საერთაშორისო პოლიტიკა
/
16.02.2026
ისრაელის პრემიერი ირანთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს აკონკრეტებს, აშშ ბირთვული მოლაპარაკებებისთვის ემზადება
ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ჩამოაყალიბა ირანთან ბირთვული შეთანხმების აუცილებელი პირობები, მათ შორის ბირთვული ინფრასტრუქტურის დემონტაჟი და ეფექტური ინსპექტირება. მისი კომენტარები გაკეთდა აშშ-სა და ირანს შორის ჟენევაში დაგეგმილი ბირთვული მოლაპარაკებების მეორე რაუნდის წინ. მიუხედავად იმისა, რომ ტრამპი მოლაპარაკებების გაგრძელებას ემხრობა, ნეთანიაჰუ სკეპტიკურად არის განწყობილი და ლიდერები არ თანხმდებიან ირანის ბირთვული შესაძლებლობების შეჩერების გზებზე. რეგიონში დაძაბულობა იზრდება,
ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ჩამოაყალიბა პირობები, რომლებსაც ის აუცილებლად მიიჩნევს შეერთებულ შტატებსა და ირანს შორის ნებისმიერი პოტენციური შეთანხმებისთვის, მათ შორის თეირანის მთელი ბირთვული ინფრასტრუქტურის დემონტაჟი. მისი კომენტარები კვირას მას შემდეგ გაკეთდა, რაც ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაყჩი შვეიცარიაში გაემგზავრა აშშ-სთან ბირთვული მოლაპარაკებების მეორე რაუნდისთვის.
ამერიკული ებრაული ორგანიზაციების პრეზიდენტთა ყოველწლიურ კონფერენციაზე სიტყვით გამოსვლისას, ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ სკეპტიკურად იყო განწყობილი შეთანხმების მიმართ, მაგრამ გასულ კვირას აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს უთხრა, რომ ნებისმიერი შეთანხმება რამდენიმე ელემენტს უნდა შეიცავდეს. „პირველი ის არის, რომ მთელი გამდიდრებული მასალა უნდა გავიდეს ირანიდან“, – თქვა მან. „მეორე ისაა, რომ არ უნდა არსებობდეს გამდიდრების შესაძლებლობა – არა გამდიდრების პროცესის შეჩერება, არამედ იმ აღჭურვილობისა და ინფრასტრუქტურის დემონტაჟი, რომელიც გამდიდრების საშუალებას იძლევა“. მესამე, მისი თქმით, ბალისტიკური რაკეტების საკითხის გადაწყვეტა იყო. ნეთანიაჰუმ ასევე მოითხოვა თეირანის ბირთვული პროგრამის უწყვეტი ინსპექტირება. „უნდა არსებობდეს რეალური, არსებითი, დაუყოვნებელი ინსპექტირება, არამედ ეფექტიანი შემოწმება ყოველივე ზემოთქმულთან დაკავშირებით“, – განაცხადა მან.
ირანმა და აშშ-მ ბირთვული მოლაპარაკებები ომანში 6 თებერვალს განაახლეს, წინა მოლაპარაკებების ჩაშლიდან რამდენიმე თვის შემდეგ, რაც ისრაელმა გასულ ივნისში ირანის წინააღმდეგ უპრეცედენტო დაბომბვის კამპანია დაიწყო, რამაც 12-დღიანი ომი გამოიწვია. აშშ შეუერთდა თავდასხმებს და დაბომბა ირანის სამი ბირთვული ობიექტი.
ნეთანიაჰუს კომენტარები პირველად ადასტურებს, რომ მან საჯაროდ ისაუბრა გასულ ოთხშაბათს, ვაშინგტონში ტრამპთან გამართულ მოლაპარაკებებზე. ეს მათი მეშვიდე შეხვედრა იყო მას შემდეგ, რაც ტრამპი გასულ წელს თანამდებობაზე დაბრუნდა. ტრამპმა ჟურნალისტებს მოგვიანებით განუცხადა, რომ მათ ვერ მიაღწიეს „კონკრეტულ“ შეთანხმებას ირანთან წინსვლის შესახებ, მაგრამ ის „დაჟინებით მოითხოვდა, რომ ირანთან მოლაპარაკებები გაგრძელდეს, რათა დადგინდეს, შესაძლებელია თუ არა შეთანხმების მიღწევა“.
„აქსიოსის“ (Axios) ანგარიშის თანახმად, ორმა ლიდერმა შეთანხმდა, რომ გააძლიერებენ ირანზე ეკონომიკურ ზეწოლას, ძირითადად მისი ნავთობის ჩინეთში გაყიდვების კუთხით. ირანის ნავთობის ექსპორტის 80 პროცენტზე მეტი ამჟამად ჩინეთში მიდის. ანგარიშში, რომელიც აშშ-ის ოფიციალურ პირებს ეყრდნობოდა, ნათქვამია, რომ ნეთანიაჰუ და ტრამპი შეხვედრაზე შეთანხმდნენ სასურველ საბოლოო მდგომარეობაზე: ირანი ბირთვული იარაღის მოპოვების შესაძლებლობის გარეშე. მაგრამ ისინი არ შეთანხმდნენ იმაზე, თუ როგორ მიაღწიონ ამას. ნეთანიაჰუმ ტრამპს განუცხადა, რომ კარგი შეთანხმების მიღწევა შეუძლებელი იქნებოდა, მაშინ როცა ტრამპმა თქვა, რომ ეს შესაძლებლად მიაჩნდა. „მოდით, ვცადოთ“, – თქვა ტრამპმა „აქსიოსის“ ცნობით.
ირანი დიდი ხანია უარყოფს ბირთვული იარაღის წარმოების განზრახვას, მაგრამ აცხადებს, რომ მზადაა განიხილოს თავისი ატომური პროგრამის შეზღუდვები სანქციების მოხსნის სანაცვლოდ. თუმცა, მან გამორიცხა ამ საკითხის რაკეტებთან დაკავშირება.
ამასობაში, CBS-ის მაუწყებელმა კვირას გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ტრამპმა ნეთანიაჰუს დეკემბერში ფლორიდაში გამართული შეხვედრის დროს განუცხადა, რომ მხარს დაუჭერდა ისრაელის დარტყმებს ირანის ბალისტიკური რაკეტების პროგრამაზე, თუ აშშ-სა და ირანს შორის შეთანხმება ვერ შედგებოდა. ქსელმა მოიყვანა ორი წყარო, რომლებიც ინფორმირებულნი იყვნენ საკითხთან დაკავშირებით. აშშ-სა და ისრაელის მხრიდან CBS-ის ანგარიშზე დაუყოვნებელი კომენტარი არ გაკეთებულა.
დიპლომატიის განახლებული მცდელობა მას შემდეგ გაკეთდა, რაც ტრამპმა ირანზე ახალი თავდასხმებით დაიმუქრა და აშშ-ის ავიამზიდი რეგიონში გაგზავნა, რასაც იანვარში ანტისამთავრობო მომიტინგეების წინააღმდეგ სასიკვდილო დარბევა დაასახელა მიზეზად. ამასობაში, რეგიონში დაძაბულობა კვლავ მაღალი რჩება. პარასკევს ტრამპმა განაცხადა, რომ ის მეორე ავიამზიდს აგზავნიდა ახლო აღმოსავლეთში და ღიად განიხილა ირანის მთავრობის შეცვლა. კითხვაზე, სურდა თუ არა ირანში მთავრობის შეცვლა, ტრამპმა უპასუხა, რომ „ეს, როგორც ჩანს, საუკეთესო რამ იქნება, რაც შეიძლება მოხდეს“. კითხვაზე, თუ რატომ მიემართებოდა მეორე ავიამზიდი ახლო აღმოსავლეთში, ტრამპმა თქვა: „იმ შემთხვევაში, თუ შეთანხმებას ვერ მივაღწევთ, ის დაგვჭირდება… თუ დაგვჭირდება, მზად გვექნება“. თავის მხრივ, ირანმა პირობა დადო, რომ ნებისმიერ თავდასხმაზე საპასუხო ზომებს მიიღებს და განაცხადა, რომ თავს დაესხმება აშშ-ის ბაზებს ახლო აღმოსავლეთში. მუდმივმა დაძაბულობამ რეგიონული ომის გაფართოების შიში გააჩინა.
#აშშ
#ტრამპი
#ისრაელი
#ირანი
#დიპლომატია
#ახლო აღმოსავლეთი
#სანქციები
#ბირთვული შეთანხმება
#ბალისტიკური რაკეტები
#ნეთანიაჰუ
წყარო: www.aljazeera.com
გაზიარება