საქართველოს მმართველმა პარტიამ წარმოადგინა კანონპროექტი, რომელიც საქართველოს ხელისუფლების ორგანოების არალეგიტიმურობის „აღქმის შექმნის“ კრიმინალიზაციას მოახდენს. კანონპროექტი, რომელიც პოტენციურად საქმიანობის ფართო სპექტრს მოიცავს, სასჯელს სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთის ჩათვლით ითვალისწინებს. მმართველი პარტია „ქართული ოცნების“ განზრახვა, დაისაჯოს „კონსტიტუციური ორგანოების“ არაღიარება, საჯარო თებერვლის დასაწყისში გახდა. თუმცა, ორშაბათს, პარლამენტის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის სხდომაზე, მისმა თავმჯდომარემ, დეპუტატმა არჩილ გორდულაძემ, შემოთავაზებული კანონპროექტის ზუსტი ფორმულირება გაასაჯაროვა. გორდულაძის თქმით, პარტიამ პირობა დადო, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ახალ 316¹ (პრიმა) მუხლს დაამატებდა, სახელწოდებით „ექსტრემიზმი საქართველოს კონსტიტუციური წესრიგის წინააღმდეგ“. ეს დებულება გავრცელდებოდა საქართველოს მოქალაქეებზე, საქართველოში სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირებსა და იურიდიულ პირებზე. გორდულაძემ განაცხადა, რომ სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის დასაყენებლად, ეს ქმედებები მიზნად უნდა ისახავდეს „საქართველოს კონსტიტუციური წესრიგის ან მისი კონსტიტუციური ორგანოების არალეგიტიმურობის აღქმის შექმნას და ზიანს აყენებდეს საქართველოს ინტერესებს ან ქმნიდეს ასეთი ზიანის რეალურ საფრთხეს“. დეპუტატმა სასჯელად შესთავაზა ჯარიმა, 400-600 საათი საზოგადოებრივი სამუშაო, ან სამ წლამდე თავისუფლების აღკვეთა. იურიდიული პირების შემთხვევაში, იგივე ქმედება დაისჯებოდა ჯარიმით და/ან ლიკვიდაციითა და ჯარიმით. გორდულაძემ ასევე შესთავაზა სისხლის სამართლის კოდექსში „კონსტიტუციური წესრიგის ან კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების მოტივის“ შემოღება, როგორც დამამძიმებელი გარემოება, რათა დანაშაულის ჩადენისას ამ მოტივის დადგენის შემთხვევაში, უკვე დაკისრებულ სასჯელს დაემატოს ერთი წელი. კომიტეტმა, რომელსაც ეფექტიანად აკონტროლებს მმართველი პარტია „ქართული ოცნება“ და მისი მოკავშირეები, ტექსტი ხმათა აბსოლუტური უმრავლესობით დაამტკიცა. აღნიშნული დებულების ტექსტი პარლამენტის ვებგვერდზე ჯერ არ გამოქვეყნებულა. ეს დებულება არ არის დამოუკიდებელი საკანონმდებლო ცვლილება, არამედ იმ შემზღუდავი ცვლილებების უფრო ფართო პაკეტის ნაწილია, რომელიც „ქართულმა ოცნებამ“ იანვრის ბოლოს გამოაცხადა და რომელიც გავლენას ახდენს გრანტების, მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანებების კანონებზე, ასევე სისხლის სამართლისა და ადმინისტრაციულ კოდექსებზე. ცვლილებები პირველი მოსმენით 3 თებერვალს იქნა მიღებული. სწორედ იმ დღეს მმართველი პარტიის დეპუტატმა ლევან მაჭავარიანმა მეორე მოსმენისთვის პაკეტში კიდევ ერთი დებულების დამატება შესთავაზა, რომელიც კონსტიტუციური ორგანოების არაღიარების კრიმინალიზაციას ითვალისწინებს. მოგვიანებით ინიციატივას საჯაროდ მხარი დაუჭირა პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ. ორშაბათის იურიდიულ საკითხთა კომიტეტის სხდომა, სადაც გორდულაძემ ცვლილების ფორმულირება წარადგინა, პაკეტის მეორე მოსმენის ნაწილი იყო. კომიტეტის ეტაპის დასრულების შემდეგ, კანონპროექტი, სავარაუდოდ ახალი დებულების ჩათვლით, პლენარულ სხდომაზე კენჭისყრაზე გავა, რასაც მესამე და საბოლოო მოსმენა მოჰყვება. „ქართული ოცნების“ უახლესი საკანონმდებლო ინიციატივა ვაკუუმში არ გაჩენილა. ის მოჰყვება 2024 წლის სადავო საპარლამენტო არჩევნების შემდგომ რეალობას, რის შემდეგაც, მნიშვნელოვან დარღვევებზე დაყრდნობით, მრავალი ოპონენტი და კრიტიკოსი კვლავ უარს ამბობს არსებული ხელისუფლების ლეგიტიმურ ორგანოდ აღიარებაზე. მმართველი პარტია ასეთ დამოკიდებულებებს არარაციონალურად აფასებს. „როგორც „ქართული ოცნება“ ამტკიცებს, მათ თითქოს აღიარების პრობლემა არ აქვთ“, – განუცხადა OC Media-ს საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციის (საია) ყოფილმა თავმჯდომარემ ნიკა სიმონიშვილმა ინიციატივის „პოლიტიკური კონტექსტის“ შეფასებისას. „ეს ცვლილება უპირველეს ყოვლისა ადასტურებს, რომ მათ ნამდვილად აქვთ აღიარების პრობლემა და ეს სერიოზულად აწუხებთ“, – დასძინა მან და ხაზი გაუსვა, რომ „[დებულების] ერთადერთი მიზანი ადამიანების შიშით გაჩუმებაა“. სიმონიშვილმა აღნიშნა, რომ ინიციატივა უნდა განიხილებოდეს ყველა სხვა ცვლილებასთან ერთად, რომელიც მმართველმა პარტიამ ბოლო დროს „შეკრებისა და გამოხატვის წინააღმდეგ“ განახორციელა. პოლიტიკური ოპონენტებიდან სამოქალაქო საზოგადოებამდე, აქტივისტებამდე და სახელმწიფოს კრიტიკულ მედიასაშუალებებამდე, არსებული ხელისუფლების არაღიარება, კითხვის ნიშნის ქვეშ დაყენება, ან სულ მცირე, მისი პირდაპირ აღიარების თავიდან აცილება, სხვადასხვა ფორმით ხორციელდება. ეს მოიცავს მის პირდაპირ „არალეგიტიმურად“ მოხსენიებას, ასევე ისეთი ტერმინების გამოყენებას, რომლებიც მიანიშნებს, რომ ამჟამინდელი ხელისუფლება მხოლოდ ერთ პარტიაზე, „ქართულ ოცნებაზე“, და მისი მილიარდერი დამფუძნებლის, ბიძინა ივანიშვილის, მფარველობაზეა დამოკიდებული — მაგალითად, ფრაზები, როგორიცაა „ივანიშვილის მთავრობა“ ან „ივანიშვილის წარმომადგენელი“. გამორჩეული მაგალითია საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტის, სალომე ზურაბიშვილის შემთხვევა, რომელმაც უარი თქვა თავისი სტატუსის დათმობაზე და მიხეილ კაველაშვილის მეექვსე პრეზიდენტად აღიარებაზე. კაველაშვილი 2024 წლის ნოემბერში აირჩია პარლამენტში შექმნილმა კოლეგიამ, რომელიც იმავე წლის სადავო არჩევნების შედეგად ჩამოყალიბდა. რამდენიმე კითხვა კვლავ რჩება, როგორიცაა: ვინ შეიძლება დაისაჯოს ახალი კანონის მიღების შემდეგ? შეიძლება თუ არა ის გავრცელდეს ვინმეზე — პოლიტიკოსზე, აქტივისტზე, ჟურნალისტზე თუ სხვაზე — მხოლოდ იმის გამო, რომ საჯაროდ განაცხადებს, რომ „ქართული ოცნების“ მთავრობა არალეგიტიმურია? გორდულაძემ განაგრძო მტკიცება, რომ პარტია მკაფიო განსხვავებას დაადგენდა...