პრაბოვოს ავტორიტარული ხედვა კორუფციასთან ბრძოლაში: სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის გამოწვევები

სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიის ქვეყნებში, მთავრობები კორუფციის გამო საზოგადოების მზარდ უკმაყოფილებას ეხმაურებიან, თუმცა ექსპერტები აფრთხილებენ, რომ რეპრესიები შესაძლოა ძალაუფლებაში მყოფთათვის მეტოქეების დასასჯელად და საკუთარი ინტერესების დასაცავად საბაბად იქცეს. გასულ კვირას, ჯაკარტას ეკონომიკურ ფორუმზე, ინდონეზიის პრეზიდენტმა პრაბოვო სუბიანტომ გააცოცხლა სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიისთვის ნაცნობი არგუმენტი, რომ მხოლოდ ძლიერ სახელმწიფოს შეუძლია კორუფციის აღმოფხვრა, აღმასრულებელი ხელისუფლების გაძლიერება კი ქრთამის წინააღმდეგ პრაქტიკულ ინსტრუმენტად წარმოადგინა. „ზოგიერთი ჯგუფი განუწყვეტლივ წუწუნებს და ამბობს, რომ ‘პრაბოვო ავტორიტარულია’“, – განუცხადა მან 2026 წლის ინდონეზიის ეკონომიკური პერსპექტივების ფორუმის მონაწილეებს. „მაგრამ თუ ხალხს ჰკითხავთ, შესაძლოა ცოტა ავტორიტარიზმიც არის საჭირო კორუმპირებული ადამიანების წინააღმდეგ საბრძოლველად… კორუფცია ჯერ კიდევ ფართოდაა გავრცელებული. ჩვენ უნდა აღმოვფხვრათ კორუფცია ინდონეზიის მიწაზე“, – დაამატა მან. მისი განცხადებები „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ (Transparency International) უახლესი კორუფციის აღქმის ინდექსის გამოქვეყნებას მოჰყვა, რომელიც 10 თებერვალს გამოქვეყნდა. ამ ინდექსში ინდონეზია 182 ქვეყნიდან 109-ე ადგილზე მოხვდა, რაც წინა წელთან შედარებით 10 საფეხურით დაქვეითებას ნიშნავს. ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც პრაბოვო კორუფციის წინააღმდეგ ძლიერი ლიდერის იმიჯით გამოდის. ასევე არ არის პირველი შემთხვევა, როდესაც ის კრიტიკოსებს აღაშფოთებს ქვეყნის ავტორიტარული წარსულისკენ მიმართვით. პრაბოვო ყოფილი გენერალია, რომელსაც ადამიანის უფლებების დარღვევაში ადანაშაულებენ და რომელიც 2024 წელს პრეზიდენტი გახდა. მას შემდეგ, ის რეგულარულად წარმოაჩენს ინდონეზიის ყოფილ დიქტატორს, სუჰარტოს, რომელიც ერთ დროს მისი სიმამრი იყო, ეროვნულ გმირად. გასულ ზაფხულს, ინდონეზიაში სახელმწიფო კორუფციისა და სიმდიდრის უთანასწორობის გამო ახალგაზრდების მიერ ორგანიზებული საპროტესტო აქციები დაიწყო. უფლებადამცველი ჯგუფების განცხადებით, პოლიციის რეაგირება გადამეტებული იყო, რასაც მრავალი სიკვდილი მოჰყვა, ასევე მომიტინგეები ონლაინ დაშინებასაც შეხვდნენ. დაახლოებით ამავე დროს, კორუფციის წინააღმდეგ მასშტაბური საპროტესტო აქციები გაიმართა ფილიპინებსა და აღმოსავლეთ ტიმორშიც. „აზია-წყნარი ოკეანის მრავალ ქვეყანაში, კარგი მმართველობა ძირს უთხრის კანონის სუსტ აღსრულებას, ანგარიშვალდებულების არმქონე ლიდერობასა და პოლიტიკური დაფინანსების გაუმჭვირვალობას“, – ნათქვამია „საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონის მრჩევლის, ილჰამ მუჰამედის განცხადებაში. „ახალგაზრდების მხრიდან უკეთესის მოთხოვნის ფონზე, ლიდერებმა ახლავე უნდა იმოქმედონ კორუფციის შესაჩერებლად და დემოკრატიის გასაძლიერებლად. მნიშვნელოვან რეფორმებს შეუძლია აღადგინოს საზოგადოების ნდობა და აჩვენოს, რომ ხელისუფლებაში მყოფნი საბოლოოდ უსმენენ ხალხს“, – დასძინა მან. თუმცა, პრაბოვოს ბოლო კომენტარებმა გააცოცხლა დებატები ძალაუფლების კონცენტრაციისა და მისი კორუფციასთან ბრძოლაზე გავლენის შესახებ. ზოგიერთი ამტკიცებს, რომ ავტორიტარიზმი, ფაქტობრივად, შერჩევითი აღსრულების რეცეპტია. იასარ აულია „ინდონეზიის კორუფციის სადამკვირვებლო ორგანიზაციიდან“ (Indonesia Corruption Watch) „ჯაკარტა პოსტს“ განუცხადა, რომ „კორუფციის წინააღმდეგ წარმატებული კამპანია არ საჭიროებს ტრიბუნის რიტორიკას ან ავტორიტარულ ლიდერობას“. თუმცა, მრავალი ინდონეზიელისთვის პრაბოვოს პოზიცია აზრიანი ჩანს. „ინდიკატორ პოლიტიკის“ ბოლო გამოკითხვამ მისი მოწონების რეიტინგი თითქმის 80%-ზე დააფიქსირა, რის წამყვან მიზეზად კორუფციის წინააღმდეგ ძლიერი ნაბიჯების აღქმა დასახელდა. კორუფციის აღქმის ინდექსში მოწინავე ქვეყნების უმეტესობა დასავლური ლიბერალური დემოკრატიებია. თუმცა, სიის მიხედვით, სამი ყველაზე ნაკლებად კორუმპირებული ერიდან ერთ-ერთი სინგაპურია, ქალაქ-სახელმწიფო, რომელიც როგორც ძალიან მდიდარი, ასევე მკაცრად მართვადიცაა. „ფრიდომ ჰაუსის“ დემოკრატიის ინდექსში სინგაპური „ნაწილობრივ თავისუფალია“ და 100 ქულიდან 48 ქულა აქვს, რაც მას ჰონდურასთან და გვატემალასთან ათანაბრებს. სინგაპურის დამოუკიდებლობის შემდეგ, 1965 წლიდან, მას მართავს „ხალხის მოქმედების პარტია“ (PAP). მაგრამ სინგაპურმა ასევე მოიპოვა რეპუტაცია აგრესიული სამართალდამცავი სისტემით, რომელიც „კორუფციული პრაქტიკის საგამოძიებო ბიუროსა“ და მკაცრ სასჯელებზეა დაფუძნებული. ის ასევე მოწინავე ადგილებს იკავებს „მსოფლიო მართლმსაჯულების პროექტის“ კანონის უზენაესობის ინდექსში. ზოგიერთი სხვა პატარა, მაგრამ ავტორიტარული სახელმწიფო, მაგალითად ჰონგ-კონგი და ბრუნეი, ასევე შედარებით კარგად აფასებენ ანტიკორუფციულ ინდექსებში. გაერთიანებული სამეფოს ყოფილი კოლონია კორუფციის აღქმის ინდექსში ტოპ 20-ში რჩება მას შემდეგაც, რაც მისი პოლიტიკური სისტემა, ფაქტობრივად, ჩინეთის კომუნისტურმა პარტიამ გადაიბარა. ბრუნეი, აბსოლუტური მონარქია, სადაც ბოლო არჩევნები 1962 წელს ჩატარდა, გლობალურად 31-ე ადგილზეა და სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიაში მეორე უმაღლეს ადგილს იკავებს. კომუნისტური ლაოსიც კი, მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტარული სახელმწიფო, დემოკრატიულ ტაილანდსა და ფილიპინებზე მაღლა დგას. ვიეტნამი, კიდევ ერთი ერთპარტიული, კომუნისტური მმართველობის ქვეყანა, დემოკრატიულ ინდონეზიაზე ნაკლებად კორუმპირებულად შეფასდა. 2016 წელს, ვიეტნამის კომუნისტურმა პარტიამ დაიწყო თავისი „მკაცრი“ ანტიკორუფციული კამპანია, რომელმაც ხელი შეუწყო მაღალი თანამდებობის პირების, მათ შორის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის ნგუენ სუან ფუკისა და პრეზიდენტის ვო ვან ტუონგის გადაყენებას. აღმოსავლეთ ტიმორში, გასულ წელს სტუდენტების მიერ ორგანიზებულმა პროტესტებმა აიძულა კანონმდებლები, უარი ეთქვათ სამუდამო პენსიებსა და სხვა პრივილეგიებზე. ფილიპინებში, ძალადობრივი პროტესტები ატყდა ბრალდებების გამო, რომ ოფიციალურმა პირებმა გაძარცვეს სახელმწიფო სახსრები, რომლებიც წყალდიდობის წინააღმდეგ საბრძოლველად იყო გამოყოფილი. ფილიპინების პრეზიდენტის, ფერდინანდ მარკოს უმცროსის იმპიჩმენტის მცდელობები კორუფციის ბრალდებებით გასულ თვეს წარუმატებლად დასრულდა. თუმცა, ვიცე-პრეზიდენტი სარ...