გერმანიამ, საფრანგეთმა, იტალიამ, პოლონეთმა და დიდმა ბრიტანეთმა პარასკევს განაცხადეს, რომ ისინი ერთობლივად იმუშავებენ ახალი, დაბალფასიანი ავტონომიური დრონების შესაქმნელად, რადგან ნატო ცდილობს გააძლიეროს საჰაერო თავდაცვა რუსეთის წინააღმდეგ. ხუთი ქვეყნის – ცნობილი როგორც E5 – თავდაცვის მინისტრებმა განაცხადეს, რომ ისინი წამოიწყებენ ინიციატივას სახელწოდებით „დაბალფასიანი ზემოქმედების საშუალებები და ავტონომიური პლატფორმები“ (LEAP), რომლის მიზანიც ერთი წლის განმავლობაში დრონების წარმოება იქნება. „კოლექტიურად, ჩვენ გვაქვს მსოფლიოში ერთ-ერთი საუკეთესო აღჭურვილობა საჰაერო საფრთხეების ჩამოსაგდებად“, – განუცხადა ბრიტანეთის თავდაცვის მინისტრის მოადგილემ ლუკ პოლარდმა ჟურნალისტებს პოლონეთის ქალაქ კრაკოვში გამართული შეხვედრის შემდეგ. „ჩვენ დარწმუნებულნი ვართ, რომ ეს არის პირველი ნაბიჯი იმ ინიციატივების სერიაში, რომლის იმედიც გვაქვს.“ პოლარდის თქმით, დრონების პროგრამა „წარმოადგენს თავდაცვის ინდუსტრიებისთვის გამოწვევაზე რეაგირების მოწოდებას ხუთივე ქვეყანაში“. ინიციატივა ასახავს ევროპის ცის დაცვის ირგვლივ მზარდ შეშფოთებას, გასულ წელს ნატოს მასშტაბით საჰაერო შეჭრების სერიის შემდეგ, რომელიც მოიცავდა რუსულ გამანადგურებელ თვითმფრინავებს ესტონეთის თავზე და დრონების გროვას, რომლებიც პოლონეთის საჰაერო სივრცეში შევიდნენ. მიუხედავად იმისა, რომ ნატომ საფრთხეები გაანეიტრალა, მან კრიტიკა გამოიწვია იმის გამო, რომ მრავალმილიონიანი გამანადგურებელი თვითმფრინავები გამოიყენა ათასობით დოლარის ღირებულების დრონების ჩამოსაგდებად. „პრობლემა მდგომარეობს იმაში, რომ ეფექტურად ჩამოვაგდოთ შედარებით დაბალფასიანი რაკეტები, დრონები და სხვა საფრთხეები, რომლებიც ჩვენს წინაშე დგას“, – განუცხადა პოლარდმა ჟურნალისტებს. „ჩვენ უნდა დავრწმუნდეთ, რომ საფრთხეების ღირებულება შეესაბამება თავდაცვის ღირებულებას“, – თქვა მან და დასძინა, რომ დრონების ინიციატივა გულისხმობს ხუთი ქვეყნის ახალ „მრავალმილიონიან ევრო“ ვალდებულებას. პოლარდის თქმით, სქემა უპირველეს ყოვლისა მიზნად ისახავს დრონებისთვის „ზემოქმედების საშუალებების“ (effectors) წარმოებას, რაც სამხედრო ტერმინია მოწყობილობის იმ ნაწილისთვის, რომელიც მოქმედებს სამიზნეზე, როგორიცაა, მაგალითად, ფეთქებადი მუხტი. ეს ასევე ევროპის უფრო ფართო მცდელობის ნაწილია, რომ საკუთარ თავდაცვაზე პასუხისმგებლობა აიღოს, ტრამპის ადმინისტრაციის მხრიდან მწვავე ზეწოლისა და ვაშინგტონის ნატოს მიმართ ვალდებულებების ირგვლივ არსებული ეჭვების ფონზე. „ევროპა... მოტივირებულია, წინ წავიდეს თავდაცვის საკითხებში“, – განაცხადა პოლონეთის თავდაცვის მინისტრმა ვლადისლავ კოსინიაკ-კამიშმა. ვაშინგტონის ზეწოლა, რომელსაც ასევე სურს კოსოვოში სამშვიდობო ოპერაციის შემცირება, შიდა წრეებში ცნობილი გახდა, როგორც „ქარხნულ პარამეტრებზე დაბრუნება“, – განუცხადა ოთხმა დიპლომატმა POLITICO-ს. ეს მოწოდება მას შემდეგ გაკეთდა, რაც რუმინეთი რუსეთის მხრიდან მზარდი საჰაერო და საზღვაო უსაფრთხოების საფრთხეების წინაშე დგას, – აცხადებს თავდაცვის მინისტრი რადუ მირუცა. ევიკა სილინა ამბობს, რომ უფრო გადამწყვეტ ევროპას შესაძლოა ახალი სვლები ჰქონდეს აშშ-სთან ურთიერთობაში. „ბირთვულმა შეკავებამ შეიძლება მოგვცეს ახალი შესაძლებლობები. რატომაც არა?“ – განუცხადა ლატვიის პრემიერ-მინისტრმა POLITICO-ს.