კანცლერი ფრიდრიხ მერცი დაგვიანებული სადებიუტო ვიზიტით ჩინეთში გაემგზავრა. ფსონები მაღალია, რადგან შეერთებული შტატების მიერ თავისი ხანგრძლივი როლის დიდი ნაწილის დათმობის შემდეგ, გერმანია გლობალურ პარტნიორებს ეძებს. ამჟამად, გლობალური ვითარების პესიმისტური შეფასებების ნაკლებობა არ არის. "დიდი სახელმწიფოების ეპოქაში ჩვენი თავისუფლება აღარ არის გარანტირებული. ის საფრთხის ქვეშაა", - განაცხადა გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა თებერვლის დასაწყისში მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციის გახსნაზე. მერცმა კონკრეტულად ჩინეთი ახსენა: "ჩინეთს აქვს ამბიცია, რომ გლობალური საქმეები საკუთარი შეხედულებისამებრ ჩამოაყალიბოს და ამის საფუძვლებს მრავალი წელია სტრატეგიული მოთმინებით აგებს. უახლოეს მომავალში პეკინმა, სამხედრო ძალის თვალსაზრისით, შესაძლოა შეერთებულ შტატებს დაეწიოს. ჩინეთი სისტემატურად იყენებს სხვების დამოკიდებულებებს, საერთაშორისო წესრიგს საკუთარი პირობებით ინტერპრეტირებს", - თქვა მან. კანცლერი შეერთებულ შტატებს აღარ მიიჩნევს სანდო პარტნიორად. მიუნხენში ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ვანგ იმ შესთავაზა ისეთი რამ, რაც გერმანიის მთავრობას დონალდ ტრამპის ამერიკაში აკლია: მულტილატერალიზმი, წესებზე დაფუძნებული მსოფლიო წესრიგი და თავისუფალი ვაჭრობა. ამაში მერცი, როგორც ჩანს, შესაძლებლობას ხედავს. მერცი ჩინეთს 24 თებერვალს, ჩინეთის პრემიერ ლი ციანგის მოწვევით ესტუმრება. 2025 წლის მაისში კანცლერის თანამდებობაზე მოსვლის შემდეგ, ჩინეთში თავის პირველ ვიზიტამდე, მერცმა განაცხადა, რომ ჩინეთში "სტრატეგიულ პარტნიორობას" განიხილავდა. მაგრამ რამდენად პერსპექტიულია ჩინეთის შეთავაზება? "ყველაფერი, რაც ჩინეთს სურს, ავტომატურად არ ემთხვევა გერმანიის ინტერესებს. ეს უნდა განიხილონ და მოლაპარაკება გაიმართოს", - განუცხადა DW-ს ებერჰარდ ზანდშნაიდერმა, ბერლინის თავისუფალი უნივერსიტეტის ჩინეთის ექსპერტმა. მერცთან ერთად დიდი ბიზნეს დელეგაცია მოგზაურობს. ჩინეთმა აშშ-ს გაუსწრო და 2025 წელს გერმანიის უმნიშვნელოვანესი სავაჭრო პარტნიორი გახდა, სავაჭრო ბრუნვამ 250 მილიარდ ევროს ($294 მილიარდს) გადააჭარბა. მაგრამ გერმანიის ვაჭრობა ჩინეთთან მნიშვნელოვნად შეიცვალა. 2025 წელს გერმანიის სავაჭრო დეფიციტმა რეკორდულ მაჩვენებელს მიაღწია, დაახლოებით 90 მილიარდი ევრო, გერმანიის ეკონომიკური ინსტიტუტის შეფასებით. ეს მხოლოდ 2024 წელთან შედარებით 30 მილიარდი ევროს ზრდას ნიშნავს. ბუნდესტაგისთვის მთავრობის ბოლო განცხადებაში მერცმა ჩინეთთან "ზრდის უფსკრულზე" ისაუბრა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ გერმანია უფრო კონკურენტუნარიანი უნდა გახდეს. რამდენიმე წლის წინ, მაგალითად, გერმანული საავტომობილო ინდუსტრია ძალიან წარმატებით ემსახურებოდა ჩინეთის ბაზარს. თუმცა, ორივე ქვეყანაში ელექტრო მანქანებზე გადასვლის შემდეგ, ძველი ბიზნეს მოდელი აღარ არის სიცოცხლისუნარიანი: გერმანული დიდი ელექტრო მანქანების უმეტესობა ჩინეთში ძალიან ძვირია, ხოლო ჩინეთი ევროპაში შეუდარებლად იაფ მანქანებს ექსპორტზე აგზავნის. "ჩვენ ზედმეტად დიდხანს ვისვენებდით დაფნებზე", - ამბობს ზანდშნაიდერი. "ჩვენ, გერმანელები, ვამაყობთ, რომ ვაშენებთ მანქანებს და არა 'ბორბლებიან მობილურ ტელეფონებს', როგორც ერთმა ავტომობილის მენეჯერმა ერთხელ თქვა. მაგრამ ზუსტად ამას აშენებენ ჩინელები და სწორედ ეს ხდის მათ წარმატებულს." ჩინეთი ახლა "ტექნოლოგიურ ლიდერად" იქცა, დასძინა მან. "ამასთან შესაბამისობა ადვილი არ იქნება." ოლაფ შოლცის წინა მთავრობამ უკვე გადაწყვიტა ჩინეთზე დამოკიდებულების შემცირება. ჩინეთს თითქმის გლობალური მონოპოლია აქვს ზოგიერთ ნედლეულზე, განსაკუთრებით იშვიათ მიწებზე, რომლებიც, სხვა საკითხებთან ერთად, ელექტრო მანქანებისთვის არის საჭირო. ჩინეთის ექსპორტის შეზღუდვებმა იშვიათ მიწებზე 2025 წელს გერმანული ავტომწარმოებლების დროებითი გაჩერებებიც კი გამოიწვია. გარდა ამისა, ექსპერტები უსაფრთხოების რისკებს ხედავენ მონაცემებზე ჩინეთის წვდომის გამო, მაგალითად, საკომუნიკაციო ქსელების მეშვეობით. აშშ-ის მთავრობამ ასევე გააფრთხილა ასეთი დამოკიდებულებების შესახებ. მიუნხენში, სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ ევროპელ მოკავშირეებს მოუწოდა, შეერთებული შტატების უკან დამდგარიყვნენ. ებერჰარდ ზანდშნაიდერი ხედავს საფრთხეებს ბიპოლარული სამყაროს განვითარებაში, სადაც აშშ-ს შეუძლია მოსთხოვოს გერმანიას, აირჩიოს მასა და ჩინეთს შორის. "ეს სხვა ქვეყნებს, არა მხოლოდ გერმანიას, რთულ მდგომარეობაში აყენებს", - თქვა მან. ჩინეთში ვიზიტის დროს ფრიდრიხ მერცი გეგმავს მოუწოდოს პრეზიდენტ სი ძინპინს, შეწყვიტოს რუსეთის ომის მხარდაჭერა უკრაინაში. ებერჰარდ ზანდშნაიდერი ამას უშედეგოდ მიიჩნევს: "ვინც ვერ გაიგო, რომ ჩინეთის გეოსტრატეგიული ინტერესი რუსეთის არ დაკარგვაში მდგომარეობს, ჯობია დაჯდეს და ყველაფერზე დაფიქრდეს. გერმანიის კანცლერი, რომლის ვიზიტი ჩინეთში ისედაც დიდი ხნის დაგვიანებულია, ამაში წარმატებას ვერ მიაღწევს." ფაქტია, რომ მერცის სადებიუტო ვიზიტი ორმხრივად დაგვიანებულია: დაგვიანებულია 2025 წლის მაისში თანამდებობის დაკავების შემდეგ, მანამდე სხვა ქვეყნების სერიას, მათ შორის ინდოეთს ეწვია. ასევე დაგვიანებულია იმიტომ, რომ ბოლო თვეებში სხვა დასავლური სახელმწიფოებისა და მთავრობის მეთაურებიც ეწვივნენ ჩინეთს, მათ შორის საფრანგეთის პრეზიდენტი ემანუელ მაკრონი, დიდი ბრიტანეთის პრემიერ მინისტრი კირ სტარმერი და კანადის პრემიერ მინისტრი მარკ კარნი. მათ იგივე მიზანი ჰქონდათ, რასაც ახლა მერცი მისდევს: ჩინეთის დახმარებით ახალი ეკონომიკური პოლიტიკური სივრცის მოპოვება.