ორშაბათს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლომ (ICC) ფილიპინების ყოფილი პრეზიდენტის, როდრიგო დუტერტეს საქმეზე წინასასამართლო მოსმენები დაიწყო. როდრიგო დუტერტეს ბრალად ედება კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულები, კერძოდ, ათობით მკვლელობის ავტორიზაცია მისი ე.წ. „ნარკოტიკებთან ომის“ დროს. 80 წლის დუტერტეს კაცობრიობის წინააღმდეგ ჩადენილი დანაშაულის სამ ეპიზოდზე ედავებიან, რაც ათობით სავარაუდო მკვლელობას მოიცავს. ეს ქმედებები, როგორც ამტკიცებენ, ნარკოდანაშაულთან ბრძოლის სასტიკი კამპანიის ნაწილი იყო — ჯერ დავაოს მერის, შემდეგ კი ქვეყნის პრეზიდენტის რანგში. ჰააგაში პროცესის დაწყებისას, პროკურორებმა ICC-ის მოსამართლეებს განუცხადეს, რომ დუტერტეს „გადამწყვეტი“ როლი ეკავა ნარკოტიკების მომხმარებლებად და გამავრცელებლებად ეჭვმიტანილთა სასამართლოს გარეშე მკვლელობებში. ის ხშირად იყენებდა შიშს და ფინანსურ ჯილდოებს შეიარაღებული სიკვდილის ესკადრონების წასახალისებლად. „ზოგიერთისთვის მკვლელობა კონკურენციის პერვერსიულ ფორმამდეც კი მივიდა“, — განაცხადა პროკურორმა მამე ნიანგმა თავის შესავალ სიტყვაში. ბრალდება დუტერტეს, რომელიც პრეზიდენტი იყო 2016-დან 2022 წლამდე, სულ მცირე 78 მკვლელობაში მონაწილეობას ედავება. მან „სანქცია მისცა მკვლელობებს და პირადად შეარჩია ზოგიერთი მსხვერპლი“, — აღნიშნა ნიანგმა. დუტერტე, რომელიც სასამართლო დარბაზში არ გამოცხადებულა, „მტკიცედ დგას თავისი მემკვიდრეობის უკან“, — განაცხადა მისმა ადვოკატმა ნიკოლას კაუფმანმა. „ის აბსოლუტურად ინარჩუნებს უდანაშაულობას“. ჰააგის მოსმენა არ არის სასამართლო პროცესი, მაგრამ ის პროკურორებს საშუალებას აძლევს, წარმოადგინონ თავიანთი საქმე სასამართლოს წინაშე. ამის შემდეგ მოსამართლეებს 60 დღე ექნებათ მტკიცებულებების შესამოწმებლად და იმის დასადგენად, არის თუ არა ის საკმარისად მყარი დუტერტეს გასასამართლებლად. დუტერტე გასული წლის მარტში მანილაში დააკავეს და ნიდერლანდებში გადაიყვანეს. მას შემდეგ ის ICC-ის საპატიმრო განყოფილებაში, სხევენინგენის ციხეში, იმყოფება. ორშაბათს სასამართლოს გარეთ დემონსტრანტების კონკურენტი ჯგუფები შეიკრიბნენ. „ჩვენ ამას ამდენი ხანი, წლები ველოდით, მაგრამ არ დავთმეთ“, — განუცხადა ჟურნალისტებს მოსმენის წინ გამართულ პრესკონფერენციაზე ლორე პასკომ, რომლის ორი ვაჟი 2017 წელს მოკლეს. თუმცა, ალდო ვილარტამ, 35 წლის შეფ-მზარეულმა, განაცხადა, რომ ეს „შეურაცხყოფა“ იყო ფილიპინებისთვის, რომ საერთაშორისო სასამართლო ქვეყნის ყოფილ ლიდერს ასამართლებდა. „ჩვენ უკვე დიდი ხანია ვიტანჯებით კოლონიზაციისგან“, — თქვა მან. დუტერტეს ძალადობრივი ნარკოტიკების წინააღმდეგ კამპანიის დროს დაღუპულთა რიცხვი განსხვავებულია. ეროვნულმა პოლიციამ სულ მცირე 6 000 დაღუპულის შესახებ განაცხადა, თუმცა ადამიანის უფლებათა ორგანიზაციები აცხადებენ, რომ მოკლულთა რიცხვი 30 000-ს აღწევს.