იზრდება სპეკულაცია ევროპის ცენტრალური ბანკის (ე.ც.ბ.) ხელმძღვანელობის ირგვლივ მას შემდეგ, რაც გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კრისტინ ლაგარდმა შესაძლოა ვადაზე ადრე დატოვოს თანამდებობა. ამ შესაძლებლობამ უკვე გამოიწვია დებატები პოლიტიკასა და ცენტრალური ბანკის დამოუკიდებლობაზე. ოფიციალურად, ევროპის ცენტრალური ბანკის პრეზიდენტი კრისტინ ლაგარდი არ აპირებს ვადაზე ადრე დატოვოს თანამდებობა, როგორც 21-წევრიანი ევროზონის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელი. თუმცა, Financial Times-მა ოთხშაბათს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ლაგარდმა თავის ახლობლებს უთხრა, რომ ის განიხილავს თანამდებობის დატოვებას 2027 წელს რვაწლიანი ვადის ამოწურვამდე. FT-ის ცნობით, ლაგარდი რამდენიმე თვეა განიხილავს ამ ნაბიჯს და ის ევროპელ მაღალჩინოსნებთანაც განიხილა. როგორც ცნობილია, 70 წლის ლაგარდის აზრით, მან უნდა დატოვოს თანამდებობა 2027 წლის აპრილში საფრანგეთის საპრეზიდენტო არჩევნებამდე. ეს დროება საშუალებას მისცემს საფრანგეთის პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონს, რომელსაც მესამე ვადით კენჭისყრა არ შეუძლია, დაეხმაროს მემკვიდრის არჩევაში, გერმანიის კანცლერ ფრიდრიხ მერცთან ერთად. მიზანი, როგორც ჩანს, არის იმის უზრუნველყოფა, რომ ევროზონის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელის პოსტზე მოვიდეს მეინსტრიმული, პროევროპული კანდიდატი, რათა თავიდან იქნას აცილებული გავლენა საფრანგეთში მომავალ წელს შესაძლო ახლად არჩეული ულტრამემარჯვენე პრეზიდენტის მხრიდან. ლაგარდს, რომელიც ადრე საერთაშორისო სავალუტო ფონდის პირველი ქალი პრეზიდენტი იყო, ანგარიშის მიხედვით, თანამდებობის დატოვების ზუსტი თარიღი არ დაუსახელებია. ლონდონში დაფუძნებულმა ბიზნეს გამოცემამ განაცხადა, რომ მას საბოლოო გადაწყვეტილება არ მიუღია და არც რაიმე გეგმა არ შეუტყობინებია ე.ც.ბ.-ს მმართველ საბჭოსთვის. „ლაგარდი სრულად არის ორიენტირებული თავის მისიაზე და არ მიუღია რაიმე გადაწყვეტილება მისი ვადის ამოწურვასთან დაკავშირებით“, – განუცხადა DW-ს ე.ც.ბ.-ს წარმომადგენელმა წერილობით განცხადებაში. ამჟამინდელი გამოკითხვები აჩვენებს, რომ საფრანგეთის ულტრამემარჯვენე „ეროვნულმა გაერთიანებამ“ (RN) შესაძლოა გაიმარჯვოს ან მნიშვნელოვანი ძალაუფლება მოიპოვოს მომავალი წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში. ევროსკეპტიკოსმა საფრანგეთის პრეზიდენტმა შესაძლოა მოითხოვოს ე.ც.ბ.-ს უფრო არატრადიციული ლიდერი, რაც პოტენციურად გადახრის ბანკს მისი ამჟამინდელი ცენტრისტული, პროევროპული პოზიციიდან. ვადაზე ადრე წასვლით, სავარაუდოდ 2026 წლის ბოლოს ან 2027 წლის დასაწყისში, ლაგარდს შეეძლო დაეხმარა მეინსტრიმული მემკვიდრის უზრუნველყოფაში. ეს მიდგომა მიზნად ისახავს ე.ც.ბ.-ს მომავლის დაცვას ევროპაში მზარდი პოპულისტური ზეწოლისგან. ანალიტიკოსები მოელიან, რომ მოკლევადიანი მონეტარული პოლიტიკა უცვლელი დარჩება, ე.ც.ბ. საპროცენტო განაკვეთებს დაახლოებით 2%-ზე შეინარჩუნებს. ეს განპირობებულია ცენტრალური ბანკის კონსენსუსზე დაფუძნებული პროცესით და პრეზიდენტის თანამდებობის სავარაუდო კანდიდატების მსგავსი შეხედულებებით. მიუხედავად ამისა, სპეკულაციები გაურკვევლობას ქმნის მემკვიდრეობის ირგვლივ და შეიძლება გავლენა მოახდინოს ცენტრალური ბანკის გრძელვადიანი სანდოობის აღქმაზე. „თავისთავად, ეს ნაბიჯი არ იქნება ძალიან საზიანო“, – განუცხადა DW-ს ენდრიუ კენინგემმა, დიდი ბრიტანეთში დაფუძნებული Capital Economics-ის ევროპის მთავარმა ეკონომისტმა. „მაგრამ ეს ქმნის პრეცედენტს, რომელსაც შესაძლოა მიჰყვნენ მომავალი მთავრობები, რომლებსაც შესაძლოა სურდეთ ზეწოლა მოახდინონ ე.ც.ბ.-ზე კონკრეტული გადაწყვეტილებების მისაღებად. ეს ძირს უთხრის ე.ც.ბ.-ს იმიჯს, როგორც მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე დამოუკიდებელი ცენტრალური ბანკის.“ ამ ვიდეოს სანახავად გთხოვთ ჩართოთ JavaScript და განაახლოთ თქვენი ბრაუზერი HTML5 ვიდეოს მხარდაჭერისთვის. მაშინაც კი, თუ ლაგარდის წასვლა ნებაყოფლობითია, ის შეშფოთებას იწვევს ე.ც.ბ.-ს დამოუკიდებლობასთან დაკავშირებით. ცენტრალური ბანკი შექმნილია პოლიტიკური ჩარევისგან თავისუფლად ფუნქციონირებისთვის, მისი მანდატი ფასების სტაბილურობაზეა ორიენტირებული და დაცულია ევროკავშირის ხელშეკრულებებით. თუმცა, ანგარიშები ვარაუდობს, რომ დროის არჩევა განპირობებულია ევროკავშირის ლიდერებისთვის იმის შესაძლებლობით, რომ მათ ჩამოაყალიბონ მემკვიდრის არჩევანი მნიშვნელოვანი ეროვნული არჩევნების წინ, სადაც ულტრამემარჯვენეების გამარჯვება შესაძლებელია. კრიტიკოსები ამბობენ, რომ ვადაზე ადრე წასვლა გამოავლენს წესების შედარებით გაუმჭვირვალე მოქნილობას სასურველი შედეგებისთვის, რაც პოტენციურად შეარყევს ბანკის რეპუტაციას, როგორც აპოლიტიკური ინსტიტუტის. პრაქტიკაში კი, ე.ც.ბ.-ს დამოუკიდებლობის გარანტიები მტკიცე რჩება. ბანკის პრეზიდენტს ნიშნავს ევროკავშირის ევროპული საბჭო და ამტკიცებს ევროპარლამენტი, მრავალი ევროკავშირის ლიდერის მონაწილეობით. მემკვიდრეს მაინც დასჭირდება ფართო კონსენსუსი ევროზონის მთავრობებს შორის და ჩარევა შეზღუდული იქნება შვიდწლიანი ვადის უწყვეტობით. „ეს არ არის შემთხვევითი, რომ, ისევე როგორც სხვა ცენტრალური ბანკების ხელმძღვანელები, ე.ც.ბ.-ს პრეზიდენტი ინიშნება ხანგრძლივი და ფიქსირებული ვადით“, – განუცხადა კენინგემმა DW-ს. „ეს არის ე.ც.ბ.-ს მმართველობის რამდენიმე მახასიათებლიდან ერთ-ერთი, რომელიც მიზნად ისახავს დამოუკიდებლობის გარანტიას.“ ფინანსურმა ბაზრებმა მშვიდად მოახდინეს რეაგირება FT-ის ანგარიშზე, რაც იმაზე მიუთითებს, რომ აღქმული საფრთხე ჯერჯერობით შეზღუდულია. ამ ვიდეოს სანახავად გთხოვთ ჩართოთ JavaScript და განაახლოთ თქვენი ბრაუზერი HTML5 ვიდეოს მხარდაჭერისთვის. თუმცა, ამ ნაბიჯმა კვლავ გააჩინა შეშფოთება ცენტრალური ბანკის ავტონომიასთან დაკავშირებით ატლანტის ოკეანის ორივე მხარეს, მას შემდეგ, რაც აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა საჯაროდ მოახდინა ზეწოლა ფედერალური რეზერვის ხელმძღვანელ ჯერომ პაუელზე საპროცენტო განაკვეთების გადაწყვეტილებებთან დაკავშირებით. პაუელი სისხლის სამართლის გამოძიების ქვეშ იმყოფება ბრალდებების გამო, რომ მან შეცდომაში შეიყვანა კონგრესი ფედერალური რეზერვის შტაბ-ბინის რემონტთან დაკავშირებით. რამდენიმე სახელი გამოჩნდა პოტენციურ მემკვიდრედ, მათ შორის კლაას კნოტი, ნიდერლანდების ცენტრალური ბანკის პატივცემული ყოფილი მმართველი. კნოტი ცნობილია ინფლაციის მიმართ მისი მკაცრი პოზიციით და ძლიერი პროევროპული კვალიფიკაციით. პაბლო ერნანდეს დე კოსი, ესპანეთის ბანკის ყოფილი მმართველი.