ტრამპის მიმართ დამოკიდებულების ფონზე, ევროპა თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავებას გეგმავს. თუმცა, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა მინიშნება გააკეთა, რომ შესაძლოა მისმა ქვეყანამ საფრანგეთთან ერთობლივი გამანადგურებლის, Future Combat Air System (FCAS) ფლაგმანი პროექტი დატოვოს. საფრანგეთსა და გერმანიას შორის არსებული დაძაბულობა საჯარო გახდა, როდესაც გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა Machtwechsel-ის პოდკასტში განაცხადა, რომ საფრანგეთთან ბირთვული შესაძლებლობების მქონე გამანადგურებლის შექმნის თანამშრომლობა „არ არის ის, რაც ამჟამად გვჭირდება გერმანიის სამხედრო ძალებში“. პროექტი, ცნობილი როგორც Future Combat Air System (FCAS), 2017 წელს ყოფილი კანცლერის, ანგელა მერკელისა და მოქმედი საფრანგეთის პრეზიდენტის, ემანუელ მაკრონის მონაწილეობით დაიწყო, თუმცა ახლა საფრთხის ქვეშ დგას. ევროპა ცდილობს, საკუთარი ძალებით აღორძინებულ სამხედრო ძალად იქცეს, რადგან ტრამპის ადმინისტრაციის ერთგულების მიმართ ევროპის თავდაცვის საკითხებში ნდობა მნიშვნელოვნად შემცირდა. გერმანიის უკანდახევა FCAS პროექტიდან შეიძლება პროგრესისთვის სერიოზულ უკუსვლად იქნეს აღქმული. „გერმანელებმა არ უნდა გაიმეორონ იგივე შეცდომა, რაც ფრანგებმა და არ მოახდინონ საკუთარი თავის იზოლირება ევროპის დანარჩენი ნაწილისგან,“ — განაცხადა კრისტიან მოლინგმა, ბერლინში დაფუძნებული ანალიტიკური ცენტრის, European Defence In a New Age (EDINA) დირექტორმა. „თავდაცვის გაძლიერება, რომელსაც ევროპაში ვატარებთ, ძირითადად ეროვნული გაძლიერებაა, მაგრამ სხვა ევროპელების პოლიტიკური დაკარგვა არ არის საუკეთესო გზა ევროპის ერთობლივი თავდაცვისთვის,“ — დასძინა მოლინგმა. ტრამპის მუქარებმა გრენლანდიის ანექსიის შესახებ, მისი ადმინისტრაციის მერყევმა მხარდაჭერამ ნატოს სამხედრო ალიანსისა და უკრაინის მიმართ, ასევე მისმა სავაჭრო ტარიფებმა, ბრიუსელსა და ევროკავშირის დედაქალაქებში განწყობის ცვლილება გამოიწვია აშშ-ზე დამოკიდებულების შემცირებისკენ, განსაკუთრებით სამხედრო სისტემებთან დაკავშირებით. „ამიტომ მერცის ზოგიერთი საჯარო კომენტარი არც ისე ჭკვიანურია,“ — განაცხადა გუნტრამ ვოლფმა, ბრიუსელში დაფუძნებული Bruegel-ის ანალიტიკური ცენტრის უფროსმა მკვლევარმა. „რაც არ გინდათ, არის ის, რომ შექმნათ შთაბეჭდილება, თითქოს ნებისმიერ ფასად გააგრძელებთ ამერიკული აღჭურვილობის შეძენას,“ — თქვა ვოლფმა. „ჩვენ უნდა გადავიდეთ აშშ-ის აღჭურვილობიდან ევროპულ აღჭურვილობაზე — ვფიქრობ, ადამიანების უმეტესობამ ეს უკვე გააცნობიერა.“ აშშ შეშფოთებული იყო, რომ FCAS პროგრამამ შესაძლოა ევროკავშირის ქვეყნებს ამერიკული F35 გამანადგურებლების შეძენა შეაჩერებინა, თუმცა ეს შიში არ გამართლდა. კრისტიან მოლინგისთვის, თეთრი სახლი ნათელ გაკვეთილს მიიღებს საფრანგეთსა და გერმანიას შორის FCAS-ზე ატეხილი დაპირისპირებიდან — „რომ შეგიძლია ევროპელების გაყოფა,“ — განუცხადა მან DW-ს. პარიზსა და ბერლინს შორის მთავარი სადავო საკითხი ფრანგული შეიარაღების გიგანტი Dassault Aviation-ის მონაწილეობაა, რომელმაც პროექტზე მნიშვნელოვნად მეტი კონტროლი მოითხოვა, ვიდრე სხვა ინდუსტრიულმა პარტნიორმა, ევროპულმა კონსორციუმმა Airbus Space and Defence. „ბოლო წლებში მაკრონმა ვერ მოახერხა Dassault Aviation-ის დარწმუნება, რომ არ ყოფილიყო დაბრკოლება — კიდევ ერთხელ — მსხვილი ევროპული კოოპერატიული შეიარაღების პროგრამის წარმატებისთვის,“ — განუცხადა DW-ს სამუელ ფორემ, Sciences Po-ს ევროპული თავდაცვის პოლიტიკის ექსპერტმა. „წნეხი ბევრად მეტია საფრანგეთის სახელმწიფოს მეთაურზე, ვიდრე გერმანიის კანცლერზე,“ — თქვა ფორემ. „საფრანგეთის საბიუჯეტო მდგომარეობა ბევრად უფრო შემაშფოთებელია, ვიდრე გერმანიის, და გერმანიას ახლა საფრანგეთზე ბევრად დიდი სამხედრო ბიუჯეტი აქვს.“ ფორეს აზრით, სხვადასხვა ოპერატიული მოთხოვნები, მაგალითად, საფრანგეთის საჭიროება, რომ გამანადგურებლებს შეეძლოთ ბირთვული იარაღის გადატანა, არ არის პროექტის შეჩერების მიზეზი. „ეს არასდროს არის გადაულახავი პრობლემა, თუკი პოლიტიკური ლიდერები ასე არ გადაწყვეტენ,“ — განაცხადა მან. ეს პოზიცია ფართოდ გაიმეორა Airbus-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა DW-სთვის მიცემულ ბოლოდროინდელ ექსკლუზიურ ინტერვიუში. „ეს საშიშროებაა, რომ თუ ამ დიდ ევროპულ პროექტებს დაიწყებ, პოლიტიკურ ნებაზე მეტია საჭირო,“ — თქვა მაიკლ შოლჰორნმა, Airbus Defence and Space-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა. „საჭიროა ჩართული მოთამაშეების ინდუსტრიული შეთანხმება.“ ევროპის ხელახალი შეიარაღება არა მხოლოდ კონტინენტის ორი უმსხვილესი ეკონომიკის პრიორიტეტი იყო, არამედ ევროკავშირის 27-ვე წევრისთვისაც, რომელთაგან ბევრს ლეგიტიმური შეშფოთება აქვს საკუთარი უსაფრთხოების შესახებ რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ. RearmEU-ს წინადადება, რომელსაც ეწოდა „მზადყოფნა 2030“ (Readiness 2030), არის ევროკავშირის ფლაგმანი, 800 მილიარდი ევროს მოცულობის გეგმა თავდაცვითი ხარჯების გასაზრდელად, შესყიდვების გასაერთიანებლად, სწრაფი განლაგების შესაძლებლობების გასაუმჯობესებლად, ევროპული თავდაცვითი კომპანიებისთვის ინდუსტრიული ბაზის გასამყარებლად და უკრაინის მხარდასაჭერად. „მაგრამ FCAS განზრახ არ არის ევროპული პროექტი,“ — განაცხადა კრისტიან მოლინგმა EDINA-დან. „თუ განწყობის თვალსაზრისით გადმოღვრა მოხდება, მაშინ, შესაძლოა, დიახ, ამ სიტუაციამ ევროკავშირზეც იქონიოს გავლენა.“ „არ ვიქნებოდი ძალიან შეშინებული,“ — თქვა მოლინგმა. „არავინ ელოდა, რომ FCAS იქნებოდა გამოსავალი, მხსნელი ან ევროპული თავდაცვის ინდუსტრიული პროექტების ავანგარდი.“ საფრანგეთსა და გერმანიას შორის მზარდი დაპირისპირების მიუხედავად, ექსპერტებისა და დამკვირვებლების ზოგადი კონსენსუსი ის არის, რომ მიუხედავად იმისა, რომ გარიგების აპარატული მხარე შეიძლება დაინგრეს, ღრუბლოვანი სისტემა, რომელსაც ის ქმნის, სავარაუდოდ, კურსზე დარჩება. „გერმანელებისთვის თავად გამანადგურებელზე მნიშვნელოვანია „საბრძოლო ღრუბელი“, რადგან არა მხოლოდ ფრანგებს ან გერმანელებს, არამედ ევროპელებს აქვთ რაღაც დასაკარგი,“ — თქვა მოლინგმა. „იქაც ჩვენ დამოკიდებულები ვართ.“