ფრანგული პოლიტიკა: ემუქრება თუ არა ულტრამემარცხენეებს ულტრამემარჯვენეების ადგილის დაკავება გარიყულთა შორის?

ემუქრება თუ არა ულტრამემარცხენეებს ულტრამემარჯვენეების ადგილის დაკავება ფრანგული პოლიტიკის გარიყულთა შორის? ეს შეკითხვა გარდაუვალია მას შემდეგ, რაც ლიონში ნაციონალისტი სტუდენტი კვენტინ დერანკი სავარაუდო ულტრამემარცხენე მებრძოლებმა მოკლეს. დერანკი 12 თებერვალს დაიღუპა მემარჯვენე-რადიკალი ფემინისტების მცირე საუნივერსიტეტო საპროტესტო აქციის შემდეგ, რომელთაც ის უნდა დაეცვა. მობილური ტელეფონით გადაღებულ კადრებში ჩანს, როგორ ურტყამდნენ მას ნიღბიანი და კაპიუშონიანი ახალგაზრდები მიწაზე. ის თავის არეში მიყენებული ტრავმებით გარდაიცვალა. მას შემდეგ, რადიკალური მემარცხენეების მთავარ პარტიას, „დაუმორჩილებელ საფრანგეთს“ (La France Insoumise), რომელსაც 577-წევრიან ეროვნულ ასამბლეაში დაახლოებით 70 დეპუტატი ჰყავს, და მის ლიდერს, ვეტერან ჟან-ლუკ მელანშონს, დაგმობის ტალღა დაატყდათ თავს. შაბათს ნაშუადღევს, ლიონში, იმ ადგილას, სადაც კვენტინ დერანკი მოკლეს, დაახლოებით 3000-მა ადამიანმა მისი ხსოვნისადმი მიძღვნილი აქცია გამართა. უსაფრთხოების ზომები გამკაცრებული იყო და პოლიცია ოპონენტებს მოშორებით აჩერებდა. აქციის მონაწილეები იყვნენ სხვადასხვა მცირე ტრადიციონალისტური, კათოლიკური, ნაციონალისტური და ნეოფაშისტური ჯგუფების წარმომადგენლები. აღსანიშნავია, რომ პოპულისტური მემარჯვენე „ეროვნული გაერთიანება“ (National Rally), საფრანგეთის უდიდესი პარტია, თავს შორს იჭერდა. მკვლელობასთან დაკავშირებით ბრალდებული შვიდი ეჭვმიტანილი ორგანიზაცია „ახალგაზრდა გვარდიის“ (La Jeune Garde) წევრი ან მასთან დაახლოებული პირი იყო, რომელიც შარშანდელ აკრძალვამდე LFI-ის უზრუნველყოფდა უსაფრთხოებას. ერთ-ერთი ეჭვმიტანილი – ჟაკ-ელი ფავრო – LFI-ის დეპუტატის, რაფაელ არნოს, ანაზღაურებადი საპარლამენტო თანაშემწე იყო. არნომ „ახალგაზრდა გვარდია“ 2018 წელს დააარსა. ფავროს ბრალი „მკვლელობის თანამონაწილეობაში წაქეზებით“ ედება, და არა იმ დარტყმების მიყენებაში, რამაც დერანკის სიკვდილი გამოიწვია. თუმცა, ადრიან ბესეირი – რომელიც, მისი ადვოკატის თქმით, ასევე მუშაობდა არნოს გუნდში ეროვნულ ასამბლეაში – ერთ-ერთია, ვისაც მკვლელობაში ედება ბრალი. საგამოძიებო მოსამართლის თქმით, ყველა ეჭვმიტანილი უარყოფს მოკვლის განზრახვას. ორმა მათგანმა ჩვენების მიცემაზე უარი თქვა, სხვებმა კი აღიარეს შემთხვევის ადგილზე ყოფნა, ხოლო ზოგიერთმა დარტყმების მიყენებაც აღიარა. ბოლო 50 წლის განმავლობაში, ფრანგული პოლიტიკური ისტებლიშმენტის უმეტესობის მიერ მიღებული მუდმივი ფაქტი იყო, რომ ექსტრემიზმთან კავშირის გამო გარიყული პარტია პოლიტიკური სპექტრის მეორე ბოლოში იმყოფებოდა: „ეროვნული ფრონტი“ და მისი მემკვიდრე, „ეროვნული გაერთიანება“ (RN). ბოლო 10 დღის მოვლენებმა შესაძლოა ეს აქსიომა თავდაყირა დააყენოს – დაასრულოს RN-ის „დემონიზაციის მოხსნის“ პროცესი, რომელსაც მისი ლიდერი მარინ ლე პენი ასე გულმოდგინედ მისდევდა, და რადიკალური მემარცხენეებისგან ახალი „დემონები“ შექმნას. დიამეტრალურად საპირისპირო თვალსაზრისით, როგორც RN, ისე LFI უარყოფენ კონსენსუსს, რომელიც საფრანგეთს ბოლო 50 წლის განმავლობაში მართავდა. თავისი ნაციონალისტური ტრადიციებით, RN უპირატესობას ანიჭებს საფრანგეთის მოქალაქეების ინტერესებს ემიგრანტებზე და მკაცრი პოზიცია უკავია დანაშაულის წინააღმდეგ, რომელსაც ის ზოგიერთ ემიგრანტულ თემს უკავშირებს. თავისი მარქსისტული ფესვების ერთგული LFI იცავს მუშათა კლასს, რომელსაც ახლა უმეტესად ემიგრანტული წარმოშობისად მიიჩნევს. ეკონომიკურ საკითხებში ორი პარტია არც ისე შორსაა ერთმანეთისგან. მაგრამ საეტაპო „იდენტობის“ საკითხებზე ურთიერთსიძულვილი სუფევს. ღაზას საკითხზე, LFI-მ უარი თქვა 2023 წლის 7 ოქტომბერს ჰამასის მიერ ისრაელზე განხორციელებული სასიკვდილო თავდასხმების დაგმობაზე, მაშინ როცა RN – მიუხედავად მისი ანტისემიტური წარსულისა – სულ უფრო მეტად უჭერს მხარს ისრაელს. თუ ხელშეუხებელი ლაქა ერთი მხრიდან მეორეზე – ულტრამემარჯვენეებიდან ულტრამემარცხენეებზე – გადავა, საფრანგეთის მომავლისთვის შედეგები შესაძლოა ღრმა იყოს. აქამდე ულტრამემარჯვენეებს დანარჩენი პარტიების მიერ გამოყენებული „სანიტარული კორდონი“ აკავებდა. RN შეიძლება იყოს ქვეყნის ყველაზე პოპულარული პარტია, მაგრამ მას უჭირს არჩევნების მოგება, რადგან ოპონენტები ერთმანეთში შეთანხმებებს აფორმებენ, რათა RN-ის საწინააღმდეგო ხმები გაერთიანდეს. კლასიკური მაგალითი იყო 2024 წლის ბოლო საკანონმდებლო არჩევნები, რომელიც პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონის მიერ ასამბლეის მოულოდნელი დაშლის შემდეგ დაინიშნა. მოსალოდნელი იყო, რომ RN წარმატებას მიაღწევდა და კარგად გამოვიდა ხმის მიცემის პირველ ტურში. მაგრამ გადამწყვეტ მეორე ტურში, მაკრონისტმა და მემარცხენე კანდიდატებმა უკან დაიხიეს RN-ის საწინააღმდეგო ხმების კონცენტრირების მიზნით. შედეგი იყო მემარცხენეებისა და ცენტრის გამოცოცხლება, RN-მა მხოლოდ დაახლოებით 120 ადგილი მოიპოვა – და არცერთ პარტიას არ ჰქონდა უმრავლესობა. მაგრამ ეს მაქინაცია მხოლოდ იმიტომ იყო შესაძლებელი, რომ სხვა პარტიები მზად იყვნენ მელანშონის LFI-სთან გარიგებისთვის – პარტიასთან, რომელიც, RN-ისგან განსხვავებით, „რესპუბლიკური რკალის“ ნაწილად, ანუ მისაღებად ითვლებოდა. მაგრამ რა მოხდება, თუ ეს შეიცვლება კვენტინ დერანკის მკვლელობისა და LFI-სთან კავშირში მყოფი ახალგაზრდების ჩართულობის გამო? რა მოხდება, თუ სოციალისტები თავიანთი დაახლოებით 70 დეპუტატით და ცენტრისტები დაახლოებით 160-ით, ახლა უარს იტყვიან LFI-სთან რაიმე სახის გარიგებაზე? მოულოდნელად ულტრამემარჯვენეების წინააღმდეგ ბლოკირებული უმრავლესობა ინგრევა. მაგრამ ეს ყველაფერი არ არის. რა მოხდება, თუ სირცხვილის ნიშანი იმდენად სრულად გადავა ულტრამემარცხენეებზე, რომ ულტრამემარჯვენეები შედარებით სუფთად გამოჩნდებიან? მაშინ კონსერვატორი რესპუბლიკელები – პარლამენტში დაახლოებით 50 ადგილით – დაიწყებენ ღიად გარიგებას RN-თან. და ულტრამემარჯვენეები აღმოჩნდებიან მეინსტრიმის კარიბჭესთან. ამ ყველაფერს უკვე შეიძლება ჰქონდეს მნიშვნელოვანი შედეგები მუნიციპალურ არჩევნებში, რომელიც ტარდება...