მარია კოლესნიკოვა ბელარუსის დიქტატორის, ალექსანდრ ლუკაშენკოს წინააღმდეგ 2020 წლის საპროტესტო აქციების ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა იყო. ციხიდან მოულოდნელი გათავისუფლების შემდეგ, ის გერმანიაში ჩავიდა ცხოვრების თავიდან დასაწყებად. 2020 წელს, მარია კოლესნიკოვა — აქტივისტებთან სვეტლანა ტიხანოვსკაიასთან და ვერონიკა ცეპკალოსთან ერთად — ბელარუსის ოპოზიციის საკვანძო ფიგურა იყო, რომელიც ქვეყნის ძლევამოსილი ლიდერის, ალექსანდრ ლუკაშენკოს წინააღმდეგ იდგა. ანტისამთავრობო პროტესტების დროს, ბელარუსის ხელისუფლებამ კოლესნიკოვა დააკავა და უკრაინის საზღვართან მიიყვანა დეპორტაციის მიზნით. თუმცა, ნეიტრალურ ზონაში მან სამართალდამცავებს თავი დააღწია, პასპორტი დახია, რითაც საზღვრის ლეგალურად გადაკვეთა შეუძლებელი გახადა, და ფეხით გაიქცა ბელარუსში. შემდგომში მას ბრალი დასდეს ხელისუფლების ხელში ჩაგდების შეთქმულებაში, სხვა ბრალდებებთან ერთად, და 11 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიესაჯა. 2025 წლის დეკემბრის შუა რიცხვებში, საერთაშორისო ზეწოლისა და ლუკაშენკოსთან აშშ-ის შუამავლობით მიღწეული შეთანხმების შედეგად, ის იყო ერთ-ერთი იმ 123 პოლიტპატიმრიდან, რომელიც ბელარუსის ციხიდან გაათავისუფლეს. სულ მცირე 1,100 პოლიტპატიმარი კვლავ პატიმრობაში რჩება. დღეს, პროფესიონალი ფლეიტისტი გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში მეგობრის ბინაში ცხოვრობს, მაგრამ ამბობს, რომ საკუთარ საცხოვრებელს ეძებს. გერმანიის ხელისუფლებამ მას პოლიტიკური თავშესაფარი მიანიჭა და გერმანიაში მიიწვია, სადაც მან სამედიცინო დახმარება მიიღო. „თავს ბევრად უკეთ ვგრძნობ, ვიდრე ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ვგრძნობდი“, — ამბობს ის. ციხეში ყოფნისას, სადაც თვეობით იზოლაციაში გაატარა, მას სიცოცხლისთვის საშიში დაავადება განუვითარდა, რამაც ინტენსიური მკურნალობა მოითხოვა. დაპატიმრებამდე ის ჯანმრთელი იყო. ამჟამად ის ფინანსურად ოჯახზეა დამოკიდებული და გერმანიის სახელმწიფოსგან არანაირ დახმარებას არ იღებს. „მაგრამ მე მაინც შემიძლია მუშაობა და, რა თქმა უნდა, ამას გავაკეთებ“, — ამბობს კოლესნიკოვა. კოლესნიკოვას აქვს უცხოელთათვის განკუთვნილი გერმანული სამგზავრო დოკუმენტი და ვიზა, მაგრამ მას ჯერ არ მიუღია ახალი ბელარუსული პირადობის მოწმობა. ის და მასთან ერთად გათავისუფლებული პოლიტპატიმრები ყოველგვარი საბუთების გარეშე იქნენ ემიგრირებულნი. „ყველა სხვა დოკუმენტი ჯერ კიდევ დამუშავების პროცესშია. გერმანული მხარე ძალიან მხარდამჭერი იყო და ამისთვის ძალიან მადლობელი ვარ. ასევე მიმდინარეობს მცდელობები ჩემი საბანკო ანგარიშთან დაკავშირებული საკითხების მოსაგვარებლად“, — განმარტავს ის. ციხეში ყოფნისას მისი გერმანული საბანკო ანგარიში დაბლოკილი იყო — როგორც ბელარუსის მოქალაქე, ისიც სანქციების მსხვერპლი გახდა. უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრისა და ბელარუსის მიერ რუსეთისთვის გაწეული მხარდაჭერის შემდეგ, ევროკავშირმა სანქციები დაუწესა ორივე ქვეყანას. კოლესნიკოვა ამტკიცებს, რომ მისი საბანკო ანგარიშთან დაკავშირებული პრობლემები აჩვენებს, თუ როგორ ვნებს სანქციები ჩვეულებრივ მოქალაქეებს ისე, რომ რეალურად არ ეხებათ ისეთ ლიდერებს, როგორებიც არიან ლუკაშენკო ან რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმირ პუტინი. „არ შემიძლია ვიწუწუნო, ამდენი ადამიანისგან ამდენ მხარდაჭერას ვიღებ. მაგრამ ათასობით ბელარუსი არ იღებს. ევროპისა და გერმანიის პოლიტიკოსებს არ ესმით ბელარუსი მოქალაქეების ტკივილი“, — ამბობს ის. „მათ [ევროპელ და გერმანელ პოლიტიკოსებს] და ბელარუს ლტოლვილებს შორის უზარმაზარი უფსკრულია.“ ამ უფსკრულის დასაძლევად, ის სთავაზობს ევროპელ პოლიტიკოსებს, რომ „მას შემდეგ, რაც ევროკავშირსა და ლუკაშენკოს შორის დიპლომატიური ინიციატივების საკითხი დადგება“, სამი მიზანი დაისახონ. ევროკავშირის პოლიტიკოსებმა უნდა მოითხოვონ ბელარუსში პოლიტპატიმრების გათავისუფლება, იქ პოლიტიკური რეპრესიების შეწყვეტა, ისევე როგორც ქვეყნის იზოლაციის დასრულება. „ამჟამად, — ამბობს კოლესნიკოვა, — ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი პირველია. „ყველა მაკრიტიკებდა ლუკაშენკოსთვის მადლობის თქმის გამო“, — ამბობს ის და გულისხმობს უკრაინაში გამართულ პრესკონფერენციას მისი გათავისუფლების შემდეგ, სადაც მან დიქტატორს პატიმრების გათავისუფლებისთვის მადლობა გადაუხადა. „ეშმაკსაც კი მადლობას გადავუხდიდი, თუ ეს იმას ნიშნავდა, რომ ადამიანები გათავისუფლდებოდნენ.“ კოლესნიკოვა ასევე წუხს სამშობლოს იზოლაციაზე. „მნიშვნელოვანია ქვეყნის იზოლაციის დასრულება“, — ამბობს ის. „აღმოჩნდა, რომ ეს მხოლოდ პუტინს ადგება.“ ბელარუსები, რომლებიც არ სწავლობენ საზღვარგარეთ, ან არ მოგზაურობენ ევროკავშირში, ან არ აქვთ კავშირი ევროპულ კულტურასთან, საბოლოოდ აღმოსავლეთისკენ მიემართებიან, ვარაუდობს ის. 2020 წლამდე კოლესნიკოვამ 13 წელი გაატარა გერმანიაში. „კარგად ვარ ინტეგრირებული გერმანულ საზოგადოებაში და ბევრი მეგობარი მყავს აქ“, — ამბობს ის. „ვარ ხელოვანთა დიდი საზოგადოების ნაწილი და სწორედ აქ არის ჩვენი ძალა. ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში მათ ათობით პროექტზე იმუშავეს, რომლებიც მე მიუძღვნეს, რათა ბელარუსში პოლიტპატიმრების შესახებ ცნობიერება გაეზარდათ.“ ახლა, როდესაც მან გერმანულ მედიასთან ინტერვიუების მიცემა დაიწყო, კოლესნიკოვა ამბობს, რომ ქუჩაში მას უფრო მეტი ადამიანი ცნობს. „ხალხი მიახლოვდება და მეუბნება, რომ მხარს უჭერენ ბელარუსს და სჯერათ, რომ ერთ დღეს ქვეყანა თავისუფალი იქნება“, — აღნიშნავს ის. „ასეთ რაღაცებს მიჩვეული არ ვარ. მაგრამ, რა თქმა უნდა, სასიამოვნოა, როცა ადამიანები მცნობენ და ბელარუსზე საუბარს იწყებენ.“ საუბრისას კოლესნიკოვამ ასევე შეეხო 2020 წლის საპროტესტო აქციებს ლუკაშენკოს წინააღმდეგ, საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ, რომელიც ფართოდ გაკრიტიკდა, როგორც ფარსი. ლუკაშენკოს მთავრობამ პროტესტებს მკაცრად უპასუხა, ათასობით ადამიანი დააპატიმრა. დადგენილია, რომ ნახევარი მილიონი