რეფერირებადი კვლევები ცხადყოფს, რომ ოფიციალური მონაცემები მხოლოდ „მინიმალურ ზღვარს“ წარმოადგენს, გაპარტახებულ ანკლავში კი მასშტაბური აღდგენითი კრიზისი მძვინვარებს. ისრაელის გენოციდური ომის რეალურმა ჰუმანიტარულმა ზარალმა ღაზის სექტორში, წინა ოფიციალურ შეფასებებს ბევრად გადააჭარბა. დამოუკიდებელი კვლევებით, რომელიც მსოფლიოს წამყვან სამედიცინო ჟურნალებში გამოქვეყნდა, 2025 წლის დასაწყისისთვის 75,000-ზე მეტი „ძალადობრივი სიკვდილია“ დადასტურებული. ეს დასკვნები, რომელიც სამეცნიერო ნაშრომების მნიშვნელოვანი სერიის შედეგად გაჩნდა, ვარაუდობს, რომ ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს (MoH) ადმინისტრაციული ჩანაწერები კონსერვატიულ „მინიმალურ ზღვარს“ წარმოადგენს და არა გადაჭარბებულ რიცხვს, რაც პალესტინის დანაკარგის მასშტაბების მტკიცე საფუძველს იძლევა. „ღაზის სიკვდილიანობის კვლევამ“ (GMS), მოსახლეობის წარმომადგენლობითმა საყოფაცხოვრებო კვლევამ, რომელიც „The Lancet Global Health“-ში გამოქვეყნდა, 2023 წლის 7 ოქტომბრიდან 2025 წლის 5 იანვრამდე პერიოდში 75,200 „ძალადობრივი სიკვდილი“ შეაფასა. ეს მაჩვენებელი ღაზის კონფლიქტამდელი 2.2 მილიონიანი მოსახლეობის დაახლოებით 3.4 პროცენტს შეადგენს და 34.7 პროცენტით აღემატება იმ 49,090 „ძალადობრივ სიკვდილს“, რომელიც ჯანდაცვის სამინისტრომ იმავე პერიოდისთვის დააფიქსირა. ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს შეფასებით, მიმდინარე წლის 27 იანვრისთვის, ომის დაწყებიდან სულ მცირე 71,662 ადამიანი დაიღუპა. მათგან 488 ადამიანი დაიღუპა 2025 წლის 10 ოქტომბერს ღაზის სექტორში ცეცხლის შეწყვეტის გამოცხადების შემდეგ. ისრაელი მუდმივად ეჭვქვეშ აყენებს სამინისტროს მონაცემებს, თუმცა ისრაელის არმიის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა იანვარში ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ არმია ეთანხმებოდა, რომ ომის დროს ღაზაში დაახლოებით 70,000 ადამიანი დაიღუპა. მიუხედავად უფრო მაღალი მაჩვენებლისა, მკვლევარებმა აღნიშნეს, რომ მსხვერპლთა დემოგრაფიული შემადგენლობა – სადაც ქალები, ბავშვები და მოხუცები დაღუპულთა 56.2 პროცენტს შეადგენენ – საოცრად თანმიმდევრული რჩება პალესტინის ოფიციალურ ცნობებთან. GMS-მა, რომელმაც გამოკითხა 2,000 ოჯახი, რაც 9,729 ინდივიდს წარმოადგენს, სიკვდილიანობის რაოდენობის მტკიცე ემპირიულ საფუძველს იძლევა. მაიკლ სპაგატმა, ლონდონის Royal Holloway უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორმა და კვლევის მთავარმა ავტორმა, დაადგინა, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემები სანდოა, ის არსებითად კონსერვატიულია სიკვდილის დოკუმენტირებისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის კოლაფსის გამო. აღსანიშნავია, რომ ეს კვლევა ეფუძნება „The Lancet“-ში 2025 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ დასკვნებს, სადაც სტატისტიკური „დაჭერა-ხელახალი დაჭერის“ მოდელირება გამოიყენეს ომის პირველი ცხრა თვის განმავლობაში 64,260 დაღუპულის შესაფასებლად. მიუხედავად იმისა, რომ ადრინდელი კვლევა დაფუძნებული იყო ალბათობაზე არასრულად აღრიცხული შემთხვევების გამოსავლენად, ეს მოხსენება მათემატიკური შეფასებიდან ემპირიულ ვერიფიკაციაზე გადადის პირდაპირი საყოფაცხოვრებო ინტერვიუების მეშვეობით. ის აფართოებს ქრონოლოგიას 2025 წლის იანვრამდე, ადასტურებს 75,000-ზე მეტი ძალადობრივი მსხვერპლის რაოდენობას და პირველად აკონკრეტებს „არაძალადობრივი ჭარბი სიკვდილიანობის“ ტვირთს. იმავე პუბლიკაციის ცალკეული კომენტარის მიხედვით, საავადმყოფოებისა და ადმინისტრაციული ცენტრების სისტემატურმა განადგურებამ შექმნა „ცენტრალური პარადოქსი“, სადაც რაც უფრო დამანგრეველია ზიანი ჯანდაცვის სისტემისთვის, მით უფრო რთული ხდება სიკვდილიანობის საერთო რაოდენობის ანალიზი. ვერიფიკაციას ასევე აფერხებს ათასობით ცხედარი, რომელიც ჯერ კიდევ ნანგრევების ქვეშ არის ჩამარხული ან ამოუცნობია. პირდაპირი ძალადობის გარდა, კვლევამ შეაფასა 16,300 „არაძალადობრივი სიკვდილი“, მათ შორის 8,540 „ჭარბი“ სიკვდილი, რომელიც უშუალოდ გამოწვეული იყო საცხოვრებელი პირობების გაუარესებითა და ბლოკადით გამოწვეული სამედიცინო სექტორის კოლაფსით. მკვლევარებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემები კონსერვატიული და სანდოა, რითაც გააქარწყლეს დეზინფორმაციის კამპანიები, რომლებიც პალესტინური მსხვერპლთა მონაცემების დისკრედიტაციას ისახავდა მიზნად. „ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემების ვალიდაცია მრავალი დამოუკიდებელი მეთოდოლოგიის საშუალებით მხარს უჭერს მისი ადმინისტრაციული მსხვერპლთა აღრიცხვის სისტემების სანდოობას ექსტრემალურ პირობებშიც კი“, – ასკვნის კვლევა. მიუხედავად იმისა, რომ დაღუპულთა რიცხვი მუდმივად იზრდება, გადარჩენილები რთული დაზიანებების უპრეცედენტო ტვირთის წინაშე დგანან, რომელსაც ღაზის გაპარტახებული ჯანდაცვის სისტემა ვეღარ უმკლავდება. „eClinicalMedicine“-ში გამოქვეყნებულმა პროგნოზულმა, მრავალწყაროიანმა მოდელმა 2025 წლის 30 აპრილისთვის 116,020 კუმულაციური დაზიანება დააფიქსირა. დიუკის უნივერსიტეტისა და ღაზის „ალ-შიფას“ საავადმყოფოს მკვლევარების მიერ ჩატარებულმა კვლევამ შეაფასა, რომ ამ დაზიანებებიდან 29,000-დან 46,000-მდე რთულ რეკონსტრუქციულ ქირურგიას მოითხოვს. ამ დაზიანებების 80 პროცენტზე მეტი აფეთქებების, უპირველეს ყოვლისა, საჰაერო თავდასხმებისა და დაბომბვების შედეგად არის მიღებული მჭიდროდ დასახლებულ ქალაქურ ზონებში. სამუშაოს დაგროვების მასშტაბები შემაძრწუნებელია. ეშ პატელმა, ქირურგმა და კვლევის თანაავტორმა, აღნიშნა, რომ მაშინაც კი, თუ ქირურგიული შესაძლებლობები სასწაულებრივად აღდგებოდა ომამდელ დონემდე, სავარაუდო რეკონსტრუქციული შემთხვევების დაგროვებული მოცულობის დამუშავებას კიდევ დაახლოებით ათი წელი დასჭირდებოდა. ესკალაციამდე ღაზას ჰყავდა მხოლოდ რვა სერტიფიცირებული პლასტიკური და რეკონსტრუქციული ქირურგი 2.2 მილიონზე მეტი მოსახლეობისთვის. რეკონსტრუქციულ საჭიროებასა და შესაძლებლობებს შორის შეუსაბამობას ამძაფრებს ის, რასაც მკვლევარები სამედიცინო ინფრასტრუქტურის „სისტემატურ განადგურებას“ უწოდებენ. 2025 წლის მაისისთვის ღაზის 36 საავადმყოფოდან მხოლოდ 12 რჩებოდა, რომლებსაც ძირითად გადაუდებელ დახმარებაზე მეტის გაწევა შეეძლოთ.