სტარმერი ამ რიგგარეშე არჩევნებს ქვეყნის სულისთვის ბრძოლას უწოდებდა. ეს შედეგი აჩვენებს, რომ ლეიბორისტულმა პარტიამ ეს ბრძოლა წააგო – და ვფიქრობ, კიდევ ბევრს დაკარგავს. ანგარიში ახლოსაც არ ყოფილა. მწვანეთა პარტიის ჰანა სპენსერის გამარჯვების მასშტაბი გორტონსა და დენტონში ყველაფერს ცვლის. წლების განმავლობაში ბრიტანეთის პოლიტიკა იმედის ჩაქრობასა და შიშის გაღვივებას შორის მერყეობდა. ძირითადი პარტიები შეთანხმდნენ ეკონომიკურ მოდელზე, რომელიც 2008 წლის კრახის დროს შეუქცევად გატყდა, შემდეგ კი გასაგებად გაბრაზებულ ამომრჩევლებს მოუწოდებდნენ, ნგრევაში უცხოელები დაედანაშაულებინათ. სამხრეთ-აღმოსავლეთ მანჩესტერში ათასობით ადამიანი უბრალოდ აუჯანყდა ამ საშინელ კონსენსუსს. მწვანეების კამპანიას წლების განმავლობაში შეისწავლიან. ორ წელზე ნაკლები ხნის წინ, ისინი საარჩევნო ოლქში მხოლოდ 13%-ზე ოდნავ მეტი ხმით მესამე ადგილზე გავიდნენ, პრაქტიკულად ყოველგვარი ადგილობრივი ოპერაციის გარეშე. მათ ეს შეჯიბრი მწირი მონაცემებით და მცირე ადგილობრივი ინფრასტრუქტურით დაიწყეს, ლეიბორისტული პარტიის მანქანის წინააღმდეგ, რომელიც ამ ტერიტორიას თაობების განმავლობაში აკონტროლებდა და 2024 წელს ხმების ნახევარზე მეტი და 13,000-ზე მეტი უმრავლესობა მოიპოვა. მაშ, როგორ შეძლო პარტიამ, რომელიც დიდი ხნის განმავლობაში მარგინალურად ითვლებოდა, პოლიტიკური რეალობის შეცვლა? მე საკმაო დრო გავატარე გორტონსა და დენტონში და შემიძლია გითხრათ. ნიუ-იორკის ზოჰრან მამდანის მსგავსად, ის დაუნდობლად იყო ფოკუსირებული ცხოვრების გაძვირების კრიზისზე. ჰანა სპენსერის, ადგილობრივი სანტექნიკოსის სახით, პარტიამ შეარჩია კანდიდატი, რომელიც ასხივებს ავთენტურობას. მან იმედისმომცემი, მკვეთრი სოციალური მედია ძველმოდურ „ფეხით სიარულს“ შეუხამა, ათასობით აქტივისტი გაააქტიურა კარდაკარ სიარულისთვის – ბევრი მათგანი ცხოვრებაში პირველად. საარჩევნო დღისთვის მწვანეებს იმაზე მეტი მოხალისე ჰყავდათ, ვიდრე იცოდნენ რა ექნათ. როდესაც მე ვესტუმრე, შევხვდი ლეიბორისტების ერთგულ ამომრჩევლებს – ბევრი მათგანი ხანდაზმული, მუშათა კლასის თეთრკანიანი ადამიანი იყო, რომლებიც „რეფორმის“ პარტიის პოტენციურ რეკრუტებად ითვლებოდნენ – ისინი მწვანეებისკენ გადადიოდნენ. მაგრამ ბოლო დღეებში პარტიის ადგილობრივმა არმიამ შეამჩნია, რომ გაურკვეველი ამომრჩევლები მოულოდნელად მათ ბანაკში მოედინებოდნენ. ეს იყო იმ ღიად პოპულისტური სტრატეგიის გამართლება, რომელსაც ზაკ პოლანსკი გასული სექტემბრიდან, ლიდერად გახდომის შემდეგ, მისდევდა. მანამდე მწვანეები ხშირად ღია კარიდან გაქცევას ჰგავდნენ: სავსე იყვნენ წვრილბურჟუაზიული სენტიმენტებით, ქრონიკულად მორცხვები იყვნენ თავიანთ მესიჯებში, განსაკუთრებით ონლაინში. პოლანსკიმ გაიგო, რომ კლასობრივი პოლიტიკა არ არის რელიქვია, არამედ აუცილებლობა – რომ რისხვა უნდა აღიარდეს და მიმართულება მიეცეს, შემდეგ კი იმედთან შეერწყას. იმის თქმა, რომ ეს მიდგომა გამართლდა, რბილად ნათქვამია. რაც შეეხება მათ დამარცხებულ ოპონენტებს? „რეფორმამ“ კანდიდატად აირჩია ლიბერალი აკადემიკოსი, რომელიც მემარჯვენე დემაგოგად იქცა, მეთიუ გუდვინი, იმ იმედით, რომ GB News-ზე მისი ცნობადობა პლუს პროგრესული ხმების გაყოფა გამარჯვებას მოუტანდა. ის ფაქტი, რომ 29%-ზე ნაკლებმა აირჩია „რეფორმის“ ტოქსიკური მიგრანტების განტევების ვაცი, განგაშს გამოიწვევს პარტიაში, რომლის იმპულსი უკვე მყიფე ჩანს. არ იყო ნაკლებობა მუშათა კლასის ამომრჩევლებისა, რომლებიც „რეფორმას“ „კონსერვატიული პარტია 2.0“-ად აცხადებდნენ ან მის ფანატიზმს გმობდნენ. მედიის კარიკატურების საპირისპიროდ, მუშათა კლასის უმეტესობა სინამდვილეში არ არის უხეში რასისტი. რაც შეეხება ლეიბორისტულ პარტიას? მთელი კამპანიის განმავლობაში ის ამტკიცებდა, რომ მწვანეები არსად იყვნენ და არჩევნები მხოლოდ ლეიბორისტებსა და „რეფორმას“ შორის იყო. ეს სიცრუე იყო; წარმოუდგენელია, რომ მათმა საკუთარმა გამოკითხვებმა სხვა რამ არ უთხრეს. მწვანეებს ასეთი მასშტაბური ზრდა რომ არ მოეპოვებინათ, ამ მოტყუებას შეეძლო „რეფორმის“ გამარჯვებისთვის გზა გაეხსნა. ლეიბორისტული პარტიის ერთ-ერთმა მინისტრმა ღიად განუცხადა „პოლიტიკოს“ ჟურნალისტს, რომ ისინი ასეთ შედეგს ამჯობინებდნენ. ლეიბორისტებმა არა მხოლოდ წააგეს; მათ თავი შეირცხვინეს. მას ბრალი დასდეს ყალბი სააგიტაციო ფურცლების გაგზავნაში, რომლებიც ვითომდა არარსებული ტაქტიკური კენჭისყრის ორგანიზაციისგან მოდიოდა და „ახალი პროგნოზის“ საფუძველზე ლეიბორისტებისთვის ხმის მიცემას „რეკომენდაციას უწევდა“. ლეიბორისტებმა მწვანეებს შეუტიეს წარუმატებელი „ნარკოტიკებთან ომის“ მიმართ მათი პრინციპული წინააღმდეგობის გამო, რამაც მრავალმილიარდფუნტიანი ვაჭრობა კრიმინალური ბანდების ხელში დატოვა და მრავალი ნარკომანი ნაადრევ საფლავში ჩააგდო. ლეიბორისტებს ეშინოდათ, რომ მწვანეების გამარჯვება ეგზისტენციალური იქნებოდა. და ასეც მოხდა. გორტონი და დენტონი მწვანეების სამიზნე სიაში 127-ე ადგილზე იყო. თუ პოლანსკის პარტიას შეუძლია ლეიბორისტების ერთ-ერთი ყველაზე უსაფრთხო ადგილი მოიგოს, მაშინ არც ერთი ლეიბორისტი დეპუტატი ვერ იგრძნობს თავს უსაფრთხოდ. და ეს იმაზე უარესია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს. აგიტატორები არაერთხელ მეუბნებოდნენ, რომ შეხვდნენ ამომრჩევლებს – მუსლიმებსა და არამუსლიმებს – რომლებიც „რეფორმის“ შესაჩერებლად ლეიბორისტების მხარდაჭერით იყვნენ დაშინებულები. ისინი მწვანეებს მისცემდნენ ხმას, რომ სჯეროდათ გამარჯვების შესაძლებლობა. შემდეგ ჯერზე, ეს ადამიანები ასეც მოიქცევიან. სტარმერის პროექტი მემარცხენეების განადგურებაზე იყო დაფუძნებული. როგორც მისი პარტიის ყველაზე რეაქციული და პიროვნულად ტოქსიკური ელემენტების უბრალო ფრონტმენმა, მან ძალაუფლება მოიპოვა იმით, რომ წევრებს დაარწმუნა, შეინარჩუნებდა რადიკალიზმს, რისთვისაც მათ ხმა მისცეს – შემდეგ კი ის დამარხა. მათ ეგონათ, რომ ამით ხელს იძვრენდნენ, დარწმუნებულები, რომ მედიის უმეტესობა სოციალისტების განადგურებას გონივრულ სახელმწიფო მოღვაწეობად შეაფასებდა. მაგრამ მოტყუება იყო ყველაფერი, რაც სტარმერიზმს გააჩნდა – და გორტონსა და დენტონში განვითარებული მოვლენები ამის სიცარიელეს აჩვენებს. არ იყო არანაირი მამოძრავებელი ხედვა, არანაირი ანგარიშსწორება გატეხილ ეკონომიკურ წესრიგთან. ის, რაც სტარმერის ლეიბორისტულმა პარტიამ ვერ განჭვრიტა, იყო მემარცხენეების ხელახალი გაჩენა ლეიბორისტული პარტიის ინსტიტუციური კედლების მიღმა. ის კომფორტულად გრძნობდა თავს კონსერვატორებთან და „რეფორმასთან“ კონკურენციაში, იმეორებდა მათ ანტიმიგრანტულ