2022 წლის 24 თებერვალს, გამთენიისას, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი რუსეთის სახელმწიფო ტელევიზიით გამოვიდა, რათა უკრაინის წინააღმდეგ „სპეციალური სამხედრო ოპერაციის“ დაწყების შესახებ ეცნობებინა. უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრა რუსეთის პრეზიდენტის მიერ დონეცკისა და ლუგანსკის სეპარატისტული რეგიონების დამოუკიდებელ სახელმწიფოებად აღიარებიდან რამდენიმე დღეში მოხდა. „მიზანშეწონილად მიმაჩნია მივიღო გადაწყვეტილება, რომელიც დიდი ხნის წინ უნდა ყოფილიყო მიღებული – დაუყოვნებლივ ვაღიარო დონეცკის სახალხო რესპუბლიკისა და ლუგანსკის სახალხო რესპუბლიკის დამოუკიდებლობა და სუვერენიტეტი“, – განაცხადა პუტინმა 2022 წლის 21 თებერვალს. ოპერაცია, რომელიც მხოლოდ რამდენიმე თვეს უნდა გაგრძელებულიყო, ამჟამად მეხუთე წელს შედის. 1945 წლის შემდეგ ევროპაში ყველაზე მასშტაბური ომის მეოთხე წლისთავზე, „ალ-ჯაზირა“ ასახავს დაკარგულ და დაბრუნებულ ტერიტორიებს, კონფლიქტის ფორმირებაში დრონების რევოლუციას და რუსული ძალების მიერ უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე მიყენებულ გამანადგურებელ შეტევებს. რუსეთმა სამხედრო ოპერაცია მრავალი მიმართულებით დაიწყო: ჩრდილოეთიდან დედაქალაქ კიევისკენ, აღმოსავლეთიდან დონბასის აღმოსავლეთ რეგიონის გავლით და სამხრეთიდან ყირიმის ნახევარკუნძულიდან, რომელიც მოსკოვმა 2014 წელს ანექსია. 2022 წლის მარტში, მაქსიმალური წინსვლისას, მოსკოვის ძალებმა უკრაინის ტერიტორიის დაახლოებით 27 პროცენტი დაიკავეს. თუმცა, ეს ადრეული იმპულსი არამდგრადი აღმოჩნდა. 2022 წლის მეორე ნახევარში უკრაინამ ფართომასშტაბიანი კონტრშეტევები განახორციელა, რომელთაც რუსული პოზიციები ხარკოვის ოლქში დაშალეს და აიძულეს რუსული ჯარები ხერსონის ქალაქიდან გასულიყვნენ. ნოემბრის ბოლოსთვის, ვაშინგტონში დაფუძნებულმა ანალიტიკურმა ცენტრმა, ომის შემსწავლელმა ინსტიტუტმა (ISW), შეაფასა, რომ უკრაინამ დაახლოებით 74,000 კვადრატული კილომეტრი (28,600 კვადრატული მილი) დაიბრუნა, რითაც რუსეთის კონტროლი ქვეყნის დაახლოებით 19 პროცენტამდე შემცირდა. 2023 წლიდან კონფლიქტი გადაიზარდა გაჭიანურებულ ომში, რომელიც ძირითადად მინერალებით მდიდარ დონბასის რეგიონზე იყო ორიენტირებული. რუსულმა ძალებმა სოლედარი და ბახმუტი სასტიკი ბრძოლების შემდეგ აიღეს, ხოლო 2024 წელს – ავდიივკა. ეს მიღწევები უკიდურესად დიდი ადამიანური და მატერიალური დანაკარგების ფასად მოხდა. იმავე წელს უკრაინამ მოულოდნელი შეტევა განახორციელა რუსეთის კურსკის რეგიონში, რითაც ხაზი გაუსვა, რომ რუსეთის დასავლეთში ფრონტის ხაზი შეუღწევადი არ იყო. 2025 წლისთვის, დიდი დანაკარგების მიუხედავად, რუსეთმა უკრაინის ტერიტორიის მხოლოდ დამატებით 0.8 პროცენტი მოიპოვა, უკრაინის მთავარსარდლის, ოლექსანდრ სირსკის თქმით. ეს წინსვლები ძირითადად დონეცკში მოხდა, განსაკუთრებით ქალაქ პოკროვსკში, სადაც 2025 წელს რუსული წინსვლა დღეში მხოლოდ 70 მეტრი (77 იარდი) იყო, როიტერის საინფორმაციო სააგენტოს ცნობით. პოკროვსკი საბოლოოდ რუსეთმა დეკემბრის დასაწყისში აიღო. კონფლიქტების მონიტორინგის დამოუკიდებელი ორგანიზაციის, შეიარაღებული კონფლიქტების ადგილმდებარეობისა და მოვლენების მონაცემთა პროექტის (ACLED) ცნობით, პოკროვსკის აღებამ გზა გაუხსნა ოპერაციებს დნეპროპეტროვსკში, რამაც რეგიონში ძალადობის სამჯერ გაზრდა გამოიწვია წინა წელთან შედარებით. მოსკოვის ძალებმა ბრძოლა ლოგისტიკური კერა კონსტანტინოვკის გარშემო გაამახვილეს, სადაც ისინი დეკემბერში შევიდნენ, რათა კრამატორსკისა და სლავიანსკის – დონეცკში უკრაინის კონტროლის ქვეშ მყოფი ბოლო დიდი ქალაქების – კონტროლი მოეპოვებინათ. დეკემბერში ISW-მ შეაფასა, რომ რუსულმა წინსვლებმა კონსტანტინოვკის არაუმეტეს 5 პროცენტი მოიცვა. ჩრდილოეთით, უკრაინამ მოახერხა რუსეთის ერთწლიანი კამპანიის შეკავება ხარკოვის რეგიონში კუპიანსკის აღებისთვის, დეკემბერში განხორციელებული მოულოდნელი კონტრშეტევით. ქვემოთ მოცემული რუკა ასახავს ტერიტორიულ ცვლილებებს ოთხი წლის განმავლობაში, ხაზს უსვამს რუსეთის მიღწევებს და უკრაინის ტერიტორიების დაბრუნების მცდელობებს. რუსეთმა დააჩქარა დრონების წარმოება და უფრო სისტემატურად მოახდინა მათი ინტეგრირება უკრაინის წინააღმდეგ თავის კამპანიაში. ACLED-ის თანახმად, 2025 წელს სამოქალაქო პირების წინააღმდეგ დრონებით განხორციელებული შეტევები გახდა თავდასხმის წამყვანი ფორმა, რამაც სხვა საშუალებებით განხორციელებული შეტევები დაჩრდილა. კონფლიქტის დასაწყისში დომინირებდა დაბომბვა, საარტილერიო და სარაკეტო შეტევები, ომის დაწყებიდან 101,200-ზე მეტი ასეთი შემთხვევა დაფიქსირდა. მიუხედავად იმისა, რომ ომის გაგრძელებასთან ერთად ამ ტიპის მოვლენები შემცირდა, გაიზარდა საჰაერო/დრონული შეტევები და შეიარაღებული შეტაკებები. საჰაერო და დრონული შეტევები 2023 წელს 6,000-დან 2024 წელს თითქმის 16,000-მდე გაიზარდა, ხოლო 2025 წელს 29,000-ზე მეტს მიაღწია. ეს ნახტომი რუსეთის გაფართოებულ დრონულ პროგრამას ასახავს. რუსეთი თავდასხმებში ძირითადად Shahed-ის ტიპის დრონებს იყენებს. ომის დასაწყისში ამ დაბალფასიან იარაღს ძირითადად ირანი აწვდიდა. ახლა მსგავსი დრონები რუსეთში იწარმოება და მათი წარმოების ღირებულება $20,000-დან $50,000-მდე მერყეობს. მაგალითად, Geran-2, რომელიც ირანული რაკეტების რუსული ანალოგია, ტიპის მიხედვით 2,000 კმ-მდე (1,243 მილი) მანძილზე მოქმედებს. ISW-ის თანახმად, რუსეთი ამ დრონებს თათრეთში აწარმოებს, რომელიც მოსკოვიდან დაახლოებით 800 კმ-ით (500 მილი) აღმოსავლეთით მდებარეობს. იანვარში უკრაინის მთავარსარდალმა, ოლექსანდრ სირსკიმ განაცხადა: „ამჟამად მტერი ყოველდღიურად აწარმოებს სხვადასხვა ტიპის 404 „შაჰედს“ (ირანული დიზაინის დრონებს). და იგეგმება ამ რაოდენობის გაზრდა. მტერი გეგმავს წარმოების მნიშვნელოვნად გაზრდას, დღეში 1,000 დრონამდე.“ უკრაინამ რამდენიმე ტაქტიკა და იარაღი გამოიყენა დრონების ჩამოსაგდებად ან გამოსართავად...