მარია კოლესნიკოვა 2020 წლის ბელარუსის პროტესტების ერთ-ერთი წამყვანი ფიგურა იყო დიქტატორ ალექსანდრ ლუკაშენკოს წინააღმდეგ. ციხიდან მოულოდნელი გათავისუფლების შემდეგ, ის გერმანიაში ჩავიდა ცხოვრების თავიდან ასაწყობად. 2020 წელს, მარია კოლესნიკოვა – აქტივისტებთან, სვიატლანა ციხანოუსკაიასთან და ვერონიკა ცეპკალოსთან ერთად – ბელარუსის ოპოზიციის საკვანძო ფიგურა იყო ქვეყნის ძლევამოსილი ლიდერის, ალექსანდრ ლუკაშენკოს, წინააღმდეგ. ანტისამთავრობო პროტესტების დროს, ბელარუსის ხელისუფლებამ კოლესნიკოვა დააკავა და უკრაინის საზღვარზე გადაყვანა სცადა დეპორტაციის მიზნით. თუმცა, ნეიტრალურ ზონაში მან სამართალდამცავებს თავი დააღწია, პასპორტი დახია, რითაც საზღვრის ლეგალური გადაკვეთა შეუძლებელი გახადა, და ფეხით გაიქცა ბელარუსში. მოგვიანებით მას, სხვა ბრალდებებთან ერთად, ხელისუფლების ხელში ჩაგდების შეთქმულება ედებოდა ბრალად და 11 წლით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს. 2025 წლის დეკემბრის შუა რიცხვებში, საერთაშორისო ზეწოლისა და ლუკაშენკოსთან აშშ-ის შუამავლობით მიღწეული შეთანხმების შემდეგ, ის იყო 123 პოლიტპატიმრიდან ერთ-ერთი, რომელიც ბელარუსის ციხიდან გაათავისუფლეს. სულ მცირე 1,100 პოლიტპატიმარი კვლავ პატიმრობაში რჩება. დღეს პროფესიონალი ფლეიტისტი გერმანიის დედაქალაქ ბერლინში, მეგობრის ბინაში ცხოვრობს, თუმცა ამბობს, რომ საკუთარ საცხოვრებელს ეძებს. გერმანიის ხელისუფლებამ მას პოლიტიკური თავშესაფარი მიანიჭა და გერმანიაში მიიწვია, სადაც მან სამედიცინო დახმარება მიიღო. „თავს ბევრად უკეთ ვგრძნობ, ვიდრე ბოლო ხუთი წლის განმავლობაში ვგრძნობდი“, – ამბობს ის. ციხეში ყოფნისას, სადაც თვეები იზოლაციაში გაატარა, მას სიცოცხლისთვის საშიში მდგომარეობა განუვითარდა, რამაც ინტენსიური მკურნალობა მოითხოვა. დაპატიმრებამდე ის ჯანმრთელი იყო. ამჟამად ის ფინანსურ დახმარებაზე ოჯახზეა დამოკიდებული და გერმანიის სახელმწიფოსგან არანაირ შეღავათს არ იღებს. „მაგრამ მე მაინც შემიძლია მუშაობა და, რა თქმა უნდა, ამას გავაკეთებ“, – ამბობს კოლესნიკოვა. კოლესნიკოვას აქვს უცხოელთათვის განკუთვნილი გერმანული სამგზავრო დოკუმენტი და ვიზა, მაგრამ ჯერ არ მიუღია ახალი ბელარუსული პირადობის მოწმობა. ის და მასთან ერთად გათავისუფლებული პოლიტპატიმრები ყოველგვარი საბუთების გარეშე იყვნენ გადასახლებული. „ყველა სხვა დოკუმენტი ჯერ კიდევ დამუშავების პროცესშია. გერმანული მხარე ძალიან მხარდამჭერი იყო და ამისთვის ძალიან მადლობელი ვარ. ძალისხმევა მიმდინარეობს ჩემს ბანკთან დაკავშირებული საკითხების მოსაგვარებლადაც“, – განმარტავს ის. ციხეში ყოფნისას მისი გერმანული საბანკო ანგარიში დაბლოკილი იყო – როგორც ბელარუსის მოქალაქე, ისიც დაზარალდა სანქციებით. რუსეთის მიერ უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრისა და ბელარუსის მიერ რუსეთისთვის გაწეული მხარდაჭერის შემდეგ, ევროკავშირმა სანქციები დაუწესა ორივე ქვეყანას. კოლესნიკოვა ამტკიცებს, რომ მისი საბანკო ანგარიშთან დაკავშირებული პრობლემები აჩვენებს, თუ როგორ აზიანებს სანქციები რიგით მოქალაქეებს, ისე რომ ნამდვილად არ მოქმედებს ლუკაშენკოს ან რუსეთის პრეზიდენტ ვლადიმირ პუტინის მსგავს ლიდერებზე. „არ შემიძლია ვიჩივლო, იმდენ მხარდაჭერას ვიღებ ამდენი ადამიანისგან. მაგრამ ათასობით ბელარუსი ამას ვერ იღებს. ევროპელი და გერმანელი პოლიტიკოსები ვერ აცნობიერებენ ბელარუსის მოქალაქეების ტკივილს“, – ამბობს ის. „მათ [ევროპელ და გერმანელ პოლიტიკოსებს] და ბელარუს ლტოლვილებს შორის უზარმაზარი უფსკრულია“. ამ უფსკრულის აღმოსაფხვრელად, ის ევროპელ პოლიტიკოსებს სამი მიზნის დასახვას სთავაზობს „მას შემდეგ, რაც ევროკავშირსა და ლუკაშენკოს შორის დიპლომატიური ინიციატივების საკითხი დადგება“. ევროკავშირის პოლიტიკოსებმა უნდა მოითხოვონ ბელარუსში პოლიტპატიმრების გათავისუფლება, პოლიტიკური რეპრესიების შეწყვეტა და ქვეყნის იზოლაციის დასრულება. ამჟამად, კოლესნიკოვას თქმით, ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი პირველია. „ყველა მაკრიტიკებდა ლუკაშენკოს მადლობისთვის“, – ამბობს ის და გულისხმობს უკრაინაში გათავისუფლების შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციას, სადაც მან დიქტატორს პატიმრების გათავისუფლებისთვის მადლობა გადაუხადა. „ეშმაკსაც კი მადლობას გადავუხდიდი, თუ ეს ხალხის გათავისუფლებას ნიშნავდა“. კოლესნიკოვა ასევე წუხს თავისი სამშობლოს იზოლაციის გამო. „მნიშვნელოვანია ქვეყნის იზოლაციის დასრულება“, – ამბობს ის. „ირკვევა, რომ ეს მხოლოდ პუტინს ადგება ხელს“. ბელარუსები, რომლებიც არ სწავლობენ საზღვარგარეთ, ან არ მოგზაურობენ ევროკავშირში, ან არ აქვთ კავშირი ევროპულ კულტურასთან, საბოლოოდ აღმოსავლეთისკენ მიიწევენ, – ვარაუდობს ის. 2020 წლამდე კოლესნიკოვამ 13 წელი გაატარა გერმანიაში. „მე კარგად ვარ ინტეგრირებული გერმანულ საზოგადოებაში და ბევრი მეგობარი მყავს აქ“, – ამბობს ის. „მე ვარ ხელოვანთა დიდი საზოგადოების ნაწილი და სწორედ აქ არის ჩვენი ძალა. ბოლო ექვსი წლის განმავლობაში მათ ათობით პროექტზე იმუშავეს, რომლებიც მე მომიძღვნეს, რათა ბელარუსში პოლიტპატიმრების შესახებ ცნობიერება აემაღლებინათ“. მას შემდეგ, რაც გერმანულ მედიასთან ინტერვიუების მიცემა დაიწყო, კოლესნიკოვა ამბობს, რომ ქუჩაში მას უფრო მეტი ადამიანი ცნობს. „ხალხი მეუბნება, რომ მხარს უჭერს ბელარუსს და სჯერა, რომ ქვეყანა ერთ დღეს თავისუფალი იქნება“, – აღნიშნავს ის. „ასეთ რაღაცებს არ ვარ მიჩვეული. მაგრამ, რა თქმა უნდა, სასიამოვნოა, როდესაც ადამიანები მცნობენ და ბელარუსზე საუბარს იწყებენ“. საუბრისას კოლესნიკოვა ასევე ეხება 2020 წლის საპროტესტო აქციებს ლუკაშენკოს წინააღმდეგ, მას შემდეგ, რაც საპრეზიდენტო არჩევნები ფართოდ გააკრიტიკეს, როგორც ფალსიფიცირებული. ლუკაშენკოს მთავრობამ პროტესტებს მკაცრად უპასუხა და ათასობით ადამიანი დააპატიმრა. ვარაუდობენ, რომ ნახევარი მილიონი