ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ ირანთან ომი ეწინააღმდეგება აშშ-ის პრეზიდენტის საკუთარ კრიტიკას ახლო აღმოსავლეთში რეჟიმის შეცვლის პოლიტიკის მიმართ. აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი, ახლო აღმოსავლეთში მაისის ვიზიტისას, რეგიონული ლიდერების წინაშე წარდგა და აშშ-ის საგარეო პოლიტიკის ახალი ეპოქა გამოაცხადა – პოლიტიკა, რომელიც არ ისახავს მიზნად რეგიონის გადაკეთებას ან მისი მმართველობის სისტემების შეცვლას. „საბოლოო ჯამში, ე.წ. „ერების მშენებლებმა“ ბევრად მეტი ერი დაანგრიეს, ვიდრე ააშენეს, და ინტერვენციონისტები ერეოდნენ კომპლექსურ საზოგადოებებში, რომელთაც თავადაც კი არ ესმოდათ“, – განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა თავისი აგრესიული წინამორბედების კრიტიკისას. ნაკლები ერთი წლის შემდეგ, ტრამპმა ირანზე სრულმასშტაბიანი თავდასხმა ბრძანა, ქვეყნისთვის „თავისუფლების“ მოტანის დეკლარირებული მიზნით, რითაც ინტერვენციონისტ ნეოკონსერვატორთა, ისეთების, როგორიცაა ყოფილი პრეზიდენტი ჯორჯ უ. ბუში, რიტორიკა გაიმეორა – პიროვნება, რომელსაც იგი მთელი პოლიტიკური კარიერის განმავლობაში აკრიტიკებდა. ანალიტიკოსები აცხადებენ, რომ ირანთან ომი არ შეესაბამება ტრამპის დეკლარირებულ პოლიტიკურ იდეოლოგიას, პოლიტიკურ მიზნებს ან საარჩევნო დაპირებებს. ამის ნაცვლად, ირანის რამდენიმე ექსპერტმა „ალ ჯაზირას“ განუცხადა, რომ ტრამპი ისრაელთან ერთად აწარმოებს ომს, რომელიც მხოლოდ ისრაელსა და მის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუს აწყობს. „ეს, კიდევ ერთხელ, არჩევითი ომია, რომელიც აშშ-მ ისრაელის ზეწოლით წამოიწყო“, – განაცხადა ნეგარ მორთაზავიმ, ვაშინგტონში, საერთაშორისო პოლიტიკის ცენტრის უფროსმა მკვლევარმა. „ეს მორიგი ისრაელის ომია, რომელსაც აშშ იწყებს. ისრაელი ორ ათწლეულზე მეტია უბიძგებს აშშ-ს ირანზე თავდასხმისკენ და მათ საბოლოოდ მიაღწიეს ამას“. მორთაზავიმ ხაზი გაუსვა ტრამპის კრიტიკას მისი წინამორბედების მიმართ, რომლებიც რეგიონში რეჟიმის შეცვლის ომებს აწარმოებდნენ. „ეს ირონიულია, რადგან ეს არის პრეზიდენტი, რომელმაც საკუთარ თავს „მშვიდობის პრეზიდენტი“ უწოდა“, – განუცხადა მან „ალ ჯაზირას“. ნეთანიაჰუ, რომელიც 2003 წელს ერაყში აშშ-ის შეჭრას უჭერდა მხარს, ორ ათწლეულზე მეტია აფრთხილებს, რომ ირანი ბირთვული იარაღის მოპოვების ზღვარზეა. ირანი უარყოფს ბირთვული ბომბის შექმნას და ტრამპის ადმინისტრაციის ოფიციალურმა პირებმაც კი აღიარეს, რომ ვაშინგტონს არ აქვს მტკიცებულება იმისა, რომ თეირანი ურანის გამდიდრების პროგრამას საბრძოლო მიზნებისთვის იყენებს. მას შემდეგ, რაც აშშ-მ გასულ წელს, ივნისის 12-დღიანი ომის დროს, ირანის ძირითადი გამდიდრების ობიექტები დაბომბა – თავდასხმა, რომელიც ტრამპის თქმით, ქვეყნის ბირთვულ პროგრამას „გაანადგურებდა“ – ნეთანიაჰუ ახალ სავარაუდო ირანულ საფრთხეზე გადაერთო: თეირანის ბალისტიკურ რაკეტებზე. „ირანს შეუძლია ნებისმიერი ამერიკული ქალაქის შანტაჟი“, – განუცხადა ნეთანიაჰუმ ოქტომბერში პრო-ისრაელელ პოდკასტერ ბენ შაპიროს. „ხალხს არ სჯერა ეს. ირანი ავითარებს კონტინენტთაშორის რაკეტებს 8000 კმ [5000 მილი] მანძილით, დაამატეთ კიდევ 3000 [1800 მილი] და მათ შეუძლიათ მიაღწიონ აშშ-ის აღმოსავლეთ სანაპიროს“. ტრამპმა ეს პრეტენზია, რომელიც თეირანმა სასტიკად უარყო და არცერთი საჯარო მტკიცებულებით ან ტესტირებით არ არის გამყარებული, ამ კვირის დასაწყისში ერისადმი მიმართვაში გაიმეორა. „მათ უკვე შეიმუშავეს რაკეტები, რომლებსაც შეუძლიათ ევროპისა და ჩვენი საზღვარგარეთული ბაზების საფრთხეში ჩაგდება, და ისინი მუშაობენ რაკეტების შექმნაზე, რომლებიც მალე მიაღწევენ ამერიკის შეერთებულ შტატებს“, – განაცხადა მან ირანელების შესახებ. ტრამპი ივნისის კონფლიქტის შემდეგ ირანთან უფრო ფართომასშტაბიანი ომისთვის საფუძველს ამზადებდა და არაერთხელ იმუქრებოდა ქვეყნის ხელახალი დაბომბვით. თუმცა, აშშ-ის პრეზიდენტის შარშანდელმა ეროვნული უსაფრთხოების სტრატეგიამ მოუწოდა ვაშინგტონის საგარეო პოლიტიკაში ახლო აღმოსავლეთის დეპრიორიტეტიზაციასა და დასავლურ ნახევარსფეროზე ფოკუსირებას. ამასობაში, აშშ-ის საზოგადოება, რომელიც გლობალური კონფლიქტების მიმართ ფრთხილადაა ერაყისა და ავღანეთის ომების შემდეგ, ასევე დიდწილად ეწინააღმდეგებოდა ირანის წინააღმდეგ ახალ დარტყმებს, რასაც საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები აჩვენებს. მერილენდის უნივერსიტეტის ბოლოდროინდელ კვლევაში გამოკითხულთა მხოლოდ 21 პროცენტმა განაცხადა, რომ ისინი ირანთან ომს უჭერდნენ მხარს. ომის პირველ დღეს ირანმა რაკეტები გაუშვა აშშ-ის ჯარებისა და აქტივების მასპინძელი ბაზებისა და ქალაქების წინააღმდეგ ახლო აღმოსავლეთში, ერთობლივი აშშ-ის-ისრაელის დარტყმების საპასუხოდ, რამაც რეგიონი ქაოსში ჩააგდო. ტრამპმა აღიარა, რომ აშშ-ის ჯარებმა შესაძლოა მსხვერპლი განიცადონ კონფლიქტში. „ეს ხშირად ხდება ომში“, – თქვა მან შაბათს. „მაგრამ ჩვენ ამას ახლავე არ ვაკეთებთ. ჩვენ ამას მომავლისთვის ვაკეთებთ. და ეს კეთილშობილური მისიაა“. ტრამპის ადმინისტრაციას ამ თვის დასაწყისში კონფლიქტის ზღვრიდან უკან დახევა თეირანთან დიპლომატიაში ჩართვით ეტყობოდა. აშშ-ისა და ირანის მომლაპარაკებლებმა გასული კვირის განმავლობაში მოლაპარაკებების სამი რაუნდი გამართეს, რა დროსაც თეირანმა ხაზი გაუსვა, რომ მზად არის დათანხმდეს მისი ბირთვული პროგრამის მკაცრ ინსპექტირებას. ომანელმა შუამავლებმა და ირანელმა ოფიციალურმა პირებმა მოლაპარაკებების ბოლო რაუნდი, რომელიც ხუთშაბათს გაიმართა, პოზიტიურად შეაფასეს და განაცხადეს, რომ მან მნიშვნელოვანი პროგრესი გამოიღო. 2025 წლის ივნისის ომი, რომელიც ისრაელმა პროვოკაციის გარეშე წამოიწყო, ასევე აშშ-ირანის მოლაპარაკებების შუაგულში მოხდა. „ნეთანიაჰუს დღის წესრიგი ყოველთვის იყო დიპლომატიური გადაწყვეტილების თავიდან აცილება, და მას ეშინოდა, რომ ტრამპი მართლაც სერიოზულად ეკიდებოდა შეთანხმების მიღწევას, ამიტომ ამ ომის დაწყება მოლაპარაკებების შუაგულში მისთვის წარმატებაა, ისევე როგორც ეს გასულ ივნისს იყო“, – განუცხადა „ალ ჯაზირას“ ჯამალ აბდიმ, ირანის ამერიკული ეროვნული საბჭოს (NIAC) პრეზიდენტმა. „ტრამპის მიერ რეჟიმის ცვლილების რიტორიკის გაზიარება შემდგომი გამარჯ...