მექსიკაში „ელ მენჩოს“ სიკვდილმა მასშტაბური ძალადობის ტალღა გამოიწვია

მექსიკის ერთ-ერთი ყველაზე ძლიერი და საშიში კრიმინალური ორგანიზაციის, „ხალისკოს ახალი თაობის კარტელის“ (CJNG) წევრებმა ძალადობის ტალღა გამოიწვიეს მექსიკის 20 შტატში. მათ დაწვეს ბიზნესები და მოაწყვეს ცეცხლოვანი ბარიკადები თავიანთი ლიდერის, ნემესიო ოსეგუერა სერვანტესის, იგივე „ელ მენჩოს“ სიკვდილის საპასუხოდ, რომელიც კვირას, მექსიკის სპეცრაზმის მიერ დაკავების შემდეგ, პატიმრობაში გარდაიცვალა. „ელ მენჩო“, მექსიკის ყველაზე ძებნილი კაცი, სერიოზულად დაშავდა მის მცველებსა და სამხედრო კომანდოსებს შორის შეიარაღებული შეტაკებისას, რომლებიც მის დასაკავებლად იყვნენ განლაგებულნი. ის გარდაიცვალა, როდესაც სამხედროები მას ხალისკოს შტატის ქალაქ ტაპალპადან დედაქალაქ მეხიკოში გადაჰყავდათ. ოპერაციის დროს „ელ მენჩოს“ სულ მცირე ექვსი მცველიც დაიღუპა, ხოლო მექსიკის სამხედრო ძალების სამი წევრი დაშავდა, განაცხადა თავდაცვის სამინისტრომ. „ელ მენჩოს“ სიკვდილის შესახებ ამბების გავრცელებასთან ერთად, მისმა კარტელის წევრებმა შეტევები დაიწყეს მრავალ ქალაქსა და დასახლებაში, სადაც CJNG აქტიურია. ზოგიერთ ქალაქში მათ გზები გადაკეტეს გზაზე წვეტიანი საგნებისა და ლურსმნების დაყრით – სხვებში კი ავტობუსები და სხვა სატრანსპორტო საშუალებები დაიპყრეს, რომლებიც შემდეგ გზის შუაგულში დაწვეს. კარტელის წევრებმა ასევე ცეცხლი წაუკიდეს ათობით ბანკს და ადგილობრივ ბიზნესს, როგორიცაა აფთიაქები. ადგილობრივების მიერ გადაღებულ კადრებში ჩანდა კვამლის სვეტები, რომლებიც რამდენიმე ქალაქსა და დასახლებაზე, მათ შორის ტურისტებისთვის პოპულარულ პუერტო ვალარტას პლაჟის კურორტზე, მაღლა იწევდა. გვადალახარაში – მომავალი ფიფა-ს მსოფლიო ჩემპიონატის ერთ-ერთ მასპინძელ ქალაქში – აეროპორტში მოგზაურები პანიკაში გარბოდნენ და იატაკზე იმალებოდნენ. საინფორმაციო საიტმა Milenio-მ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ პანიკა გავრცელდა, როდესაც ჯგუფი აეროპორტში შევარდა თავშესაფრის საძიებლად მას შემდეგ, რაც მათ ახლომდებარე მაგისტრალიდან სროლის ხმა გაიგეს. მათმა რეპორტიორმა განაცხადა, რომ მან მაგისტრალზე დამწვარი მანქანა ნახა, მაგრამ ტერმინალის შიგნით სროლის შესახებ გავრცელებული ხმები ხელისუფლებამ უარყო. მრავალ ქალაქში ქუჩები დაცარიელდა, რადგან ადგილობრივმა ხელისუფლებამ მაცხოვრებლებს სახლებში დარჩენა ურჩია. კვირას განვითარებულმა მოვლენებმა ბევრს გაახსენა ის ძალადობა, რომელიც სინალოას შტატში 2019 წელს კიდევ ერთი ცნობილი ნარკობარონის – ოვიდიო გუსმან ლოპესის – დაკავების შემდეგ დაიწყო. ქუჩის ბრძოლები მის სინალოას კარტელის წევრებსა და უსაფრთხოების ძალებს შორის იმდენად სასტიკი იყო, რომ მექსიკის ხელისუფლებამ გადაწყვიტა გაეთავისუფლებინა გუსმან ლოპესი, რომელიც პატიმრობაში მყოფი ნარკობარონის ხოაკინ „ელ ჩაპო“ გუსმანის ვაჟია, რათა თავიდან აეცილებინათ შემდგომი სისხლისღვრა. მიუხედავად იმისა, რომ გუსმან ლოპესი 2023 წელს ხელახლა დააკავეს და აშშ-ში გადასცეს, სადაც მან ნარკოტიკების ტრეფიკინგის ბრალდებებს აღიარა, კარტელების საპასუხო თავდასხმები მაღალი დონის დაკავებების შემდეგ ნორმად იქცა. მექსიკის წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, პუერტო ვალარტაში, ტურისტებს კვირას უთხრეს, რომ თავშესაფარში დარჩენილიყვნენ. ვიდეოებში ჩანდა შავი კვამლი, რომელიც დამწვარი მანქანებიდან ამოდიოდა რამდენიმე რაიონში, ერთმა ტურისტმა კი სცენა „საომარ ზონას“ შეადარა. დაახლოებით 300 ვიზიტორი გაჩერდა პუერტო ვალარტას აეროპორტში ძალადობის გამო გაუქმებული ფრენების შემდეგ. მათი უსაფრთხოების უზრუნველსაყოფად, ისინი ქალაქის ცენტრში გადაიყვანეს პოლიციის ძლიერი ესკორტის თანხლებით. გაერთიანებული სამეფოს საგარეო საქმეთა სამინისტრომ ქალაქის სტუმრებს სთხოვა „გამოეჩინათ განსაკუთრებული სიფრთხილე“ და დაეცვათ ადგილობრივი ხელისუფლების რჩევები, მათ შორის სახლებში დარჩენის ბრძანებები. სარა მორალესმა, რომელიც შვილებთან ერთად პუერტო ვალარტაში ისვენებს, განაცხადა, რომ მათ სთხოვეს დაეტოვებინათ ლას გლორიას პლაჟი. „ძალიან მეშინოდა, რადგან არ ვიცოდი, რა ხდებოდა,“ – უთხრა მან მექსიკურ გაზეთ El Economista-ს. აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტმა მოუწოდა თავის მოქალაქეებს, დარჩენილიყვნენ თავშესაფარში შემდგომ შეტყობინებამდე ხალისკოს, ბახა კალიფორნიას, კინტანა როოს შტატებში და გუანახუატოს, გერეროს, მიჩოაკანის, ოახაკას, ნუევო ლეონისა და ტამაულიპასის რეგიონებში. ხალისკოს გუბერნატორმა, სადაც პუერტო ვალარტა მდებარეობს, „წითელი კოდი“ გამოაცხადა, შეაჩერა მთელი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი და გააუქმა მასობრივი ღონისძიებები და პირისპირ გაკვეთილები. El Universal-ის ცნობით, მექსიკის დაზარალებულ შტატებში გზების ბლოკირების 250-ზე მეტი ინციდენტი დაფიქსირდა. უსაფრთხოების ოფიციალური პირები აცხადებენ, რომ ბლოკადების 90% მოხსნილია, მაგრამ დაძაბულობა მაღალი რჩება, განსაკუთრებით CJNG-ის საყრდენ ხალისკოში. მათ დასძინეს, რომ 25 ადამიანი დააკავეს, 11 სავარაუდო ძალადობრივ ქმედებებში მონაწილეობისთვის და კიდევ 14 სავარაუდო ძარცვისა და მაროდიორობისთვის. მექსიკის პრეზიდენტმა კლაუდია შეინბაუმმა მოუწოდა ხალხს დარჩენილიყვნენ „მშვიდად და ინფორმირებულად“. მან დასძინა, რომ „ქვეყნის უმეტეს ნაწილში საქმიანობა ნორმალურად მიმდინარეობს“. მან შეაქო მექსიკის უსაფრთხოების ძალები ოპერაციისთვის, რომლის დროსაც „ელ მენჩო“ შეიპყრეს. მექსიკის პრეზიდენტი ტრამპის ადმინისტრაციის მხრიდან ზეწოლის ქვეშ მოექცა, რათა მეტი გაკეთდეს მის ქვეყანაში დაფუძნებული ძლიერი ტრანსნაციონალური ნარკოტიკების ტრეფიკინგის ჯგუფების წინააღმდეგ საბრძოლველად. აშშ-ის პრესმდივანმა კეროლინ ლივიტმა კვირას გვიან ღამით განაცხადა, რომ „ელ მენჩო“ იყო „მექსიკისა და შეერთებული შტატების მთავრობის მთავარი სამიზნე, როგორც ჩვენს სამშობლოში ფენტანილის ერთ-ერთი უმსხვილესი კონტრაბანდისტი“. მექსიკის სამინისტრო