე, როგორიც გერმანიის მცდარი ენერგეტიკული დამოკიდებულება იყო რუსეთზე კრემლის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრამდე ოთხი წლის წინ. საჯაროდ მერცს გამოწვევის მასშტაბები არ უღიარებია. გასულ კვირას მან თანამემამულე კონსერვატორებს განუცხადა, რომ ჩინეთში უფრო მჭიდრო თანამშრომლობის დასამყარებლად მიემგზავრება. „ჩვენ გვაქვს სტრატეგიული ინტერესი, რომ ვიპოვოთ პარტნიორები მთელ მსოფლიოში, რომლებიც ჩვენსავით ფიქრობენ, რომლებიც ჩვენსავით მოქმედებენ“, – თქვა მან. თუმცა, გერმანიის ინდუსტრიის მრავალი ლიდერი ახლა კანცლერს მოუწოდებს, რომ ბევრად უფრო მკაცრი პოზიცია დაიკავოს და ჩივიან იმაზე, რასაც „ჩინურ შოკს“ უწოდებენ. კოვიდ პანდემიის შემდეგ, სავაჭრო ურთიერთობები უზარმაზარ დეფიციტად იქცა — 90 მილიარდი ევრო 2025 წელს — და ჩინეთი ფართოდ არის დადანაშაულებული გერმანიის უაღრესად მნიშვნელოვან საწარმოო სექტორში სამუშაო ადგილების მასიურ დაკარგვაში — ახლა თვეში დაახლოებით 10,000 სამუშაო ადგილი იკარგება. რეფლექსური ტრანსატლანტისტისთვის, მერცისთვის, პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის აშშ-ზე გადასვლა, რომელიც ევროპასთან არაპროგნოზირებად სატარიფო დაპირისპირებაშია ჩართული, ძნელად თუ არის სიცოცხლისუნარიანი ვარიანტი. ეს ნიშნავს, რომ მერცმა ჩინეთის ლიდერ სი ძინპინთან ურთიერთობის რაიმე გზა უნდა იპოვოს. იორგ ვუტკემ, ჩინეთის დიდი ხნის დამკვირვებელმა, რომელმაც 17 თებერვალს კანცლერს ვიზიტამდე ბრიფინგი ჩაუტარა, განაცხადა, რომ გაოცებული იყო, თუ რამდენად „კარგად იყო ის მომზადებული“. თითქმის ორი საათის განმავლობაში მერცი იწერდა ჩანაწერებს ექვსკაციანი ჩინეთის ექსპერტთა ჯგუფისგან და კითხვების დასმის გარდა თითქმის არაფერს ამბობდა. მისი პრიორიტეტი, ვუტკეს თქმით, იყო პრობლემების ისე გადმოცემა, რომ სი ძინპინი დააკავშიროს მათთან. „მას ესმის, რომ ის შესაძლოა ჩინეთისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი პოლიტიკოსია ევროპაში“, — თქვა ვუტკემ. მაგრამ ჩინეთს, როგორც ჩანს, საუკეთესო კარტები აქვს. გერმანია დროთა განმავლობაში ჩინეთიდან იმპორტირებულ კრიტიკულ ნედლეულზე გახდა დამოკიდებული, რაც პეკინს აძლევს ძალას, თითქმის ნებისმიერ დროს გააჩეროს გერმანული ქარხნები, მიუხედავად იმისა, რომ ბერლინი ცდილობს გრძელვადიანი პოლიტიკის გატარებას ასეთი დამოკიდებულებების შემცირების ან „რისკების შემცირების“ მიზნით. ამ მიზნის მიღწევას, თუმცა, წლები დასჭირდება. ამ დროისთვის, გერმანიის ინდუსტრიის მზარდი რაოდენობის ლიდერების თქმით, დიდი ზიანი უკვე მიყენებული იქნება, რადგან გერმანული კომპანიები მასიური ჩინური ფასობრივი უპირატესობების გამო იღებენ ზარალს, რაც სუბსიდიების, მიზანმიმართული დამპინგისა და არასაკმარისად შეფასებული ვალუტის შედეგია. მერცი თავად აღიარებს, რომ გერმანიას „ილუზიები“ არ უნდა ჰქონდეს ჩინეთის შესახებ და მისი ამბიციის თაობაზე, რომ „ახალი მრავალმხრივი წესრიგი საკუთარი წესების მიხედვით განსაზღვროს“. „მერცი ყველაზე უარეს შესაძლო დროს მიემგზავრება, ჩინური შოკის გერმანიის ეკონომიკაზე ზემოქმედების თვალსაზრისით“, — თქვა ენდრიუ სმოლმა, ევროპის საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს აზიის პროგრამის დირექტორმა. „რიცხვები, ცხადია, აბსოლუტურად საშინელია, არანაირი პროგნოზი არ არსებობს, რომ ისინი გაუმჯობესდება“. მრავალი თვალსაზრისით, ეს ვიზიტი წარსულის კანცლერების ვიზიტებს დაემსგავსება, როდესაც ჩინეთის უზარმაზარი და სწრაფად მზარდი ბაზარი გერმანული მრეწველობის იმედად ითვლებოდა. მერცი დაახლოებით ოცდაოთხი ბიზნეს აღმასრულებლისგან შემდგარი დელეგაციით მოგზაურობს. სამი დღის განმავლობაში, პეკინსა და ტექნოლოგიურ ჰაბ ჰანჯოუში გაჩერებებით, ის ისადილებს სი ძინპინთან და მოინახულებს აკრძალულ ქალაქს, ასევე Mercedes Benz-ისა და Siemens Energy-ის განყოფილებებს. მაგრამ ცოტა ვინმე ელის, რომ რაიმე მასშტაბური შეთანხმება მიღწეული იქნება. ამის ნაცვლად, გერმანიის ინდუსტრიის ლიდერები ითხოვენ უფრო კონკრეტულ და დაუყოვნებელ პროგრესს მათი მდგომარეობის გასაუმჯობესებლად. „ჩვენი კომპანიები მზარდი ზეწოლის ქვეშ ექცევიან, რადგან ძირითადი კონკურენტული პირობები სისტემატურად არის დამახინჯებული“, — ნათქვამია თილო ბროდტმანის, VDMA-ს მმართველი დირექტორის განცხადებაში მერცის ვიზიტამდე. შედეგად, მისი თქმით, გერმანული დანადგარების ექსპორტი ჩინეთში 8.5 პროცენტით შემცირდა გასული წლის პირველი 11 თვის განმავლობაში, ხოლო ჩინეთიდან დანადგარების იმპორტი 12.5 პროცენტით გაიზარდა. ბროდტმანმა კანცლერს მოუწოდა, განიხილოს ჩინეთის ექსპორტის კონტროლი იშვიათ მიწებზე და შეწყვიტოს ჩინეთის პრაქტიკა, რომელიც სუბსიდირებს წამგებიან „ზომბი კომპანიებს“, რომლებიც შემცირებულ ფასებს გვთავაზობენ. „გერმანული კომპანიები არ ეჯიბრებიან სხვა კომპანიებს, არამედ ჩინეთის ხაზინას“, — თქვა მან სუბსიდიებზე უფრო ფართო კონტექსტში.