გერმანიაში გაფიცვების ტალღა მძვინვარებს: შეფერხებულია ავიაცია, რკინიგზა და მრეწველობა

მიმდინარე წელს გერმანიაში უკვე დაფიქსირდა მნიშვნელოვანი შრომითი აქციები და დავები. გაფიცვების ახალი ტალღაა მოსალოდნელი ავიაციის, სარკინიგზო ტრანსპორტისა და ქიმიურ მრეწველობაში. გერმანიის ეროვნულმა ავიაკომპანია „ლუფტჰანზამ“ დღეს განაცხადა, რომ პილოტებისა და ბორტგამცილებლების გაფიცვის გამო თითქმის 800 რეისი გაუქმდა. დაახლოებით 100 000 მგზავრი დაზარალდა. „ლუფტჰანზას“ მრავალი თვითმფრინავი გაჩერებული დარჩა მას შემდეგ, რაც გაფიცვისკენ მოუწოდეს გერმანელ პილოტთა გაერთიანება „ფაერინიგუნგ კოკპიტმა“ (VC) და გერმანიის ბორტგამცილებელთა პროფკავშირმა UFO-მ. ეს წელს პირველი შრომითი დავა არ არის. მრავალ ინდუსტრიაში მოლაპარაკებების გასულ წელს შეჩერების შემდეგ, 2026 წლის დევიზი, როგორც ჩანს, არის: ახალი წელი, ახალი გაფიცვები. დაახლოებით 10 მილიონი თანამშრომლისთვის ახალი კოლექტიური ხელშეკრულებების გაფორმება 2026 წელს არის დაგეგმილი. თუ პროფკავშირები ვერ მიაღწევენ შეთანხმებას დამსაქმებლებთან ანაზღაურებისა და სამუშაო პირობების შესახებ, სავარაუდოდ, შრომითი დავები მოჰყვება. ამ წლის დასაწყისში, მომსახურების სექტორის პროფკავშირმა Ver.di-მ ქვეყნის მასშტაბით გაფიცვებისკენ მოუწოდა გერმანიის ფედერალურ შტატებთან კოლექტიური მოლაპარაკებების მესამე რაუნდის წინ. დაზარალდა სკოლები, საბავშვო ბაღები, უნივერსიტეტები, თეატრები, სახელმწიფო ადმინისტრაციები და უსაფრთხოების სააგენტოები. პროფკავშირმა თებერვლის დასაწყისში დაიწყო საპროტესტო აქციების წელი, როდესაც „გამაფრთხილებელმა გაფიცვებმა“ ადგილობრივი ტრანსპორტი მთელ გერმანიაში შეაჩერა. კიდევ ერთმა „გამაფრთხილებელმა გაფიცვამ“ 11 თებერვალს შეაფერხა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი ჰამბურგის ნაწილსა და ბავარიის მხარეში. თებერვლის დასაწყისიდან კრიზისში მყოფ ქიმიურ და ფარმაცევტულ მრეწველობაში ახალი კოლექტიური ხელშეკრულებების შესახებ მოლაპარაკებები მიმდინარეობს. მაღალი ენერგეტიკული ხარჯებისა და შემცირებული შეკვეთების გამო 2 400-მდე სამუშაო ადგილი შემცირდა. გერმანიის ქიმიური მრეწველობის ასოციაციის (VCI) ცნობით, უკვე გამოცხადებულია დამატებითი ქარხნების დახურვა და გადაადგილება, რაც მეტ სამუშაო ადგილების შემცირებას გამოიწვევს. გაჭირვებულმა სარკინიგზო ოპერატორმა „დოიჩე ბანმა“ და გერმანელ მემანქანეთა კავშირმა (GDL) ხუთშაბათს კოლექტიური მოლაპარაკებების ახალი რაუნდი დაიწყეს. გაფიცვები მხოლოდ მარტის დასაწყისიდან იქნება შესაძლებელი, მას შემდეგ რაც სავალდებულო ზავი ამოიწურება. „გუნდი გაბრაზებულია“, - განაცხადა მარიო რაისმა GDL-დან, „დოიჩე ბანის“ შეთავაზების საპასუხოდ, რომელსაც აინტერესებდა, როდის დაიწყებოდა გაფიცვები. „ჩვენ ვცდილობთ თავიდან ავიცილოთ გაფიცვა“, - თქვა მან. „მაგრამ ამას ნამდვილად არ დავუშვებთ.“ მან დაამატა, რომ შრომითი აქციისთვის მზადება უკვე დაწყებული იყო. კოლექტიური ხელშეკრულებების მიღწევას ასევე ცდილობენ საბითუმო, საცალო და საგარეო ვაჭრობის სექტორში მოქმედი ფირმები, რომლებიც დაახლოებით 3.6 მილიონ თანამშრომელს აერთიანებენ. ლითონისა და ელექტრო მრეწველობაში კოლექტიური ხელშეკრულების ვადა ოქტომბერში იწურება. მიუხედავად იმისა, რომ გერმანიაში ბევრ თანამშრომელს შესაძლოა ჰქონდეს განცდა, რომ ისინი ხშირად არიან ჩართულნი შრომით აქციებში, გრძელვადიანი განვითარების შემოწმება აჩვენებს, რომ გაფიცვები რეალურად ნაკლებად ხშირია. 1980-იან წლებში გაფიცვებისა და ლოკაუტების შედეგად წელიწადში 600 000-ზე მეტი სამუშაო დღე იკარგებოდა, მაგრამ 2000-2009 წლებში ეს მაჩვენებელი წელიწადში თითქმის 150 000 სამუშაო დღემდე შემცირდა. თუმცა, გერმანიის ეკონომიკური ინსტიტუტის (IW) მონაცემებით, ბოლო 15 წლის განმავლობაში ეს მაჩვენებელი გაიზარდა. თუ 2000-იან წლებში გაფიცვების გამო დაკარგული დღეების საშუალო რაოდენობა 1000 თანამშრომელზე ხუთი იყო, 2010-იან წლებში ის შვიდამდე გაიზარდა, ხოლო 2020-დან 2024 წლამდე ათამდე. თუმცა, შრომითი აქციების მასშტაბი შემცირდა ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის (OECD) წევრთა უმეტესობაში. საერთო ჯამში, IW-ის მონაცემებით, გერმანია ერთ-ერთი იმ ქვეყანათაგანია, სადაც გაფიცვები ტრადიციულად იშვიათია. ნიდერლანდებში, ავსტრიაში, შვეიცარიასა და იაპონიაში მუშები ასევე იშვიათად ერთვებიან შრომით აქციებში. ამის საპირისპიროდ, გაფიცვები უფრო ხშირია იტალიაში, ესპანეთში, გაერთიანებულ სამეფოში, ირლანდიასა და ზოგიერთ სკანდინავიურ ქვეყანაში. მაგრამ ამ ქვეყნებშიც კი, ახალ ათასწლეულში ნაკლები გაფიცვა იყო, ვიდრე 1980-იან და 1990-იან წლებში. გაფიცვები მხოლოდ ხელფასების გამო დავებს არ ეხება. ზოგიერთ ინდუსტრიაში, რომელიც მძიმედ დაზარალდა ეკონომიკური და გეოპოლიტიკური მოვლენებით, ფარმაცევტულ და ქიმიურ სექტორებში პროფკავშირები ასევე აწარმოებენ მოლაპარაკებებს სამუშაო ადგილების უსაფრთხოების შესახებ. „ცენტრალური გერმანიის ყველა ქიმიური ქარხანა რისკის ქვეშაა“, - განუცხადა გერმანული პროფკავშირის IG BCE-ის წარმომადგენელმა სტეფანი ალბრეხტ-სულიაკმა გერმანიის საზოგადოებრივ მაუწყებელს MDR-ს. მისი თქმით, სამუშაო ადგილების შენარჩუნება უმთავრესი პრიორიტეტი უნდა იყოს. სამუშაო ადგილების უსაფრთხოება, სავარაუდოდ, მოლაპარაკებების მთავარი კომპონენტი იქნება მეტალურგიულ მრეწველობასა და ელექტროენერგეტიკის სექტორში, „დოიჩე ბანკ რეზერჩის“ ანგარიშის მიხედვით. „საზოგადოებრივი ტრანსპორტის თანამშრომლები დიდ სტრესში არიან უკიდურესად არახელსაყრელი სამუშაო საათების, ცვლის სამუშაო გრაფიკისა და მუდმივი დროის წნეხის გამო“, - განაცხადა Ver.di-ის თავმჯდომარის მოადგილემ კრისტინე ბელემ. „სასწრაფოდ გვჭირდება გაუმჯობესება, რათა შევაჩეროთ კადრების მაღალი ბრუნვა და კვლავ ვიპოვოთ საიმედო კვალიფიციური მუშაკები საზოგადოებრივი ტრანსპორტისთვის“, - დაამატა ბელემ. ჰანს ბოკლერის ფონდის მკვლევარებმა დაადგინეს, რომ 2024 წელს გაფიცვები ხშირად იყო