ნიგერიის მთავრობამ უარყო მედიაში გავრცელებული ცნობა, რომლის თანახმად, მან „უზარმაზარი“ გამოსასყიდი გადაუხადა ისლამისტურ მებრძოლთა ჯგუფ „ბოკო ჰარამს“ ნოემბერში კათოლიკური პანსიონიდან გატაცებული 200-ზე მეტი მოსწავლისა და პერსონალის გასათავისუფლებლად. ინფორმაციის მინისტრმა მოჰამედ იდრისმა, AFP საინფორმაციო სააგენტოს მიერ დაზვერვის წყაროებზე დაყრდნობით გავრცელებულ ბრალდებას „სრულიად მცდარი და უსაფუძვლო“ უწოდა და აღნიშნა, რომ ეს „ზიანს აყენებს უსაფრთხოების ძალების პროფესიონალიზმსა და მთლიანობას“. მან ასევე უარყო, რომ გარიგების ფარგლებში „ბოკო ჰარამის“ ორი მეთაური გაათავისუფლეს. ცალკე განცხადებაში, პრეზიდენტის პრესსპიკერმა თქვა, რომ პოლიციის უფროსი კაიოდე ეგბეტოკუნი, პრეზიდენტ ბოლა ტინუბუს ახლო მოკავშირე, თანამდებობიდან გადადგა. პრესსპიკერმა, ბაიო ონანუგამ განაცხადა, რომ გადადგომა – ეგბეტოკუნის ვადის ამოწურვამდე ერთი წლით ადრე – „სასწრაფო ოჯახური მიზეზებით“ იყო განპირობებული. მისმა მოადგილემ, თუნჯი დისუმ, დროებითი უფროსის თანამდებობა დაიკავა იმ ფონზე, როდესაც ქვეყანა მზარდი უსაფრთხოების გამოწვევების წინაშე დგას. ეს მოიცავს გამოსასყიდის მიზნით გატაცებებს, რაც ნიგერიის ზოგიერთ ნაწილში მომგებიანი ბიზნესია – დამნაშავეები არიან ისლამისტი მებრძოლები, „ბანდიტებად“ ცნობილი ბანდების წევრები და სეპარატისტები. AFP-ის მიერ ციტირებული ზოგიერთი ანალიტიკოსის აზრით, დასავლეთ ნიგერის შტატში, პაპირიში, წმინდა მერის სკოლიდან გატაცება განახორციელა „ბოკო ჰარამის“ ცნობილმა მეთაურმა, სახელად „სადიკუ“, რომელიც მანამდე სხვა გახმაურებულ გატაცებებსა და თავდასხმებში იყო შემჩნეული. მიუხედავად იმისა, რომ „ბოკო ჰარამი“ ყველაზე აქტიურია ჩრდილო-აღმოსავლეთ ბორნოს შტატში, სადაც ჯგუფმა აჯანყება 2009 წელს დაიწყო, მისი განაყოფები და სხვა კრიმინალური ქსელები მოქმედებენ ნიგერიის ჩრდილო-დასავლეთ და ჩრდილო-ცენტრალური რეგიონების დიდ ნაწილში. შობამდე რამდენიმე დღით ადრე გამოცხადდა, რომ უსაფრთხოების ძალებმა გადაარჩინეს ყველა დარჩენილი მოსწავლე და პერსონალი, რომლებიც 21 ნოემბერს წმინდა მერის სკოლიდან შეიარაღებულმა პირებმა გაიტაცეს. AFP-ის ანგარიშის საპასუხოდ, ინფორმაციის მინისტრმა განაცხადა, რომ საინფორმაციო სააგენტოს ბრალდებები მთლიანად „ბუნდოვან, უსახელო წყაროებს“ ეყრდნობოდა და ეწინააღმდეგებოდა დაზვერვის სააგენტოებისა და მაღალი რანგის კანონმდებლების მიერ გავრცელებულ ოფიციალურ განცხადებებს. AFP-ის მიერ ციტირებული ერთ-ერთი წყარო ირწმუნებოდა, რომ გამოსასყიდი დაახლოებით 40 მილიონ ნაირას (დაახლოებით 30,000 აშშ დოლარი, 22,000 ფუნტი სტერლინგი) შეადგენდა ერთ გატაცებულზე, ხოლო მეორე წყარომ ვარაუდობდა, რომ ჯამში 2 მილიარდი ნაირა (დაახლოებით 1.5 მილიონი აშშ დოლარი) იყო გადახდილი. ანგარიშში ასევე ნათქვამია, რომ თანხა საჰაერო გზით გადაიტანეს „ბოკო ჰარამის“ გვოზას ანკლავში, ბორნოს შტატში, და ადგილობრივ მეთაურს გადასცეს. „მტკიცება, რომ გამოსასყიდი ვერტმფრენით მიიტანეს მეამბოხეებთან, მიღების ტრანსსასაზღვრო დადასტურებით, ფიქციაა“, – ნათქვამია იდრისის განცხადებაში. მისი თქმით, შიდა სადაზვერვო სააგენტომ, სახელმწიფო სერვისების დეპარტამენტმა (DSS), „ეს მტკიცება ყალბად და სასაცილოდ მიიჩნია“. მინისტრმა ასევე აღნიშნა, რომ ნიგერია „ორგანიზებულ, მოგებაზე ორიენტირებულ კრიმინალურ საწარმოს“ უპირისპირდება. „მოსწავლეების წარმატებული გადარჩენა, მსხვერპლის გარეშე, პროფესიონალური დაზვერვისა და ოპერატიული სიზუსტის შედეგი იყო“, – დასძინა მან. „ბოკო ჰარამმა“ ცნობადობა 2014 წელს მოიპოვა, როდესაც ჩიბოკის სოფლიდან 200-ზე მეტი სკოლის მოსწავლე გოგონა გაიტაცა. მას შემდეგ ქვეყანა მასობრივი გატაცებების ზრდის წინაშე დგას, ანალიტიკოსები კი ამბობენ, რომ გამოსასყიდის გადახდა – ოჯახების, შუამავლების ან, ზოგიერთ შემთხვევაში, სახელმწიფო ორგანოების მიერ – ხელს უწყობს იმას, რასაც ზოგიერთი „მოგებაზე ორიენტირებულ გატაცების ინდუსტრიას“ უწოდებს. 2022 წლის კანონმა გამოსასყიდის გადახდა კრიმინალად გამოაცხადა, მაგრამ მისი აღსრულება რთულია და ოჯახები ხშირად იძულებულნი არიან გადაიხადონ ნათესავების გასათავისუფლებლად. ადგილობრივ ანგარიშებში ციტირებული უსაფრთხოების ექსპერტები დიდი ხანია ამტკიცებენ, რომ ოფიციალური უარყოფები აუცილებლად არ ასახავს კულისებში მიმდინარე მოლაპარაკებების სირთულეს. ეს დაპირისპირება აბუჯასთვის მგრძნობიარე დროს ემთხვევა, რადგან მთავრობა დიპლომატიური შემოწმების ქვეშ იმყოფება, განსაკუთრებით აშშ-ის მხრიდან. ორშაბათს, აშშ-ის კონგრესის დელეგაციის მოხსენებაში ფართომასშტაბიანი რეკომენდაციები იყო წარმოდგენილი, რომლებიც მიზნად ისახავდა ნიგერიაში ქრისტიანების ხანგრძლივი დევნის აღმოფხვრას. წინადადებები თეთრ სახლში რესპუბლიკელმა რაილი მურმა წარმოადგინა, რომელმაც თქვა, რომ მოხსენებას წინ უძღოდა თვეების საველე სამუშაოები, ექსპერტ მოწმეებთან მოსმენები, რელიგიურ ლიდერებთან კონსულტაციები და ცენტრალურ ნიგერიაში გადაადგილებულ თემებთან დისკუსიები. „მე ორპარტიული დელეგაციით ვიმოგზაურე ნიგერიაში და საკუთარი თვალით ვნახე საშინელი სისასტიკეები, რომლებსაც ქრისტიანები აწყდებიან, და არასტაბილურობა, რომელსაც ნიგერიის მთავრობა უნდა ებრძოლოს“, – განაცხადა მან. მოხსენება მოუწოდებდა ახალი ორმხრივი უსაფრთხოების პაქტის, სანქციების და სხვა რეფორმების შემოღებას, მათ შორის ნიგერიის საქონლის ხორცის ექსპორტის აკრძალვას, რათა იძულებული ყოფილიყო შეიარაღებული მესაქონლეების ჯგუფები განიარაღებულიყვნენ. ასევე შემოთავაზებული იყო სამართლებრივი რეფორმები ნიგერიაში რელიგიური თავისუფლების დასაცავად. ნიგერიის მთავრობას ჯერ არ უპასუხია ამ რეკომენდაციებზე, რომლებიც გამომდინარეობს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის მიერ გასული წლის ბოლოს ნიგერიაში ქრისტიანების მოპყრობის შესახებ გამოთქმული შეშფოთებიდან. ტრამპმა განაცხადა, რომ ქვეყანაში „ქრისტიანების გენოციდი“ მიმდინარეობს – ბრალდება, რომელიც კატეგორიულად უარყო ნიგერიის მთავრობამ, რომელმაც თქვა, რომ მუსლიმები, ქრისტიანები და ურწმუნო ადამიანები თანაბრად არიან თავდასხმების მსხვერპლნი.