ევროპა, დონალდ ტრამპის პოლიტიკის საპასუხოდ, თავდაცვის სფეროში თანამშრომლობის გაღრმავებას ისახავს მიზნად. თუმცა, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა მიანიშნა, რომ მისმა ქვეყანამ შესაძლოა საფრანგეთთან ერთობლივი საბრძოლო თვითმფრინავის (FCAS) ფლაგმანური პროექტიდან გავიდეს. საფრანგეთსა და გერმანიას შორის არსებული დაძაბულობა საჯარო გახდა მას შემდეგ, რაც გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა „Machtwechsel“ პოდკასტთან ინტერვიუში განაცხადა, რომ საფრანგეთთან ერთად ბირთვული შესაძლებლობების მქონე გამანადგურებლის შექმნა „არ არის ის, რაც ამჟამად გერმანიის სამხედრო ძალებს სჭირდება“. პროექტი, ცნობილი როგორც მომავლის საბრძოლო საჰაერო სისტემა (FCAS), 2017 წელს ყოფილმა კანცლერმა ანგელა მერკელმა და მოქმედმა საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა წამოიწყეს, თუმცა ახლა საფრთხის ქვეშ დგას. ევროპა ცდილობს, საკუთარი ძალებით აღორძინდეს, როგორც სამხედრო ძალა, რაც განპირობებულია ტრამპის ადმინისტრაციის ევროპის თავდაცვისადმი ვალდებულებების მიმართ მნიშვნელოვნად შემცირებული ნდობით. გერმანიის მიერ FCAS პროექტიდან უკან დახევა, შესაძლოა, პროგრესისთვის სერიოზულ შეფერხებად იქნეს აღქმული. „გერმანელებმა არ უნდა დაუშვან იგივე შეცდომა, რაც ფრანგებმა დაუშვეს და არ მოახდინონ საკუთარი თავის იზოლირება დანარჩენი ევროპისგან“, – განაცხადა კრისტიან მოლინგმა, ბერლინში დაფუძნებული ანალიტიკური ცენტრის „ევროპული თავდაცვა ახალ ეპოქაში“ (EDINA) დირექტორმა. „ევროპაში თავდაცვის გაძლიერება, უპირველეს ყოვლისა, ეროვნული გაძლიერებაა, მაგრამ სხვა ევროპელების პოლიტიკურად დაკარგვა არ არის საუკეთესო გზა ევროპის ერთობლივი თავდაცვისთვის“, – დასძინა მოლინგმა. ტრამპის მუქარამ გრენლანდიის ანექსიის შესახებ, მისი ადმინისტრაციის მერყევმა მხარდაჭერამ ნატოს სამხედრო ალიანსისა და უკრაინის მიმართ, ასევე მისმა სავაჭრო ტარიფებმა, ბრიუსელსა და ევროკავშირის დედაქალაქებში შეცვალა განწყობა და ხელი შეუწყო აშშ-ზე დამოკიდებულების შემცირების სურვილს, განსაკუთრებით სამხედრო სისტემების კუთხით. „სწორედ ამიტომ, მერცის ზოგიერთი საჯარო კომენტარი არ არის ძალიან გონივრული“, – განაცხადა გუნტრამ ვოლფმა, ბრიუსელში დაფუძნებული ანალიტიკური ცენტრის „Bruegel“ უფროსმა მკვლევარმა. „რაც არ გინდათ გააკეთოთ, არის ის, რომ შექმნათ შთაბეჭდილება, თითქოს ნებისმიერ ფასად გააგრძელებთ ამერიკული აღჭურვილობის შეძენას“, – თქვა ვოლფმა. „ჩვენ უნდა გადავერთოთ აშშ-ის აღჭურვილობიდან ევროპულ აღჭურვილობაზე — ვფიქრობ, ამას უკვე უმეტესობა მიხვდა“. აშშ-ს აწუხებდა, რომ FCAS პროგრამამ შესაძლოა ევროკავშირის ქვეყნებს ამერიკული წარმოების F-35 გამანადგურებელი თვითმფრინავების შესყიდვა შეაჩერებინა, მაგრამ ეს შიში არ გამართლდა. კრისტიან მოლინგის აზრით, თეთრი სახლი საფრანგეთსა და გერმანიას შორის FCAS-ზე გაჩაღებული დაპირისპირებიდან ერთ მკაფიო გაკვეთილს მიიღებს – „რომ შესაძლებელია ევროპელების გაყოფა“, – განუცხადა მან DW-ს. პარიზსა და ბერლინს შორის მთავარი სადავო საკითხი იყო ფრანგული იარაღის გიგანტის, „Dassault Aviation“-ის მონაწილეობა, რომელიც პროექტზე მნიშვნელოვნად მეტ კონტროლს ითხოვდა, ვიდრე სხვა ინდუსტრიული პარტნიორი, ევროპული კონსორციუმი „Airbus Space and Defence“. „ბოლო წლებში მაკრონმა ვერ შეძლო „Dassault Aviation“-ის დარწმუნება, რომ არ ყოფილიყო დაბრკოლება – კიდევ ერთხელ – ევროპული შეიარაღების ძირითადი კოოპერატიული პროგრამის წარმატებისთვის“, – განუცხადა DW-ს სამუელ ფორმა, Sciences Po-ს ევროპული თავდაცვის პოლიტიკის ექსპერტმა. „საფრანგეთის სახელმწიფოს მეთაურზე ზეწოლა ბევრად უფრო დიდია, ვიდრე გერმანიის კანცლერზე“, – თქვა ფორმა. „საფრანგეთის საბიუჯეტო მდგომარეობა ბევრად უფრო შემაშფოთებელია, ვიდრე გერმანიის, და გერმანიას ახლა საფრანგეთზე ბევრად დიდი სამხედრო ბიუჯეტი აქვს“. ფორეს აზრით, განსხვავებული ოპერატიული მოთხოვნები, მაგალითად, საფრანგეთისთვის საჭიროება, რომ გამანადგურებლებმა შეძლონ მისი ბირთვული იარაღის ტარება, არ არის პროექტის შეჩერების მიზეზი. „ეს არასოდეს არის გადაულახავი პრობლემა, თუ პოლიტიკური ლიდერები არ გადაწყვეტენ, რომ ასეა“, – განაცხადა მან. ამ პოზიციას ფართოდ გამოეხმაურა „Airbus“-ის აღმასრულებელი დირექტორი DW-სთვის მიცემულ ბოლოდროინდელ ექსკლუზიურ ინტერვიუში. „საშიშროებაა, რომ თუ ასეთ დიდ ევროპულ პროექტებს იწყებთ, მხოლოდ პოლიტიკური ნება არ კმარა“, – განაცხადა მიხაელ შელჰორნმა, „Airbus Defence and Space“-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა. „საჭიროა ჩართული მხარეების ინდუსტრიული შეთანხმება“. ევროპის ხელახალი შეიარაღება არა მხოლოდ კონტინენტის ორი უმსხვილესი ეკონომიკის პრიორიტეტია, არამედ ევროკავშირის ყველა 27 წევრი სახელმწიფოსი, რომელთაგან ბევრს ლეგიტიმური შეშფოთება აქვს საკუთარი უსაფრთხოების შესახებ რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ. „RearmEU“-ს წინადადება, რომელიც „მზადყოფნა 2030“-დ იქნა გადაკეთებული, არის ევროკავშირის ფლაგმანური, 800 მილიარდი ევროს მოცულობის გეგმა თავდაცვის ხარჯების გასაზრდელად, შესყიდვების გაერთიანებისთვის, სწრაფი განლაგების შესაძლებლობების გასაუმჯობესებლად, ევროპული თავდაცვის კომპანიებისთვის ინდუსტრიული ბაზის განმტკიცებისა და უკრაინის მხარდასაჭერად. „მაგრამ FCAS შეგნებულად არ არის ევროპული პროექტი“, – განაცხადა კრისტიან მოლინგმა EDINA-დან. „თუ განწყობის თვალსაზრისით რაიმე გავლენა იქნება, მაშინ, შესაძლოა, დიახ, ამ სიტუაციამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს ევროკავშირზე“. „არ ვიქნებოდი ზედმეტად შეშინებული“, – თქვა მოლინგმა. „არავინ ელოდა, რომ FCAS იქნებოდა გამოსავალი, მხსნელი ან ევროპული თავდაცვითი ინდუსტრიული პროექტების ავანგარდი“. საფრანგეთსა და გერმანიას შორის მზარდი უთანხმოების მიუხედავად, ექსპერტებისა და დამკვირვებლების საერთო კონსენსუსი ის არის, რომ მიუხედავად იმისა, რომ გარიგების ტექნიკური მხარე შესაძლოა ჩავარდეს, მის მიერ შექმნილი ღრუბლოვანი სისტემა სავარაუდოდ ძალაში დარჩება. „გერმანელებისთვის თავად გამანადგურებელზე მნიშვნელოვანია „საბრძოლო ღრუბელი“, რადგან არა მხოლოდ ფრანგებს ან გერმანელებს, არამედ ევროპელებსაც მოუწევთ რაღაცის დაკარგვა“, – თქვა მოლინგმა. „აქ ჩვენ ასევე დამოკიდებულები ვართ…"