საერთაშორისო ურთიერთობები
/
15.02.2026
ლეიბორისტების საერთაშორისო მისწრაფებები და დიდი ბრიტანეთის გლობალური როლი G20-ის თავმჯდომარეობის წინ
დიდ ბრიტანეთს, მიუხედავად საერთაშორისო დახმარების ბიუჯეტის შემცირებისა, უნიკალური შესაძლებლობები ეძლევა გლობალურ განვითარებაში თავისი როლის აღსადგენად. ეს მოიცავს განვითარების სამიტების მასპინძლობას და 2027 წელს G20-ის თავმჯდომარეობას, რაც საშუალებას მისცემს ქვეყანას, წინააღმდეგობა გაუწიოს დონალდ ტრამპის "ვიწრო ნაციონალიზებულ ხედვას" და ხელი შეუწყოს ისეთ საკითხებს, როგორიცაა ვალების შემსუბუქება გლობალური სამხრეთის ქვეყნებისთვის.
ლეიბორისტული პარტიის ინტერნაციონალისტური იდეალების აღდგენამ, შესაძლოა, შეაჩეროს გულგატეხილი ამომრჩევლების გადინება ლიბერალ-დემოკრატებისა და მწვანეებისკენ. თუ კიერ სტარმერს სურს დაიბრუნოს ის ამომრჩევლები, რომლებიც მისი პარტიიდან ლიბერალ-დემოკრატების ან მწვანეების რიგებში გადავიდნენ, მას არაფერი დააკლდება, თუ ხელახლა აღმოაჩენს ლეიბორისტების დიდი ხნის მორალურ ვალდებულებას საერთაშორისო განვითარების მიმართ. საზღვარგარეთული დახმარების ბიუჯეტის შემცირების შემდეგ, თავდაცვის ხარჯების გაზრდის მიზნით – რის შედეგადაც პარტიამ დაკარგა შესანიშნავი ანელის დოდსი – ლეიბორისტებს ამ საკითხზე ცოტა რამ აქვთ სათქმელი, გარდა იმისა, რომ ეროვნული შემოსავლის 0.3% ახალი ნორმაა. მაგრამ, მიუხედავად შემცირებებისა, საგარეო საქმეთა სამინისტროს წყაროები ირწმუნებიან, რომ კულისებში განახლებულია ვალდებულება, გაიმარჯვოს არგუმენტმა „საერთაშორისო განვითარების გავლენისა და სარგებლის“ შესახებ. თუ ასეა, ეს ვერ მოხდებოდა უფრო ხელსაყრელ მომენტში.
მომდევნო 12 თვის განმავლობაში და შემდგომ, არის მთელი რიგი მნიშვნელოვანი ეტაპები, რომლებზეც განვითარების კამპანიის მონაწილეები ამტკიცებენ, რომ მთავრობას აქვს გადამწყვეტი შესაძლებლობა, იმუშაოს ცვლილებებისთვის, თუნდაც მკვეთრად შემცირებული დახმარების ბიუჯეტით. პირველ რიგში, განვითარების მინისტრმა, ჯენი ჩეპმანმა, ცოტა ხნის წინ დაადასტურა, რომ დიდი ბრიტანეთი უმასპინძლებს სამიტს განვითარების თანამშრომლობის შესახებ მიმდინარე წლის პირველ ნახევარში. იგი ამ შაბათ-კვირას ადის-აბებაში, აფრიკის კავშირის სამიტზე იმყოფებოდა და უშუალოდ ისმენდა კონტინენტის ლიდერებს. ამას მოჰყვება კიდევ ერთი დიდი ბრიტანეთის მიერ ორგანიზებული სამიტი უკანონო ფინანსური ნაკადების შესახებ. თუმცა, ყველაზე მნიშვნელოვანი ის არის, რომ დიდი ბრიტანეთის ჯერია, უხელმძღვანელოს G20-ის ეკონომიკურ ჯგუფს 2027 წელს, რისთვისაც მზადება უკვე ფარულად დაიწყო უაიტჰოლში. წევრებს შორის არიან ბრაზილია, ჩინეთი და ინდოეთი – და ის უფრო ფართოა ვიდრე G7 – ეს არის ფორუმი, რომლის პოპულარიზაციისთვის გორდონ ბრაუნმა ბევრი იშრომა გლობალური ფინანსური კრიზისის შემდეგ, როდესაც მან მისი ლიდერები ლონდონის დოკლენდში შეკრიბა 2009 წელს, კრიზისთან ბრძოლის სამიტისთვის. მას შემდეგ G20 გახდა დისკუსიების ადგილი ისეთი საკითხების შესახებ, როგორიცაა ვალების შემსუბუქება და მსოფლიო ფინანსური სისტემა. სწორედ G20-მა შეათანხმა სამთავრობო ვალების გადახდის შეჩერება 2020 წელს, მაგალითად, როდესაც კოვიდ პანდემია მსოფლიო ეკონომიკას ანგრევდა.
თუმცა, წელს ჯგუფის თავმჯდომარეა დონალდ ტრამპი, რომელიც გეგმავს განვითარებასა და კლიმატის საგანგებო მდგომარეობაზე ფოკუსირების მოხსნას, რასაც მხარს უჭერდნენ ოთხი წინა თავმჯდომარე, ყველა გლობალური სამხრეთიდან – ინდონეზია, ინდოეთი, ბრაზილია და სამხრეთ აფრიკა. მართლაც, თეთრი მოსახლეობის წინააღმდეგ ფართოდ გავრცელებული დევნის ცრუ ბრალდებებით გაღიზიანებულმა ტრამპმა ისიც კი განაცხადა, რომ შესაძლოა უარი თქვას სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტის, სირილ რამაფოსას, მოწვევაზეც კი. ვაშინგტონის ანალიტიკურმა ცენტრმა Carnegie Endowment for International Peace, ტრამპის მიდგომა დაახასიათა, როგორც „ვიწრო, უფრო ნაციონალიზებული ხედვისკენ“ გადახრა, რაც „ფუნდამენტურ კითხვებს აჩენს G20-ის მიზნის, ლეგიტიმურობისა და ეფექტურობის შესახებ იმ მომენტში, როდესაც მულტილატერალიზმი სულ უფრო მეტად განიცდის დაძაბულობას“. ეს ნიშნავს, რომ დიდი ბრიტანეთს მოუწევს ხელკეტის აღება მომავალ იანვარში რთულ დროს, როდესაც ინსტიტუტის მომავალი გაურკვეველია, მაგრამ სწორედ ამიტომ იქნება ეს ასეთი მნიშვნელოვანი.
ერთ-ერთი თემა, რომელზეც კამპანიის მონაწილეები პროგრესს შესაძლებლად მიიჩნევენ, არის არამდგრადი ვალის ტვირთის შემსუბუქება, რაც კამპანია „გააქრე სიღარიბე“-ს მთავარი მიზანი იყო, რომელშიც ბრაუნი ასე მჭიდროდ იყო ჩართული. კამპანიის ჯგუფ Debt Justice-ის ანალიზი აჩვენებს, რომ გლობალური სამხრეთის ქვეყნების საშუალო ვალის გადახდებმა სამთავრობო შემოსავლის 19.2%-ს მიაღწია 2025 წელს. ეს იყო ყველაზე მაღალი დონე 1990 წლის შემდეგ, რამაც შეამცირა დანახარჯები კრიტიკულ საჯარო სერვისებზე, როგორიცაა ჯანდაცვა და განათლება. არსებობს G20-ის პროცესი არამდგრადი ვალების რესტრუქტურიზაციისთვის: საერთო ჩარჩო. მაგრამ ის ხანგრძლივი და მოუხერხებელია და შეიძლება კერძო სექტორის ობლიგაციების მფლობელების მძევლად იქცეს. ჩარჩოს საშუალებით ვალის რესტრუქტურიზაციის მოთხოვნიდან ხუთი წლის შემდეგ, ეთიოპიის მთავრობა ლონდონში კერძო სექტორის კრედიტორების მხრიდან სამართლებრივი მოქმედებების საფრთხის წინაშე დგას, რაც ხშირად არის ასეთი ქმედებების ფონი, რადგან ამდენი საერთაშორისო ვალი გაცემულია ბრიტანული კანონმდებლობით. კამპანიის მონაწილეების ერთ-ერთი მოთხოვნაა დიდი ბრიტანეთის კანონმდებლობა, რომელიც აიძულებს კერძო სექტორის კრედიტორებს მონაწილეობა მიიღონ ნებისმიერ ხელახალ მოლაპარაკებებში. მაგრამ უფრო დიდი მიღწევა იქნება ზოგიერთი ქვეყნისთვის ვალების სრული ჩამოწერის ვალდებულების უზრუნველყოფა, შესაძლოა, მათი გადახდების შემოსავლების გარკვეულ პროცენტამდე შეზღუდვით.
ასევე სულ უფრო საინტერესო გლობალური დისკუსიები მიმდინარეობს, თუმცა აუცილებლობით გამოწვეული, განვითარებაზე გლობალური სამხრეთის მეტი სუვერენიტეტის შესაძლებლობების შესახებ, სამყაროში, სადაც დახმარების ნაკადები მცირდება. ეს მოიცავს, მაგალითად, განის პრეზიდენტის, ჯონ დრამანი მაჰამას „აკრას გადატვირთვას“. „ჩვენი სამყარო, როგორც ვიცით, გარდამტეხ მომენტშია“, – განუცხადა მან აუდიტორიას გასულ თვეს დავოსში გამართულ მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე. „აფრიკა აპირებს მონაწილეობა მიიღოს ახალი გლობალური წესრიგის განსაზღვრაში“. რომილი გრინჰილი, Bond-ის, დიდი ბრიტანეთის განვითარების ორგანიზაციების გაერთიანების დირექტორი, ამბობს: „ეს დროული მომენტია დიდი ბრიტანეთისთვის, აჩვენოს თავისი ღირებულება, როგორც ინკლუზიურმა მასპინძელმა და ხელახლა ააშენოს ურთიერთობები დაბალშემოსავლიან ქვეყნებთან დიდი ბრიტანეთის დახმარების შემცირების შემდეგ“.
#დონალდ ტრამპი
#დიდი ბრიტანეთი
#კირ სტარმერი
#გლობალური სამხრეთი
#ვალი
#ლეიბორისტები
#საერთაშორისო განვითარება
#g20
#დახმარება
#მულტილატერალიზმი
წყარო: www.theguardian.com
გაზიარება