საერთაშორისო პოლიტიკა
/
26.02.2026
გერმანიის კანცლერი მერცი ჩინეთს „არაჯანსაღ“ სავაჭრო დისბალანსზე ესაუბრა
გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა პეკინში პირველი ოფიციალური ვიზიტისას განაცხადა, რომ ჩინეთთან სავაჭრო დისბალანსი „არაჯანსაღია“. გასულ წელს გერმანიის იმპორტი ჩინეთიდან ორჯერ აღემატებოდა ექსპორტს, ხოლო ბოლო ხუთ წელიწადში სავაჭრო დეფიციტი ოთხჯერ გაიზარდა. მერცმა ასევე მოუწოდა პეკინს, გამოიყენოს თავისი გავლენა მოსკოვზე უკრაინაში ომის დასასრულებლად. ევროკავშირის უმსხვილესი ეკონომიკისთვის, გერმანიისთვის, ეს ვითარება „ჩინური შოკის“ სახელით არის ცნობილი და ინდუსტრიის ბირთვს აზიანებს, განსაკუთრებით ავტ
გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა პეკინში პირველი ოფიციალური ვიზიტისას განაცხადა, რომ მის ქვეყანასა და ჩინეთს შორის არსებული დიდი სავაჭრო დისბალანსი „არაჯანსაღია“. ფედერალური სტატისტიკის მიხედვით, გასულ წელს გერმანიაში ჩინეთიდან იმპორტი ორჯერ აღემატებოდა ექსპორტის ღირებულებას. მერცმა თქვა, რომ სურდა ეპოვა გზები „ამ სავაჭრო დეფიციტის შესამცირებლად“, რომელიც ხუთ წელიწადში ოთხჯერ გაიზარდა. მერცმა ასევე აღნიშნა, რომ პეკინს სთხოვა, გამოეყენებინა თავისი გავლენა მოსკოვზე უკრაინაში ომის დასრულებაში დასახმარებლად.
თუმცა, მოლაპარაკებებს კანცლერთან, რომელსაც დიდი ბიზნეს დელეგაცია ახლდა, უზარმაზარი სავაჭრო დეფიციტის პრობლემა ჩრდილავდა. 2025 წელს ჩინეთმა კვლავ დაიკავა გერმანიის უმსხვილესი სავაჭრო პარტნიორის პოზიცია და აშშ-ს გაუსწრო. ამ სათაურის მიღმა გერმანიისთვის, ევროკავშირის უდიდესი ეკონომიკისთვის, საგანგაშო და შემაშფოთებელი დისბალანსი დგას.
2025 წელს ჩინეთიდან გერმანიაში შემოვიდა 170.6 მილიარდი ევროს (148.8 მილიარდი ფუნტი; 200.9 მილიარდი დოლარი) ღირებულების საქონელი – რაც წლიურად 8.8%-იანი ზრდაა – ხოლო გერმანიის ექსპორტი ჩინეთში 9.7%-ით შემცირდა და 81.3 მილიარდი ევრო შეადგინა. გერმანიის ეკონომიკური ინსტიტუტის (IW) წარმომადგენელი იურგენ მატესი აფრთხილებს, რომ ეს ვითარება „გერმანიის ინდუსტრიის ბირთვს აზიანებს, განსაკუთრებით ავტომობილების, მანქანათმშენებლობისა და ქიმიური მრეწველობის სექტორებში“. მატესი, IW-ის საერთაშორისო ეკონომიკური პოლიტიკის ხელმძღვანელი, მიიჩნევს, რომ ეს დამახინჯებები ძირითადად „მასიური“ ჩინური სუბსიდიებისა და ვალუტის შეუფასებლობის შედეგია. „ჩინური ფასების უპირატესობა მხოლოდ მეტი ინოვაციითა და ეფექტურობით ვერ აიხსნება“, – განუცხადა მან BBC-ს.
პეკინმა ადრე განაცხადა, რომ მისი სუბსიდიების პოლიტიკა გამჭვირვალეა და სრულად შეესაბამება საერთაშორისო სავაჭრო წესებს. ვალუტის ღირებულების უსამართლო კონტროლის შესახებ წარსულ ბრალდებებზე საპასუხოდ, ჩინეთმა თქვა, რომ მზადაა, დანერგოს მცურავი გაცვლითი კურსის რეჟიმი, რომელიც დაფუძნებულია ბაზრის მიწოდებასა და მოთხოვნაზე, მაგრამ საჭიროებისამებრ იმართება.
მზარდი სავაჭრო დეფიციტი, რომელიც მთლიანად ევროკავშირს აზიანებს, „უახლეს ჩინურ შოკად“ მოიხსენიება. ბრიუსელში დაფუძნებული ეკონომიკური ანალიტიკური ცენტრის Bruegel-ის თანახმად, ეს ტენდენცია ნაწილობრივ გამოწვეული იყო პანდემიითა და რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრით უკრაინაში, რამაც ევროპაში წარმოების ხარჯების ზრდა გამოიწვია. „იმავე პერიოდში ჩინეთმა შევიდა ხანგრძლივ დეფლაციურ ფაზაში, რაც წარმოების სფეროში გადაჭარბებული ინვესტიციების შედეგი იყო, რამაც დღეს არსებული ჭარბი სიმძლავრე შექმნა.“ ამან ლიდერები აიძულა ეფიქრათ, როგორ საუკეთესოდ გაენეიტრალებინათ იაფი ჩინური საქონლის გავლენა.
ეს ხდება მაშინ, როდესაც კონტინენტი უკვე შეარყია აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის სატარიფო პოლიტიკის არეულობამ. „ევროპაში არავის სურს ორფრონტიანი სავაჭრო ომი მსოფლიოს ორ ზესახელმწიფოსთან“, – აცხადებს ნოა ბარკინი, გერმანული მარშალის ფონდის მოწვეული უფროსი მკვლევარი.
ევროპას აქვს ბერკეტები, ამბობს ბარკინი, რომელიც Rhodium Group-ის უფროსი მრჩეველიცაა: „ჩინეთს სჭირდება სადღაც თავისი საქონლის გაყიდვა. მას ჭარბი სიმძლავრეების რეალური პრობლემა აქვს.“ მაგრამ ამ საქონლის შემოსვლა გერმანიაში მწვავე შფოთვას იწვევს – ევროპის ტრადიციულ ძრავში, რომელიც წლების განმავლობაში ეკონომიკურად გაჭიანურებულია. აღსანიშნავია, რომ მისი ოდესღაც მძლავრი საავტომობილო ინდუსტრია სამუშაო ადგილებს კარგავს ელექტრო მანქანებზე რთული გადასვლის პროცესში – სფეროში, რომელსაც ჩინეთი დომინირებს.
გერმანიის ბიზნეს ჯგუფებმა მოუწოდეს მერცს, გაეგზავნა მკაფიო სიგნალი ჩინეთში მისი პირველი ვიზიტისას კანცლერის რანგში. გერმანიის მრეწველობის ფედერაციის თანახმად, მან უნდა მიმართოს ისეთ პრობლემებს, როგორიცაა კონკურენციის „დამახინჯებები“ და ექსპორტის კონტროლი კრიტიკულ იშვიათ მიწებზე. გერმანიის საინჟინრო ფედერაცია კი აცხადებს, რომ ევროპამ უნდა იმოქმედოს „სამართლიანი კონკურენტული პირობების აღსადგენად“, საჭიროების შემთხვევაში.
კანცლერის თქმით, ჩინეთი ევროპული საავიაციო გიგანტი Airbus-ისგან 120-მდე თვითმფრინავს შეიძენს. თუმცა, მერცის თავისუფალი ვაჭრობის ტრანსატლანტიკური ინსტინქტები არასასიამოვნოდ ერწყმის დღევანდელ გლობალურ რეალობას. „საფრანგეთი დამცავი დღის წესრიგის მომხრეა, გერმანია კი უფრო სკეპტიკურია“, – ამბობს GMF-ის ბარკინი. ევროკავშირმა არაერთი ანტიდემპინგური საქმე აღძრა ჩინეთის წინააღმდეგ, ამასთანავე არსებობს წინადადებები შიდა წარმოების გაზრდისა და უცხოურ დამოკიდებულებების შეკავების შესახებ. „ვფიქრობ, კომისიის სირთულე კლასიკურ სავაჭრო თავდაცვის ინსტრუმენტებშია, როგორიცაა ტარიფები“, – ამბობს ბარკინი. „აშშ-ისგან განსხვავებით, რომელსაც შეუძლია ტარიფების ბევრად მოქნილად გამოყენება.“
ბერლინისთვის ეს თავის ტკივილი წარმოადგენს კიდევ ერთ სტრატეგიულ დამარცხებას მისი წარსული მიდგომისთვის „ცვლილება ვაჭრობის გზით“ ისეთ ქვეყნებთან, როგორიცაა ჩინეთი და რუსეთი. ყოფილი მრავალწლიანი კანცლერი ანგელა მერკელი ხშირად აწყდებოდა ბრალდებებს ადამიანის უფლებების საკითხების უგულებელყოფის გამო, პეკინთან ეკონომიკური კავშირების გაღრმავების მიზნით. ასეთი ღრმა კავშირები – და დამოკიდებულებები – ახლა ადვილად არ უარყოფილია.
ჟურნალისტებთან საუბრისას მერცმა განაცხადა, რომ ურთიერთობა ქმნის შესაძლებლობებს, „მაგრამ ასევე შეიცავს რისკებს.“ „ჩვენ გვინდა კიდევ უფრო გავაძლიეროთ ჩვენი პარტნიორობა... თუმცა, რა თქმა უნდა, დავიცავთ ჩვენს ინტერესებსაც“, – თქვა მან, მას შემდეგ რაც ადრე აღნიშნა, რომ ჩინეთისგან განცალკევების მცდელობა შეცდომა იქნებოდა.
#ეკონომიკა
#ევროკავშირი
#ჩინეთი
#დიპლომატია
#ფრიდრიხ მერცი
#გერმანია
#სავაჭრო დეფიციტი
#უკრაინის ომი
#ვაჭრობა
#სუბსიდიები
წყარო: www.bbc.com
გაზიარება