მსოფლიო ეკონომიკა
/
25.02.2026
გერმანიის „მეორე ჩინური შოკი“: მერსი ინდუსტრიის გადასარჩენად იბრძვის
გერმანიის კანცლერი ფრიდრიხ მერსი ჩინეთის მზარდი ეკონომიკური კონკურენციის ფონზე გერმანული ინდუსტრიის დაცვას ცდილობს. ჩინეთის მიერ ევროპულ ბაზარზე იაფი პროდუქტების, განსაკუთრებით ელექტრომობილების მასიური შეტევა, გერმანული კომპანიებისთვის, მათ შორის Volkswagen-ის, BMW-სა და Mercedes-Benz-ისთვის, სერიოზულ გამოწვევად იქცა. ექსპორტის შემცირებისა და საბაზრო წილის დაკარგვის ფონზე, გერმანია „მეორე ჩინური შოკის“ ეპიცენტრში აღმოჩნდა. კანცლერი მერსი ჩინეთში ვიზიტისას ორმხრივი ურთიერთობების სტაბილიზაციას და
კანცლერი ფრიდრიხ მერსი გერმანული ინდუსტრიის დაცვას ცდილობს ჩინეთის მზარდი კონკურენციით გამოწვეული ეკონომიკური არეულობისგან. იზრდება ზეწოლა ახალი სავაჭრო ბარიერების დაწესებისკენ, რათა შეჩერდეს არასამართლიანი სავაჭრო პრაქტიკა.
ჩინეთის აღზევებამ სიღარიბიდან მსოფლიოს მეორე უმსხვილეს ეკონომიკამდე გლობალიზაციის წესები თავიდან გადაწერა. ახლა პეკინის მიერ მაღალტექნოლოგიურ სექტორში შეღწევა კიდევ უფრო სწრაფი ტემპით მიმდინარეობს. მიუხედავად იმისა, რომ შეერთებულ შტატებსა და დიდ ბრიტანეთს საუკუნის დასაწყისში პირველი „ჩინური შოკის“ ათვისებისთვის ათწლეულები ჰქონდათ, მათ, ვინც მეორეს უპირისპირდებიან – უპირველეს ყოვლისა გერმანიას – გაცილებით ნაკლები დრო ჰქონდათ მოსამზადებლად.
აშკარა ნიშანი იმისა, რომ პეკინის უზარმაზარი ინვესტიციები მაღალ ტექნოლოგიებში შედეგს იძლეოდა, მალევე გამოჩნდა მას შემდეგ, რაც 2023 წელს პირველი ჩინური ელექტრომობილები (EVs) ევროპის მასშტაბით ტრანსპორტიორებიდან ჩამოვიდა. მაშინ, როცა ცოტას სჯეროდა, რომ ისინი სერიოზულ კონკურენციას გაუწევდნენ გერმანიის ტრადიციულ ავტომწარმოებლებს, სულ რაღაც ორ წელზე მეტი ხნის შემდეგ, ჩინელი კონკურენტები ევროპულ ბაზარზე დესტრუქციულ ძალად იქცნენ.
კომპანიებმა, როგორიცაა Volkswagen, BMW და Mercedes-Benz, ცოტა ხნის წინ გაავრცელეს გაფრთხილებები მოგების შემცირების შესახებ, რადგან გაყიდვები ზეწოლის ქვეშ მოექცა, როგორც ჩინეთში, ასევე სამშობლოში. ევროკავშირის სტატისტიკური სააგენტო Eurostat-ის მონაცემებით, გერმანული ავტომობილების ექსპორტი ჩინეთში 2022 წლის შემდეგ ორი მესამედით შემცირდა.
კონკურენცია, რომელიც საავტომობილო ინდუსტრიიდან სხვა სამრეწველო სექტორებზეც გავრცელდა, გერმანიის უფრო ფართო სავაჭრო მაჩვენებლებშიც აისახება. გასულ წელს, ჩინეთში საქონლის ექსპორტი 9.3%-ით შემცირდა და 81.8 მილიარდ ევროს ($97 მილიარდს) შეადგენდა, რაც ათწლეულის განმავლობაში ყველაზე დაბალი დონეა, მაშინ როცა ჩინური იმპორტი მკვეთრად გაიზარდა. „გერმანია მეორე ჩინური შოკის ეპიცენტრშია“, – განუცხადა DW-ს ენდრიუ სმოლმა, ევროპის საგარეო ურთიერთობათა საბჭოს (ECFR) აზიის პროგრამის დირექტორმა. „ორი ეკონომიკა ადრე ურთიერთშემავსებელი იყო; ახლა ისინი კონკურენტებად ფუნქციონირებენ.“
ამ თვეში, Rhodium Group-მა, ნიუ-იორკში დაფუძნებულმა კვლევითმა ცენტრმა, რომელიც ჩინეთზე სპეციალიზდება, გააფრთხილა, რომ გერმანიის საგარეო ვაჭრობა ჩინეთთან „სტრუქტურულ ვარდნაში“ შევიდა და თუ ინდუსტრია ალტერნატიულ ბაზრებს არ მოძებნის, გაკოტრებებისა და სამუშაო ადგილების შემცირების ტალღა, რომელსაც გერმანია შეესწრო, „სავარაუდოდ დაჩქარდება“. კვლევით ნაშრომში „გერმანიის „ჩინური შოკი“ განხილვა“, Rhodium-მა აღნიშნა, რომ ჩინელი კონკურენტები გერმანელ მწარმოებლებს საბაზრო წილს ართმევენ მანქანათმშენებლობის, ქიმიკატებისა და ენერგეტიკის სისტემების სექტორებში.
„ჩინეთის ბაზარი ადრე ოქროს მაღარო იყო გერმანული მულტინაციონალური კომპანიებისთვის“, – განუცხადა DW-ს ნაშრომის თანაავტორმა და Rhodium-ის უფროსმა მრჩეველმა ჩინეთის საკითხებში, ნოა ბარკინმა. „მაგრამ ბოლო სამი წლის განმავლობაში, გერმანული ექსპორტის [ჩინეთში] მეოთხედი გაქრა.“ ჩინეთი მრავალი წლის განმავლობაში გერმანიის უმსხვილესი ან მეორე უმსხვილესი საექსპორტო დანიშნულება იყო, თუმცა 2024 წელს ის მეხუთე ადგილზე დაეცა, ხოლო Germany Trade & Invest (GTAI) პროგნოზით, გასულ წელს მეშვიდე პოზიციაზე უნდა ჩამოსულიყო.
გერმანულ ინდუსტრიაზე ზეწოლა აღარ შემოიფარგლება მხოლოდ ჩინეთით. მესამე ბაზრებზე ჩინელი კონკურენტების მხრიდან კონკურენცია ასევე გაძლიერდა. ბარკინმა აღნიშნა, თუ როგორ აღწევს ჩინეთი აზიის, ლათინური ამერიკისა და აფრიკის ნაწილებში „უზარმაზარ წარმატებებს გერმანული კომპანიების წინააღმდეგ... [რადგან] გაცილებით იაფ პროდუქტებს სთავაზობს.“
ვინაიდან გერმანიის კანცლერი, ფრიდრიხ მერსი, ამ კვირაში ჩინეთში პირველ ოფიციალურ ვიზიტს მართავს, მოსალოდნელია, რომ ის რთულ ბალანსს დაიცავს: ერთის მხრივ, დაადასტურებს ჩინეთის მნიშვნელობას გერმანული ინდუსტრიისთვის, მეორეს მხრივ კი, პეკინს მოუწოდებს, გადაჭრას ბაზარზე წვდომისა და ჭარბი სიმძლავრეების შესახებ დიდი ხნის წინანდელი შეშფოთება. ორივე მხარე ორმხრივი ურთიერთობების გადატვირთვას ცდილობს, რომლებიც დაიძაბა მას შემდეგ, რაც პანდემიამ გერმანიის დამოკიდებულება ჩინურ ნაწილებსა და ნედლეულზე გამოკვეთა. ამან გამოიწვია ჩინელი მომწოდებლებისგან რისკების შემცირების რამდენიმეწლიანი პროცესი.
სტეფან მესინგშლაგერი, ჰამბურგის ჰელმუტ-შმიდტის უნივერსიტეტის ჩინეთის ისტორიის ექსპერტი, მიიჩნევს, რომ სრული გადატვირთვა „რთული“ იქნება და DW-ს განუცხადა, რომ „სავარაუდო მიზანი მართული სტაბილიზაციაა“. „მთავარია შევამციროთ [ჩინეთის] იძულებითი ზემოქმედება [იშვიათი მიწის ლითონებზე] და ერთადერთ წყაროზე დამოკიდებულება ბატარეის მასალებზე, ჩიპებზე, ფარმაცევტულ პრეკურსორებსა და ძირითად სამრეწველო პროგრამულ უზრუნველყოფაზე“, – განაცხადა მესინგშლაგერმა მერსის პრიორიტეტებზე პეკინში. ჩინეთი იშვიათი მიწის ლითონების ბაზარს აკონტროლებს, ფლობს გლობალური წარმოების დაახლოებით ორ მესამედს და გადამამუშავებელი სიმძლავრეების 90%-ს. გასულ წელს პეკინმა ამ კრიტიკულ მინერალებზე ექსპორტის შეზღუდვები დააწესა ევროკავშირსა და აშშ-ზე, რამაც ატლანტის ოკეანის ორივე მხარეს ავტოინდუსტრიაში წარმოება შეაფერხა.
იმის ნაცვლად, რომ მრავალი საკითხი ორმხრივად გადაჭრას, მათ შორის ჩინური ზედმეტი წარმოება და პეკინის უზარმაზარი სამრეწველო სუბსიდიები, მესინგშლაგერი მიიჩნევს, რომ მერსი გამოიყენებს ევროკავშირის მხარდაჭერას ანტიდემპინგური და ანტისუბსიდიური გადასახადების, ასევე სხვა სანქციების მეშვეობით.
გასულ კვირას ბელგიაში გამართულ კონკურენტუნარიანობის სამიტზე, ევროკავშირის ლიდერებმა მხარი დაუჭირეს ბლოკის უფრო მკაცრ ინდუსტრიულ დღის წესრიგს, მათ შორის „იყიდე ევროპული“ პოლიტიკას საჯარო სექტორის შესყიდვებისთვის, ასევე დაპირდნენ ზომებს ჩინეთის მხრიდან არასამართლიანი კონკურენციის წინააღმდეგ საბრძოლველად. იანვარში, ევროკომისიამ, ბლოკის აღმასრულებელმა ორგანომ, გამოაცხადა ახალი გამოძიებები და სავაჭრო-თავდაცვითი ნაბიჯები, რომლებიც მიზნად ისახავს პეკინის სამრეწველო პოლიტიკასთან დაკავშირებული საბაზრო დამახინჯებების დაძლევას.
#ეკონომიკა
#ევროკავშირი
#ჩინეთი
#გერმანია
#ელექტრომობილები
#ვაჭრობა
#ინდუსტრია
#ფრიდრიხ მერსი
#სავაჭრო ბარიერები
წყარო: www.dw.com
გაზიარება