ველური ბუნება
/
20.02.2026
ლომის დნმ-ის მტკიცებულება: მსოფლიოში პირველი წარმატებული გასამართლება ბრაკონიერობისთვის
ზიმბაბვეში, მსოფლიოში პირველად, ლომის დნმ-ის მტკიცებულება წარმატებით გამოიყენეს ბრაკონიერების გასასამართლებლად. ველური ბუნების დანაშაულის ექსპერტებმა გაამჟღავნეს, თუ როგორ მოახერხეს კონკრეტული ცხოველის იდენტიფიცირება ეჭვმიტანილის სოფელში აღმოჩენილი სხეულის ნაწილების მეშვეობით, ზიმბაბვეს ლომების დნმ-ის მონაცემთა ბაზაში არსებულ პროფილთან დამთხვევით. 2024 წლის ინციდენტისთვის ორი ბრაკონიერი დააპატიმრეს და ციხეში გაგზავნეს, რაც ამ ტიპის პირველ სამართლებრივ დევნად ითვლება. ეს გარღვევა მნიშვნელოვან გზა
როგორც გაირკვა, მსოფლიოში პირველად, ლომის დნმ-ის მტკიცებულება წარმატებით გამოიყენეს ბრაკონიერების გასასამართლებლად. ველური ბუნების დანაშაულის ექსპერტებმა ახლახან გაამჟღავნეს, თუ როგორ შეძლეს კონკრეტული ცხოველის იდენტიფიცირება ეჭვმიტანილის სოფელში აღმოჩენილი სხეულის ნაწილების მეშვეობით, რადგან ისინი დაემთხვა ზიმბაბვეს ლომების მონაცემთა ბაზაში არსებულ პროფილს. მანამდე სისხლის ნიმუში აღებული იყო მამრი ლომისგან, რომელსაც ჰვანგეს ეროვნულ პარკში ხელისუფლება რადიოსაყელურის საშუალებით აკვირდებოდა. ორი ბრაკონიერი 2024 წლის ინციდენტისთვის გაასამართლეს და ციხეში გაგზავნეს, რაც ამ ტიპის პირველ სამართლებრივ დევნად ითვლება. გასამართლების დეტალები და დნმ-ის მონაცემთა ბაზის როლი აქამდე უცნობი იყო. არასამთავრობო ორგანიზაცია „ტრაფიკმა“ (Traffic), რომელიც ველური ბუნებით უკანონო ვაჭრობას ებრძვის, ეს დეტალები გაგვიზიარა.
2024 წლის მაისში, ჰვანგეს ეროვნულ პარკში ხელისუფლებას ეჭვი გაუჩნდა მას შემდეგ, რაც მამრი ლომის რადიოსაყელურმა მუშაობა შეწყვიტა. გამომძიებლებმა და პოლიციამ ბოლო ცნობილი მდებარეობა მიაკვლიეს და მახე იპოვეს, რომელზეც ლომის ბეწვი იყო მიმაგრებული. სასამართლო-სამედიცინო მტკიცებულებების შეგროვების შემდეგ, მათ ახლომდებარე სოფელში ორი მამაკაცი დაკითხეს და ხორცის სამი ტომარა, 16 ლომის კლანჭი და ოთხი კბილი აღმოაჩინეს. ეს სხეულის ნაწილები მოგვიანებით მონაცემთა ბაზას შეადარეს, რის შედეგადაც დნმ-ის ყველა ნიმუში დაემთხვა დაკარგული ლომის პროფილს.
თუმცა, ზიმბაბვეში ლომის ნაწილების ფლობა სულაც არ არის დანაშაული. მათი ქონა შეიძლება აიხსნას, როგორც ძველი, ტრადიციული ორნამენტები ან ცხოველისგან მიღებული, რომელიც ბუნებრივი სიკვდილით მოკვდა. ეს წარსულში სამართლებრივი დევნის დაბრკოლებას წარმოადგენდა. მაგრამ დნმ-ის პროფილის დადგენაში მიღწეული გარღვევის წყალობით, ეს ახლა შეიცვალა. ლაბორატორიამ აღდგენილი სხეულის ნაწილებიდან დნმ-ის პროფილი შექმნა და ის რადიოსაყელურიანი ლომის სისხლის ნიმუშიდან ადრე შექმნილ პროფილს შეადარა. ორივე პროფილი დაემთხვა და მეცნიერებმა კონკრეტული დაკარგული ცხოველის იდენტიფიცირება შეძლეს.
ბოლო რვა წლის განმავლობაში, ვიქტორია ფოლსის ველური ბუნების ფონდმა (VFWT) გაერთიანებული სამეფოს „People's Postcode Lottery“-სგან დაახლოებით 250,000 ფუნტი სტერლინგი მიიღო ზიმბაბვეში ლომების დნმ-ის მონაცემთა ბაზის შესაქმნელად. ფონდის მეცნიერმა, რომელმაც აღმოჩენა გააკეთა, უსაფრთხოების მიზნით ანონიმურად დარჩენა მოისურვა, მაგრამ განაცხადა: „ამ ტექნოლოგიაზე წვდომის მიღებამდე, ჩვენ მხოლოდ სახეობის იდენტიფიცირება შეგვეძლო, მაგრამ ზოგჯერ ეს არ არის საკმარისი. ჩვენ არსებითად შეგვიძლია ეს კლანჭები ან ეს პროდუქტები დავუკავშიროთ კონკრეტულ ლომს, რომელსაც ვეძებთ.“
მკვლელობიდან 10 დღის განმავლობაში, დნმ-ის მტკიცებულება სასამართლოში წარადგინეს. ორმა მამაკაცმა დანაშაული აღიარა და 24-თვიანი პატიმრობა მიესაჯა. მოსმენაზე აღინიშნა, რომ ლომის ღირებულება დაახლოებით 20,000 დოლარი იყო. რიჩარდ სკობიმ, „ტრაფიკის“ აღმასრულებელმა დირექტორმა განაცხადა, რომ „ქვეყნებს ახლა აქვთ სასამართლო-სამედიცინო შესაძლებლობა, წარმოადგინონ მყარი, მეცნიერებაზე დაფუძნებული მტკიცებულებები სასამართლოში“ და რომ ამას გლობალური გავლენა ექნება. ეს მიჩნეულია პირველ შემთხვევად, როდესაც ინდივიდუალური ლომის დნმ იდენტიფიცირებული და გამოყენებული იქნა ბრაკონიერების გასასამართლებლად.
პროფესორი რობ ოგდენი აქტიურად იყო ჩართული პროექტის შექმნაში და არის ორგანიზაცია „Trace“-ის თანადამფუძნებელი, რომელიც ხელს უწყობს სასამართლო მეცნიერების გამოყენებას ველური ბუნების კანონმდებლობის აღსრულებაში. მისი თქმით, ეს გასამართლება „იმედის გზავნილს“ იძლევა და აჩვენებს, თუ რისი მიღწევაა შესაძლებელი ტრენინგის, კვლევისა და განვითარების, და სასამართლო საქმისწარმოების კომბინაციით.
ბოლოდროინდელი მონაცემები მიუთითებს ლომების მკვლელობის ზრდაზე მათი სხეულის ნაწილებისთვის, რომლებიც შემდეგ იყიდება როგორც კულტურული ობიექტები აფრიკაში, ასევე ტრადიციული ჩინური მედიცინისთვის. ვარაუდობენ, რომ ზრდა შესაძლოა ორგანიზებულ დანაშაულებრივ დაჯგუფებებს უკავშირდებოდეს, რომლებიც ასევე ჩართულნი არიან მარტორქის რქისა და სპილოს ძვლის უკანონო ვაჭრობაში. მოზამბიკში 2010-2023 წლებში 426 ლომი მოკლეს ადამიანებთან კონტაქტის შედეგად, აქედან მეოთხედი მიზანმიმართულ ბრაკონიერობას უკავშირდებოდა. ვაჭრობის მასშტაბის საზომია ასევე ბოლო წლებში ხელისუფლების მიერ ამოღებული ნივთების რაოდენობა. ეს მოიცავს 2021 წელს ლუსაკაში აღმოჩენილ 17 ლომის თავის ქალას, რომლებიც, სავარაუდოდ, სამხრეთ აფრიკიდან მოჰქონდათ, და 2023 წელს მაპუტოში 300 კგ-ზე მეტი ლომის სხეულის ნაწილის ამოღებას. სწორედ ამიტომ, დნმ-ის იდენტიფიკაციის ეს გარღვევა განიხილება, როგორც მნიშვნელოვანი გზავნილი პოტენციური ბრაკონიერებისთვის.
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება