ლოს-ანჯელესის სასამართლოში, Meta-ს აღმასრულებელ დირექტორს დაუსვეს კითხვა, ხელს უწყობდა თუ არა Instagram-ის დიზაინი ახალგაზრდა მომხმარებლებში დამოკიდებულ ქცევას. Meta-ს აღმასრულებელი დირექტორი მარკ ცუკერბერგი აშშ-ის ლოს-ანჯელესის სასამართლოში ჩვენების მისაცემად წარდგა, როგორც საეტაპო სასამართლო პროცესის ნაწილი, რომელიც Instagram-ის გავლენას ახალგაზრდა მომხმარებლების ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე იკვლევს. ოთხშაბათს სასამართლოში ყოფნისას, ცუკერბერგმა უარყო მარკ ლანიერის, ქალის ადვოკატის ბრალდებები, რომელიც Meta-ს ადანაშაულებს იმაში, რომ კომპანიამ მისი ფსიქიკური ჯანმრთელობა დააზიანა ბავშვობაში. საქმე ეხება ქალის ისტორიას, რომელიც იდენტიფიცირებულია როგორც KGM და ბავშვობაში დაიწყო YouTube-ისა და Instagram-ის გამოყენება. იგი ამტკიცებს, რომ ამ აპლიკაციებმა მასში სუიციდური აზრები და დეპრესია გააძლიერა. ლანიერის მტკიცებით, ცუკერბერგმა კონგრესი შეცდომაში შეიყვანა მისი სოციალური მედიის პლატფორმების დიზაინთან დაკავშირებით. ცუკერბერგს კითხვები დაუსვეს აშშ-ის კონგრესში 2024 წელს გაკეთებულ განცხადებებთან დაკავშირებით, სხდომაზე, რომელზეც მან თქვა, რომ კომპანია თავის გუნდებს არ აძლევდა მიზნად აპლიკაციებზე გატარებული დროის მაქსიმიზაციას. ლანიერმა ნაფიც მსაჯულებს აჩვენა 2014 და 2015 წლების ელექტრონული წერილები, რომლებშიც ცუკერბერგი აპლიკაციაზე გატარებული დროის ორნიშნა პროცენტული პუნქტებით გაზრდის მიზნებს ასახავდა. ცუკერბერგმა განაცხადა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ Meta-ს ადრე ჰქონდა მიზნები, რომლებიც ეხებოდა მომხმარებლების მიერ აპლიკაციაზე გატარებულ დროს, მას შემდეგ კომპანიამ შეცვალა მიდგომა. „თუ ცდილობთ თქვათ, რომ ჩემი ჩვენება არ იყო ზუსტი, ამას კატეგორიულად არ ვეთანხმები“, - თქვა ცუკერბერგმა. ნაფიც მსაჯულთა სასამართლო პროცესზე ფსონები მაღალია. Meta-ს შესაძლოა ზარალის ანაზღაურება მოუწიოს, თუ საქმეს წააგებს, და განაჩენმა შეიძლება შეარყიოს დიდი ტექნოლოგიური კომპანიების ხანგრძლივი სამართლებრივი დაცვა მომხმარებლისთვის მიყენებული ზიანის პრეტენზიებისგან, რომ პასუხისმგებლობა მომხმარებელზეა და არა პლატფორმაზე. TikTok-მა და Snap-მა, რომლებიც ადრე საქმეში იყვნენ ნახსენები, მიაღწიეს შეთანხმებას. TikTok-მა საქმის დაწყების იმავე დღეს დაასრულა მორიგება გაუმჟღავნებელი პირობებით. Snap-მა ერთი კვირით ადრე მორიგება მოახდინა, ასევე გაუმჟღავნებელი პირობებით. ეს საქმე პირველია მრავალ მსგავს საქმეს შორის, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ სოციალური მედიის პლატფორმებმა შექმნეს ისეთი ფუნქციები, რომელთა შესახებ კომპანიებმა იცოდნენ, რომ ახალგაზრდა მომხმარებლებს დააჩვევდა და მათ ფსიქიკურ ჯანმრთელობაზე იმოქმედებდა. ოჯახებმა, სკოლის ოლქებმა და შტატებმა აშშ-ის მასშტაბით დაახლოებით 1600 სარჩელი შეიტანეს სხვადასხვა სოციალური მედიის გიგანტის წინააღმდეგ, მათ შორის Meta-ს, TikTok-ის, Google-ისა და Snap-ის. „შედეგი დაგვეხმარება იმის განსაზღვრაში, თუ როგორ უნდა მოვიქცეთ დარჩენილ საქმეებთან მიმართებაში. ნაფიც მსაჯულთა გადაწყვეტილებები მითითებას მოგვცემს“, - განუცხადა Al Jazeera-ს ტრე ლაველმა, ლოს-ანჯელესში მოღვაწე მედიის სამართლისა და გასართობი სფეროს იურისტმა. „თუ მოსარჩელეები წააგებენ და მოპასუხეები წარმატებით ამტკიცებენ, რომ პლატფორმები არ არის პროდუქტები, რომ არ არსებობს მიზეზობრივი კავშირი, ან რომ ალგორითმებს არაფერი აქვთ საერთო სავარაუდო ზიანთან, და რომ მოსარჩელეების საკუთარი გარემოებებია პასუხისმგებელი, მაშინ Meta და Google-ის YouTube, სავარაუდოდ, უფრო მკაცრ პოზიციას დაიკავებენ დარჩენილ საქმეებში“. Meta-მ უარყო KGM-ის ბრალდებები. „ჩვენ კატეგორიულად არ ვეთანხმებით ამ ბრალდებებს და დარწმუნებულები ვართ, რომ მტკიცებულებები აჩვენებს ჩვენს ხანგრძლივ ვალდებულებას ახალგაზრდების მხარდაჭერის მიმართ“, - ნათქვამია Meta-ს სპიკერის განცხადებაში Al Jazeera-სთვის. „ათწლეულზე მეტია, რაც ჩვენ ვუსმენთ მშობლებს, ვმუშაობთ ექსპერტებთან და სამართალდამცავებთან და ვატარებთ სიღრმისეულ კვლევებს ყველაზე მნიშვნელოვანი საკითხების გასაგებად“. Meta-მ 2025 წელს ახალი უსაფრთხოების ფუნქციები დანერგა, მათ შორის, აპრილში, 16 წლამდე მოზარდებისთვის Instagram-ზე პირდაპირი ეთერის აკრძალვა. სექტემბერში კომპანიამ წამოიწყო სკოლასთან პარტნიორობის პროგრამა, რომელიც პედაგოგებს საშუალებას აძლევს სწრაფად განიხილონ საჩივრები, როგორიცაა კიბერბულინგი. ცუკერბერგის ჩვენებას წინ უძღოდა ადამ მოსერის, Instagram-ის ხელმძღვანელის, სასამართლოში გამოცხადება გასულ კვირას. მან განაცხადა, რომ არ იცოდა Meta-ს შიდა კვლევის შესახებ, რომელიც აჩვენებდა, რომ არ არსებობს კავშირი მშობლის მეთვალყურეობასა და მოზარდების სოციალური მედიის გამოყენებისადმი ყურადღებას შორის. რთული ცხოვრებისეული გარემოებების მქონე მოზარდები უფრო ხშირად ამბობდნენ, რომ Instagram-ს ჩვეულებრივად ან უნებლიედ იყენებდნენ, სასამართლოში წარდგენილი დოკუმენტის მიხედვით. პოლ შმიდტმა, Meta-ს ერთ-ერთმა ადვოკატმა, არ უარყო KGM-ის ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემები, მაგრამ ამტკიცებდა, რომ Instagram არ იყო მისი სირთულეების არსებითი ფაქტორი. მან მისი სირთულეები სახლში არსებულ პრობლემებს მიაწერა და თქვა, რომ სოციალურ მედიას უფრო ღრმა პირადული საკითხების დასაძლევად იყენებდა. „კითხვა ლოს-ანჯელესის ნაფიც მსაჯულებისთვის არის, იყო თუ არა Instagram არსებითი ფაქტორი მოსარჩელის ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემებში. მტკიცებულებები აჩვენებს, რომ მას ბევრი მნიშვნელოვანი, რთული გამოწვევა ჰქონდა სოციალური მედიის გამოყენებამდე დიდი ხნით ადრე“, - დასძინა Meta-ს სპიკერმა. თავად ეს საქმე განიხილება, როგორც ისეთი, რომელსაც შეუძლია ფუნდამენტურად შეცვალოს სოციალური მედია, იურიდიული ექსპერტები მას ათწლეულების წინ თამბაქოს ინდუსტრიის წინააღმდეგ აღძრულ სარჩელებს ადარებენ. სოციალური მედიის პლატფორმები დიდწილად დაცული იყო სექცია 230-ით, დებულებით, რომელიც 1996 წელს დაემატა 1934 წლის კომუნიკაციების აქტს. ეს კანონი იცავს ინტერნეტ კომპანიებს მომხმარებლების მიერ მათ პლატფორმებზე გამოქვეყნებული კონტენტისთვის პასუხისმგებლობისგან. მაგრამ ეს უკანასკნელი საქმე აძლიერებს კრიტიკოსებს, რომლებიც რეფორმებს ითხოვენ, ლაველის თქმით. „კანონმდებლებს, შესაძლოა, მოუწიოთ ინტერნეტ და სოციალური მედიის კომპანიებისთვის უფრო დიდი ვალდებულებებისა და მოვალეობების დაწესება...