კაპიტალიზმი ჩვენი სახეობის პერსპექტივებზე ისევე ზრუნავს, როგორც მგელი ზრუნავს კრავზე. თუმცა, თუ ჩვენს ეკონომიკას დემოკრატიულს გავხდით, უკეთესი სამყარო ხელმისაწვდომი გახდება. ჩვენ გადაუდებელი პასუხისმგებლობა გვაკისრია. ჩვენი არსებული ეკონომიკური სისტემა ვერ უმკლავდება 21-ე საუკუნის სოციალურ და ეკოლოგიურ კრიზისებს. გარშემო რომ ვიყურებით, საოცარ პარადოქსს ვხედავთ. ერთის მხრივ, ჩვენ გვაქვს წვდომა საოცარ ახალ ტექნოლოგიებთან და კოლექტიური შესაძლებლობა, რომ ვაწარმოოთ იმაზე მეტი საკვები და ნივთიერება, ვიდრე გვჭირდება ან რის საშუალებასაც პლანეტა იძლევა. თუმცა, ამავე დროს, მილიონობით ადამიანი მძიმე გაჭირვებაში ცხოვრობს. რა ხსნის ამ პარადოქსს? კაპიტალიზმი. კაპიტალიზმში ჩვენ არ ვგულისხმობთ ბაზრებს, ვაჭრობას და მეწარმეობას, რომლებიც კაპიტალიზმის აღზევებამდე ათასობით წლით ადრე არსებობდა. კაპიტალიზმში ჩვენ ვგულისხმობთ რაღაც ძალიან უცნაურსა და კონკრეტულს: ეკონომიკურ სისტემას, რომელიც არსებითად წარმოადგენს დიქტატურას, რომელსაც მართავს მცირე უმცირესობა, კერძოდ, ისინი, ვინც აკონტროლებენ კაპიტალს – მსხვილი ბანკები, ძირითადი კორპორაციები და ის 1%, ვისაც საინვესტიციო აქტივების უმეტესი ნაწილი ეკუთვნის. თუნდაც დემოკრატიაში ვცხოვრობდეთ და გვქონდეს არჩევანი ჩვენს პოლიტიკურ სისტემაში, ჩვენი არჩევანი თითქოს არასოდეს ცვლის ეკონომიკურ სისტემას. კაპიტალისტები არიან ისინი, ვინც წყვეტენ, რა უნდა აწარმოონ, როგორ გამოიყენონ ჩვენი შრომა და ვინ მიიღოს სარგებელი. დანარჩენებს – ადამიანებს, რომლებიც რეალურად ახორციელებენ წარმოებას – სიტყვის თქმის უფლება არ აქვთ. კაპიტალისთვის წარმოების მიზანი უპირველესად არ არის ადამიანის საჭიროებების დაკმაყოფილება ან სოციალური პროგრესის მიღწევა, მით უმეტეს ეკოლოგიური მიზნების შესრულება. მიზანია მოგების მაქსიმიზაცია და დაგროვება. ეს არის მთავარი ამოცანა. ეს არის ღირებულების კაპიტალისტური კანონი. მოგების მაქსიმიზაციისთვის კი კაპიტალი მოითხოვს მუდმივ ზრდას – მუდამ მზარდ მთლიან წარმოებას, იმისდა მიუხედავად, აუცილებელია თუ საზიანოა ის. შედეგად, ვიღებთ ირაციონალურ წარმოების ფორმებს: მასიურად იწარმოება ისეთი რაღაცები, როგორიცაა ჯიპები, სასახლეები და „სწრაფი მოდა“, რადგან ეს კაპიტალისთვის უაღრესად მომგებიანია, მაგრამ ქრონიკულად არასაკმარისად იწარმოება აშკარად აუცილებელი ნივთები, როგორიცაა ხელმისაწვდომი საცხოვრებელი და საზოგადოებრივი ტრანსპორტი, რადგან ესენი კაპიტალისთვის გაცილებით ნაკლებად მომგებიანია, ან საერთოდ არ არის მომგებიანი. ანალოგიურად ენერგიის შემთხვევაშიც. განახლებადი ენერგია უკვე ბევრად იაფია, ვიდრე წიაღისეული საწვავი. სამწუხაროდ, წიაღისეული საწვავი სამჯერ უფრო მომგებიანია. ამრიგად, კაპიტალი აიძულებს მთავრობებს, დააკავშირონ ელექტროენერგიის ფასები ყველაზე ძვირი თხევადი ბუნებრივი აირის ფასთან და არა იაფი მზის ენერგიის ფასთან. ანალოგიურად, ავტომაგისტრალების მშენებლობა და მოვლა მრავალჯერ უფრო მომგებიანია კერძო კონტრაქტორებისთვის, მანქანების მწარმოებლებისთვის და ნავთობკომპანიებისთვის, ვიდრე სუპერსწრაფი, უსაფრთხო საზოგადოებრივი რკინიგზის თანამედროვე ქსელი. ამიტომ კაპიტალისტები აგრძელებენ მთავრობებზე ზეწოლას, რომ დაასუბსიდირონ წიაღისეული საწვავი და გზების მშენებლობა, მაშინაც კი, როდესაც მსოფლიო იწვის. დონალდ ტრამპის არჩევის შემდეგ, ბევრმა მსხვილმა საინვესტიციო ფირმამ ენთუზიაზმით თქვა უარი კლიმატის ცვლილებებთან დაკავშირებულ ვალდებულებებზე, რომლებიც საყოველთაო სიკეთის სასარგებლოდ, ზღუდავდა მათ მომგებიანობას. ეს უნდა იყოს გარდამტეხი მომენტი ყველასთვის: კაპიტალიზმი ჩვენი სახეობის პერსპექტივებზე ისევე ზრუნავს, როგორც მგელი ზრუნავს კრავზე. ასე რომ, ჩვენ აქ ვართ: კაპიტალიზმის პრიორიტეტების ტყვეობაში, რომლებიც კაცობრიობის ინტერესების საწინააღმდეგოა. ადამიანის გამომგონებლობამ დაგვიტოვა შესანიშნავი ტექნოლოგიები და შესაძლებლობები. მაგრამ, როგორც სასტიკი ღვთაება, კაპიტალი არა მხოლოდ ხელს გვიშლის მათ გამოყენებაში ჩვენი საერთო სიკეთისთვის, არამედ რეალურად გვაიძულებს მათ ჩვენი კოლექტიური განადგურებისკენ მივმართოთ. სისტემა ასევე გვამწყვდევს იმპერიალისტური ძალადობის დაუსრულებელ ციკლებში. კაპიტალის დაგროვება განვითარებულ ეკონომიკებში დამოკიდებულია გლობალური სამხრეთიდან იაფი შრომისა და ბუნებრივი რესურსების მასიურ შემოდინებაზე. ამ მოწყობის შესანარჩუნებლად, კაპიტალი იყენებს მის განკარგულებაში არსებულ ყველა ინსტრუმენტს – ვალებს, სანქციებს, გადატრიალებებს და თუნდაც პირდაპირ სამხედრო შეჭრას, რათა სამხრეთის ეკონომიკები დაქვემდებარებულ მდგომარეობაში ჰყავდეს. გამოსავალი თვალწინ გვიდგას. ჩვენ სასწრაფოდ გვჭირდება ღირებულების კაპიტალისტური კანონის დაძლევა და ჩვენი ეკონომიკის დემოკრატიზაცია, რათა წარმოება გადავახალისოთ გადაუდებელი სოციალური და ეკოლოგიური პრიორიტეტების გარშემო. ყოველივე ამის შემდეგ, ჩვენ ვართ საქონლის, მომსახურების, ტექნოლოგიების მწარმოებლები. სწორედ ჩვენი შრომა და ჩვენი პლანეტის რესურსები დგას სასწორზე. ამიტომ უნდა მოვითხოვოთ უფლება, გადავწყვიტოთ, რა იწარმოება, როგორ და რა მიზნით. როგორ შეიძლება ამის გაკეთება? არსებობს სამი აუცილებელი პირობა ჩვენი ეკონომიკის გარდაქმნისთვის ჩიხში შესული დიქტატურიდან ფუნქციონირებად და ეკოლოგიურად ჯანსაღ დემოკრატიულ ეკონომიკად. პირველი პირობა არის ახალი ფინანსური არქიტექტურა, რომელიც დააჯარიმებს დესტრუქციულ კერძო „ინვესტიციებს“ და შესაძლებელს გახდის საჯარო ფინანსირებას საჯარო მიზნებისთვის. ამ არქიტექტურის ცენტრში გვჭირდება ახალი საჯარო საინვესტიციო ბანკი, რომელიც, ცენტრალურ ბანკებთან ერთად, არსებულ ლიკვიდურობას გარდაქმნის ინვესტიციების ისეთ სახეობებად, რომლებიც შეესაბამება საერთო, მდგრად კეთილდღეობას. მეორე პირობაა დელიბერაციული დემოკრატიის ფართო გამოყენება სექტორული, რეგიონალური და ეროვნული მიზნების დასადგენად (მაგ. სხვადასხვა პროდუქტის ზრდის ან თუნდაც შემცირების შესახებ), რისკენაც იქნება მიმართული ახალი საჯარო ფინანსური ინსტრუმენტები.