რეცენზირებული კვლევები ცხადყოფს, რომ ოფიციალური მონაცემები წარმოადგენს „მინიმალურ ზღვარს“, ხოლო განადგურებულ ანკლავს მასშტაბური რეკონსტრუქციული კრიზისი ემუქრება. ისრაელის „გენოციდური“ ომის რეალურმა ადამიანურმა ფასმა ღაზის სექტორში გაცილებით გადააჭარბა წინა ოფიციალურ შეფასებებს. მსოფლიოს წამყვან სამედიცინო ჟურნალებში გამოქვეყნებული დამოუკიდებელი კვლევები ადასტურებს, რომ 2025 წლის დასაწყისისთვის 75 000-ზე მეტი „ძალადობრივი სიკვდილი“ დაფიქსირდა. ეს დასკვნები, რომელიც სამეცნიერო ნაშრომების მნიშვნელოვანი სერიის შედეგად იქნა მიღებული, ვარაუდობს, რომ ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს (MoH) ადმინისტრაციული ჩანაწერები წარმოადგენს კონსერვატიულ „მინიმალურ ზღვარს“ და არა გადაჭარბებულ რიცხვს, და უზრუნველყოფს პალესტინის დანაკარგების მასშტაბის საფუძვლიან შეფასებას. „ღაზის სიკვდილიანობის კვლევამ“ (GMS), მოსახლეობის წარმომადგენლობითმა საყოფაცხოვრებო კვლევამ, რომელიც გამოქვეყნდა „The Lancet Global Health“-ში, შეაფასა 75 200 „ძალადობრივი სიკვდილი“ 2023 წლის 7 ოქტომბრიდან 2025 წლის 5 იანვრამდე. ეს მაჩვენებელი შეადგენს ღაზის კონფლიქტამდე არსებული 2.2 მილიონიანი მოსახლეობის დაახლოებით 3.4 პროცენტს და 34.7 პროცენტით აღემატება ჯანდაცვის სამინისტროს მიერ იმავე პერიოდისთვის მოხსენებულ 49 090 „ძალადობრივ სიკვდილს“. ღაზის ჯანდაცვის სამინისტროს შეფასებით, მიმდინარე წლის 27 იანვრის მდგომარეობით, ომის დაწყებიდან სულ მცირე 71 662 ადამიანი დაიღუპა. მათგან 488 ადამიანი დაიღუპა 2025 წლის 10 ოქტომბერს ღაზის სექტორში ცეცხლის შეწყვეტის გამოცხადების შემდეგ. ისრაელი მუდმივად ეჭვქვეშ აყენებდა სამინისტროს მონაცემებს, თუმცა ისრაელის არმიის წარმომადგენელმა იანვარში ჟურნალისტებს განუცხადა, რომ არმია ეთანხმებოდა, რომ ომის დროს ღაზაში დაახლოებით 70 000 ადამიანი დაიღუპა. მიუხედავად უფრო მაღალი მაჩვენებლისა, მკვლევრებმა აღნიშნეს, რომ დაღუპულთა დემოგრაფიული შემადგენლობა – სადაც ქალები, ბავშვები და მოხუცები შეადგენენ დაღუპულთა 56.2 პროცენტს – საოცრად თანმიმდევრული რჩება პალესტინის ოფიციალურ ცნობებთან. GMS-მა, რომელმაც გამოკითხა 2000 ოჯახი, რაც 9729 ინდივიდს წარმოადგენს, სიკვდილიანობის მაჩვენებლის საფუძვლიან ემპირიულ საფუძველს იძლევა. მაიკლ სპაგატი, ლონდონის Royal Holloway უნივერსიტეტის ეკონომიკის პროფესორი და კვლევის მთავარი ავტორი, მივიდა დასკვნამდე, რომ მიუხედავად იმისა, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემები სანდოა, ის თავისი ბუნებით კონსერვატიულია სიკვდილის დოკუმენტირებისთვის საჭირო ინფრასტრუქტურის კოლაფსის გამო. აღსანიშნავია, რომ ეს კვლევა ეფუძნება „The Lancet“-ში 2025 წლის იანვარში გამოქვეყნებულ დასკვნებს, სადაც გამოყენებული იყო სტატისტიკური „დაჭერა-ხელახლა დაჭერის“ მოდელირება ომის პირველი ცხრა თვის განმავლობაში 64 260 სიკვდილის შესაფასებლად. მიუხედავად იმისა, რომ წინა კვლევა ეყრდნობოდა ალბათობას ნაკლოვანებების გამოსავლენად, ეს ანგარიში მათემატიკური შეფასებიდან გადადის ემპირიულ დადასტურებაზე პირდაპირი საყოფაცხოვრებო ინტერვიუების მეშვეობით. ის აფართოებს ქრონოლოგიას 2025 წლის იანვრამდე, ადასტურებს 75 000-ზე მეტ ძალადობრივ მსხვერპლს და პირველად აფასებს „არაძალადობრივი ჭარბი სიკვდილიანობის“ ტვირთს. იმავე გამოცემაში გამოქვეყნებული ცალკეული კომენტარის თანახმად, საავადმყოფოების და ადმინისტრაციული ცენტრების სისტემატურმა განადგურებამ შექმნა „ცენტრალური პარადოქსი“: რაც უფრო დამანგრეველია ზიანი ჯანდაცვის სისტემისთვის, მით უფრო რთული ხდება სიკვდილიანობის საერთო რაოდენობის ანალიზი. გადამოწმებას კიდევ უფრო აფერხებს ათასობით გვამი, რომელიც ჯერ კიდევ ნანგრევების ქვეშაა დამარხული ან ამოუცნობლად დასახიჩრებული. პირდაპირი ძალადობის გარდა, კვლევამ შეაფასა 16 300 „არაძალადობრივი სიკვდილი“, მათ შორის 8 540 „ჭარბი“ სიკვდილი, რომელიც უშუალოდ გამოწვეული იყო საცხოვრებელი პირობების გაუარესებით და ბლოკადით გამოწვეული სამედიცინო სექტორის კოლაფსით. მკვლევრებმა ხაზგასმით აღნიშნეს, რომ ჯანდაცვის სამინისტროს მონაცემები კონსერვატიული და სანდო ჩანს, რაც უარყოფს პალესტინის დანაკარგების მონაცემების დისკრედიტაციისკენ მიმართულ დეზინფორმაციულ კამპანიებს. „ჯანდაცვის სამინისტროს ანგარიშგების მრავალი დამოუკიდებელი მეთოდოლოგიით ვალიდაცია მხარს უჭერს მისი ადმინისტრაციული დანაკარგების აღრიცხვის სისტემების სანდოობას ექსტრემალურ პირობებშიც კი“, – ასკვნის კვლევა. მიუხედავად იმისა, რომ დაღუპულთა რიცხვი კვლავ იზრდება, გადარჩენილები რთული დაზიანებების უპრეცედენტო ტვირთის წინაშე დგანან, რომელსაც ღაზის განადგურებული ჯანდაცვის სისტემა ვეღარ უმკლავდება. „eClinicalMedicine“-ში გამოქვეყნებულმა პროგნოზულმა, მრავალწყაროიანმა მოდელმა 2025 წლის 30 აპრილის მდგომარეობით 116 020 კუმულაციური დაზიანება დაადგინა. კვლევამ, რომელსაც ხელმძღვანელობდნენ დიუკის უნივერსიტეტისა და ღაზის ალ-შიფას საავადმყოფოს მკვლევრები, შეაფასა, რომ ამ დაზიანებებიდან 29 000-დან 46 000-მდე რთულ რეკონსტრუქციულ ოპერაციას საჭიროებს. ამ დაზიანებების 80 პროცენტზე მეტი აფეთქებების შედეგი იყო, ძირითადად საჰაერო თავდასხმებისა და დაბომბვების მჭიდროდ დასახლებულ ურბანულ ზონებში. დაგროვილი სამუშაოს მოცულობა შემაძრწუნებელია. ეშ პატელმა, ქირურგმა და კვლევის თანაავტორმა, აღნიშნა, რომ მაშინაც კი, თუ ქირურგიული შესაძლებლობები სასწაულებრივად აღდგებოდა ომამდელ დონემდე, დაახლოებით ათი წელი დასჭირდებოდა პროგნოზირებული რეკონსტრუქციული შემთხვევების დაგროვილი მოცულობის დასამუშავებლად. ესკალაციამდე ღაზას ჰყავდა მხოლოდ რვა სერტიფიცირებული პლასტიკური და რეკონსტრუქციული ქირურგი 2.2 მილიონზე მეტი მოსახლეობისთვის. რეკონსტრუქციულ საჭიროებასა და შესაძლებლობებს შორის შეუსაბამობას ამწვავებს ის, რასაც მკვლევრები სამედიცინო ინფრასტრუქტურის „სისტემატურ განადგურებას“ უწოდებენ. 2025 წლის მაისისთვის ღაზის 36 საავადმყოფოდან მხოლოდ 12 რჩებოდა ფუნქციონირებადი, რომლებსაც შეეძლოთ ძირითად გადაუდებელ დახმარებაზე მეტის გაწევა.