პალესტინის ხელისუფლება კოლაფსის ზღვარზე: დასავლეთ ნაპირზე ისრაელის ანექსია მძაფრდება

ოკუპირებულ დასავლეთ ნაპირზე ისრაელელი დასახლებულების ძალადობის ზრდის ფონზე, რამალას ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე ალ-მუღაიირი ფრონტის ხაზზე აღმოჩნდა. სოფელი რეგულარულად ეჯახება ისრაელის არმიის შეჭრებს და შეესწრო იმას, თუ როგორ მიიტაცეს დასახლებულებმა სასოფლო-სამეურნეო მიწები, სადაც ახალი ფორპოსტები ააშენეს. სოფლის საბჭოს წევრი მარზუქ აბუ ნაიმი ამბობს, რომ დასახლებულების მიზანი პალესტინელების იძულებით გამოსახლებაა. „ისინი ამას ჩუმად აკეთებენ, არა ღიად, ეს მართალია. მაგრამ ეს ანექსიაა. ჩვენს მიწებზე წვდომა არ შეგვიძლია“, – ამბობს ის. მწვანე, ტალღოვან ბორცვებს შორის, ზეთისხილის კორომებით მოფენილ ადგილას, ალ-მუღაიირის სახლების უმეტესობა იმ ტერიტორიაზე მდებარეობს, სადაც ისრაელის სამხედროები აკონტროლებენ უსაფრთხოებას, თუმცა საერთაშორისო თანამეგობრობის მიერ მხარდაჭერილმა პალესტინის ხელისუფლებამ (PA) უნდა უზრუნველყოს ძირითადი სერვისები. თუმცა, სულ უფრო და უფრო ხშირად, ის ამას ვერ ახერხებს – ხელისუფლება ღრმა ეკონომიკურ კრიზისშია ჩაფლული. „როდესაც მათთან მივდივარ, ვერ მაძლევენ იმ მხარდაჭერას, რაც მჭირდება“, – ამბობს აბუ ნაიმი. „ხელისუფლებას ფული არ აქვს!“ 7 ოქტომბერს ისრაელზე ხამასის მიერ განხორციელებული სასიკვდილო თავდასხმების შემდეგ, დაახლოებით 100 000-მა პალესტინელმა დაკარგა ისრაელში მუშაობის ნებართვა. გარდა ამისა, ისრაელი აკავებს საგადასახადო ტრანსფერებს, რომლებსაც PA-სთვის აგროვებს, რაც პალესტინის სასკოლო სახელმძღვანელოებთან და ისრაელის მიერ დაპატიმრებული ან მოკლული პირების, მათ შორის თავდამსხმელების, ოჯახებისთვის სტიპენდიების გამო მიმდინარე დავაშია გამომდინარე. PA აცხადებს, რომ მას ახლა 4 მილიარდ დოლარზე (3 მილიარდი ფუნტი; 3.4 მილიარდი ევრო) მეტი ემართება. ის საჯარო სექტორის მუშაკების უმეტესობას – მათ შორის ექიმებს, პოლიციელებსა და მასწავლებლებს – ხელფასების მხოლოდ 60%-ს უხდის. მის სკოლებში, სადაც 600 000-ზე მეტი ბავშვი სწავლობს, სწავლა კვირაში მხოლოდ სამი დღე მიმდინარეობს. „ეს მართლაც რთულია“, – მეუბნება ალ-მუღაიირში მცხოვრები რვავე ბავშვის დედა და განმარტავს, რომ იქაური სკოლები ასევე იკეტება, როდესაც ახლოს დასახლებულები ან ჯარისკაცები არიან, ბავშვების უსაფრთხოების შიშის გამო. „იმდენი შეფერხებაა, რომ ზოგიერთი ბავშვი მეოთხე კლასშია და კითხვა მაინც არ შეუძლია. ჩვენ მათ სოფელში მასწავლებელთან კერძო გაკვეთილებზე ვატარებთ. ის ანბანით იწყებს, რათა მათ ნულიდან ისწავლონ კითხვა.“ ალ-მუღაიირიდან გამგზავრებისას, ისრაელის სამხედრო კარიბჭეები შეგხვდებათ, რომლებიც პალესტინის სოფლებს ერთმანეთისგან ყოფენ და გადაადგილებას ზღუდავენ. ასევე ვხედავ ისრაელის ბულდოზერებს, რომლებიც ლანდშაფტს ცვლიან, აფართოებენ გზებს დასახლებების დასაკავშირებლად და დასახლებულებს იერუსალიმთან უფრო სწრაფ წვდომას აძლევენ. დასახლებები, რომლებიც საერთაშორისო სამართლის მიხედვით უკანონოა, რეკორდული ტემპით იზრდება. ეს ყველაფერი ზრდის ზეწოლას PA-ზე. როდესაც ის 30 წელზე მეტი ხნის წინ შეიქმნა, ისრაელთან მიღწეული სამშვიდობო შეთანხმების, ოსლოს შეთანხმებების შემდეგ, პალესტინელებს იმედი ჰქონდათ, რომ ის სწრაფად გახდებოდა სრულფასოვანი მთავრობა პალესტინის სახელმწიფოსთვის დასავლეთ ნაპირსა და ღაზის სექტორში, აღმოსავლეთ იერუსალიმით, როგორც დედაქალაქით. PA თავისი მიზნის მისაღწევად მოლაპარაკებებზე – არაძალადობრივ საშუალებებზე – იყო ორიენტირებული. ისრაელთან პირდაპირი მოლაპარაკებები, რომელიც სამშვიდობო პროცესის საფუძველს წარმოადგენდა, საბოლოოდ ათ წელზე მეტი ხნის წინ ჩაიშალა. ახლა, PA-ს უუნარობა, ხელი შეუშალოს ისრაელის გაფართოებას დასავლეთ ნაპირზე, სახელმწიფოს შექმნაზე რომ აღარაფერი ვთქვათ, ხაზს უსვამს მის სისუსტეს და ამძაფრებს მის არაპოპულარობას იმ პალესტინელებში, რომლებიც უკვე იმედგაცრუებულნი არიან კორუფციული სკანდალებით, პოლიტიკური სტაგნაციითა და ისრაელთან უსაფრთხოების მუდმივი კოორდინაციით. მე ვუერთდები რიგს, რომელიც ისრაელის არმიის გამშვები პუნქტის გასავლელად და PA-ს ადმინისტრაციულ დედაქალაქ რამალაში შესასვლელად ელოდება. ქუჩებში პალესტინელი პოლიციელები არიან. ეს დასავლეთ ნაპირის ის ნაწილია, სადაც PA სრულ კონტროლს ინარჩუნებს. თუმცა, აქ სულ უფრო ხშირად ისმის გაფრთხილებები, რომ მმართველი ორგანო კოლაფსთან ახლოსაა. „ეს ჩვენს ცხოვრებაში გარდამტეხი მომენტია“, – ამბობს საბრი საიდამი, PA-ს ყოფილი მინისტრი და პრეზიდენტის პოლიტიკური პარტიის თავმჯდომარის მოადგილე. „პალესტინის სახელმწიფოებრიობა, პალესტინის იდენტობა, პალესტინელების არსებობა მათი წინაპრების ამ ტერიტორიაზე ახლა ისრაელის მიერ კომპრომეტირდება, და პალესტინის ხელისუფლების არსებობაც ზოგადად კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას.“ ამ თვეში ისრაელის მთავრობის ახალი ნაბიჯები დასავლეთ ნაპირზე კონტროლს ამკაცრებს. გაეროს მაღალჩინოსანმა გააფრთხილა, რომ ეს ქმედებები „თანდათანობით დე ფაქტო ანექსიას“ წარმოადგენს. სადავო ახალი მიწის რეგისტრაციის პროცესმა შეიძლება ისრაელს საშუალება მისცეს, მოითხოვოს ტერიტორიის დიდი ნაწილი ისრაელის სახელმწიფო მიწად, რომელიც მომავალი ისრაელის განვითარებისთვის იქნება ხელმისაწვდომი. ისრაელის გარემოსდაცვითი და არქეოლოგიური რეგულაციების აღსრულება ფართოვდება დასავლეთ ნაპირის იმ ნაწილებში, რომლებიც PA-ს სამოქალაქო კონტროლის ქვეშაა. ისრაელის ულტრამემარჯვენე ფინანსთა მინისტრმა, ბეზალელ სმოტრიჩმა, რომელიც დასახლებების პოლიტიკაზეა პასუხისმგებელი, განაცხადა, რომ მისი მიზანია პალესტინის სახელმწიფოს იდეის „მოკვლა“. თავად დასახლებული, ის ამ მიწაზე იდეოლოგიურ და ბიბლიურ უფლებებს აცხადებს. სამშაბათს, რამალასთან ახლოს მდებარე დასახლებაში გამართულ კონფერენციაზე, სმოტრიჩმა პირობა დადო, რომ უფრო შორს წავა, თუ ის წელს დაგეგმილი არჩევნების შემდეგ ისრაელის მთავრობაში დარჩება, და განაცხადა, რომ „ოფიციალურად და პრაქტიკულად გააუქმებს დაწყევლილ ოსლოს შეთანხმებებს“ და ამით დაშლის PA-ს. პალესტინელებს „მტრებად“ მოიხსენიებს რა, მან მათი ემიგრაციის ხელშეწყობა დააპირა. გაეროს 80-ზე მეტმა წევრმა სახელმწიფომ, ევროკავშირთან და არაბთა ლიგასთან ერთად, მკაცრად დაგმო „ისრაელის ცალმხრივი გადაწყვეტილებები და ზომები“ და მათი გაუქმებისკენ მოუწოდა. თუმცა, აშშ-მ მხოლოდ ხელახლა დაადასტურა