ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებების განახლების შესახებ რეფერენდუმი 2027 წლისთვის იყო მოსალოდნელი, მაგრამ შესაძლოა უკვე ამ აგვისტოში ჩატარდეს. ბრიუსელი — ისლანდია ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებების განახლების შესახებ კენჭისყრას უკვე აგვისტოში განიხილავს, ამის შესახებ ქვეყნის გაწევრიანების მოსამზადებელ საკითხებში ინფორმირებული ორი წყარო იუწყება. ეს ხდება მაშინ, როდესაც ევროკავშირის გაფართოების იმპულსი იზრდება: ბრიუსელი მუშაობს გეგმაზე, რომელმაც შესაძლოა უკრაინას ბლოკში ნაწილობრივი წევრობა უკვე მომავალ წელს მისცეს, ხოლო გაწევრიანების ფავორიტმა მონტენეგრომ გასულ თვეს მოლაპარაკებების კიდევ ერთი თავი დახურა. რეიკიავიკის მმართველმა კოალიციამ პირობა დადო, რომ ევროკავშირში გაწევრიანების მოლაპარაკებების განახლების შესახებ რეფერენდუმს 2027 წლისთვის ჩაატარებდა, მას შემდეგ, რაც წინა მთავრობამ მოლაპარაკებები 2013 წელს გაყინა. თუმცა, ვადები ჩქარდება გეოპოლიტიკური არეულობის ფონზე და მას შემდეგ, რაც ვაშინგტონმა ისლანდიას ტარიფები დაუწესა, ხოლო აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა გრენლანდიის ანექსიით იმუქრებოდა. ისლანდიის პარლამენტი, სავარაუდოდ, კენჭისყრის თარიღს უახლოეს კვირებში გამოაცხადებს, განაცხადეს ორმა წყარომ, რომლებსაც ანონიმურობა მიენიჭათ თავისუფლად საუბრისთვის. ეს გადაწყვეტილება ევროკავშირის პოლიტიკოსების ისლანდიაში და ისლანდიელი პოლიტიკოსების ბრიუსელში ინტენსიური ვიზიტების შემდეგ მიიღეს. თუ ისლანდიელები „დიახ“-ს მისცემენ ხმას, მათ შესაძლოა ევროკავშირს სხვა კანდიდატ ქვეყნებზე ადრე შეუერთდნენ, განაცხადა ერთ-ერთმა წყარომ. „გაფართოების შესახებ საუბარი იცვლება“, – განუცხადა POLITICO-ს ევროკავშირის გაფართოების კომისარმა მართა კოსმა, რომელიც გასულ თვეს ბრიუსელში ისლანდიის საგარეო საქმეთა მინისტრს, თორგერდურ კატრინ გუნარსდოტირს შეხვდა. „ეს სულ უფრო მეტად ეხება უსაფრთხოებას, კუთვნილებას და ჩვენი მოქმედების უნარის შენარჩუნებას კონკურენტული გავლენის სფეროების მქონე სამყაროში. ეს ეხება ყველა ევროპელს.“ ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი გასულ თვეს ბრიუსელში ისლანდიის პრემიერ-მინისტრ კრისტრიუნ ფროსტადოტირს შეხვდა და განაცხადა, რომ მათი პარტნიორობა „არასტაბილურ სამყაროში სტაბილურობასა და პროგნოზირებადობას გვთავაზობს“. ფონ დერ ლაიენი, რომელიც გასულ ივლისს ისლანდიას ესტუმრა, ასევე შეხვდა ფროსტადოტირს გასულ შემოდგომაზე სტოკჰოლმში გამართულ სკანდინავიური საბჭოს შეხვედრაზე და შეაქო მისი ქვეყანა ევროკავშირთან თანამშრომლობის გაძლიერებისთვის. ფონ დერ ლაიენი არქტიკის რეგიონს კვლავ მარტში ესტუმრება. ისლანდიასთან კავშირების გაღრმავებისა და შესაძლოა გაწევრიანების მოლაპარაკებების განახლების შესახებ საუბარი ჯერ კიდევ შარშან, ტრამპის თანამდებობაზე დაბრუნებამდე დაიწყო, ევროკავშირის ოფიციალური პირის თქმით, ბრიუსელი უკვე დიდ ყურადღებას აქცევდა სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ქვეყანას. თუმცა, აშშ-ის მხრიდან მზარდმა მუქარებმა, მათ შორის ბილი ლონგის, ტრამპის მიერ ისლანდიაში ელჩად წარდგენილი კანდიდატის ხუმრობამ, რომ ქვეყანა აშშ-ის 52-ე შტატი გახდებოდა და ის იქ გუბერნატორი იქნებოდა, გადაწყვეტილების მიღების აუცილებლობა გაზარდა. „ვფიქრობ, ისლანდიის ოთხჯერ ხსენებამ ტრამპის გამოსვლაში [დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე გასულ თვეს, როდესაც აშშ-ის პრეზიდენტი გრენლანდიაზე საუბრობდა] ნამდვილად გაამახვილა ყურადღება“, – განაცხადა კიდევ ერთმა ევროკავშირის ოფიციალურმა წარმომადგენელმა, რომელიც სიტუაციას იცნობს და დასძინა, რომ ეს „პატარა ქვეყნისთვის შემაშფოთებელი უნდა იყოს“. ისლანდიამ ევროკავშირში გაწევრიანებაზე განაცხადი 2009 წელს შეიტანა, ფინანსური კრიზისის პიკზე, როდესაც მისი სამივე მსხვილი კომერციული ბანკი დაინგრა. თუმცა, მთავრობამ მოლაპარაკებები 2013 წლის დეკემბერში შეაჩერა, როდესაც ისლანდიის ეკონომიკა სწრაფად აღდგებოდა, ეკონომისტები კი ევროზონის პოტენციური კოლაფსის შესახებ აფრთხილებდნენ. 2015 წლის მარტში რეიკიავიკმა მოითხოვა, რომ აღარ განეხილათ ის ევროკავშირის კანდიდატ ქვეყნად. თუმცა, გეოპოლიტიკური სიტუაცია მნიშვნელოვნად შეიცვალა ბოლო ათწლეულის განმავლობაში. ისლანდია სტრატეგიულად მნიშვნელოვან ადგილს იკავებს ჩრდილო ატლანტიკაში, არქტიკული წრის სამხრეთით, არ გააჩნია არმია და უსაფრთხოებისთვის ნატოში წევრობასა და აშშ-სთან 1951 წლის ორმხრივ თავდაცვით შეთანხმებას ეყრდნობა. ეს რეალობა, ევროკავშირში გაწევრიანების ეკონომიკურ სარგებელთან ერთად, როგორც ჩანს, ათბობს საზოგადოების დამოკიდებულებას ბლოკში შესაძლო გაწევრიანების მიმართ, რასაც გამოკითხვებიც ადასტურებს. მიუხედავად ამისა, ევროკავშირში გაწევრიანების გზა არ არის მარტივი. გაწევრიანების პროცესმა შესაძლოა პოლიტიკურ წინააღმდეგობებს წააწყდეს, განუცხადა POLITICO-ს ისლანდიის ყოფილმა პრეზიდენტმა გუდნი თორლაციუს იოჰანესონმა. ყველაზე დიდი პოტენციური დაბრკოლება თევზჭერის უფლებებია, რაც ისლანდიის ძირითადი ინდუსტრია და დიდი პრობლემა იყო წინა მოლაპარაკებების დროს. „საბოლოოდ, საქმე თევზამდე მიდის, ეს ყოველთვის პრობლემა იყო“, – განაცხადა ევროკავშირის პირველმა ოფიციალურმა წარმომადგენელმა. თუმცა, მაშინდელ და ახლანდელ მოლაპარაკებებს შორის ერთი საკვანძო განსხვავებაა: ბრექსიტი. გაერთიანებულ სამეფოსა და ისლანდიას დიდი ხანია დაძაბული ურთიერთობა ჰქონდათ თევზჭერის გამო, რაც გამოიხატა ძალადობრივ შეტაკებებში, რომლებსაც „ვირთევზას ომები“ ეწოდებოდა 1950-იან და 1970-იან წლებში. ისლანდიის გაწევრიანების მოლაპარაკებების დროს ორ ქვეყანას შორის სერიოზული დაძაბულობა იყო, რადგან გაერთიანებული სამეფო აპროტესტებდა სკუმბრიის რაოდენობას, რომელსაც ისლანდიური სათევზაო გემები იჭერდნენ. ამ დავაში, რომელსაც „სკუმბრიის ომი“ უწოდეს, ევროკავშირი ისლანდიისთვის სავაჭრო სანქციებით იმუქრებოდა. მაგრამ მას შემდეგ, რაც ბრიტანეთი ევროკავშირიდან გავიდა, თევზჭერის უფლებები შესაძლოა ნაკლებად იყოს დაბრკოლება. თუ ისლანდიელები გადაწყვეტენ ევროკავშირთან მოლაპარაკებების განახლებას, ეს პროცესი სწრაფად წარიმართება. ისლანდია