ევროპა, დონალდ ტრამპის საპასუხოდ, თავდაცვის სფეროში უფრო მჭიდრო თანამშრომლობას უნდა ახორციელებდეს. თუმცა, გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა მიანიშნა, რომ მისმა ქვეყანამ შესაძლოა დატოვოს FCAS-ის ფლაგმანური შეთანხმება საფრანგეთთან ერთად საბრძოლო თვითმფრინავის ერთობლივი მშენებლობის შესახებ. საფრანგეთსა და გერმანიას შორის გაღრმავებული დავა საჯარო გახდა მას შემდეგ, რაც გერმანიის კანცლერმა ფრიდრიხ მერცმა „Machtwechsel“-ის პოდკასტს განუცხადა, რომ საფრანგეთთან ერთად ბირთვული შესაძლებლობების მქონე გამანადგურებელი თვითმფრინავის შექმნა „არ არის ის, რაც ამჟამად გერმანიის არმიას სჭირდება“. პროექტი, სახელწოდებით Future Combat Air System (FCAS), 2017 წელს ყოფილმა კანცლერმა ანგელა მერკელმა და მოქმედმა საფრანგეთის პრეზიდენტმა ემანუელ მაკრონმა წამოიწყეს, მაგრამ ახლა მისი ბედი გაურკვეველია. ევროპა ცდილობს, საკუთარი ძალებით აღორძინდეს, როგორც სამხედრო ძალა, ტრამპის ადმინისტრაციის ევროპული თავდაცვისადმი ერთგულების მიმართ მნიშვნელოვნად შემცირებული ნდობის გამო. გერმანიის მიერ FCAS პროექტიდან უკან დახევა შეიძლება პროგრესის სერიოზულ შეფერხებად იქნეს აღქმული. „გერმანელებმა არ უნდა დაუშვან ისეთივე შეცდომა, როგორიც ფრანგებმა დაუშვეს და არ უნდა მოწყდნენ ევროპის დანარჩენ ნაწილს“, - განაცხადა ქრისტიან მიოლინგმა, ბერლინში დაფუძნებული ანალიტიკური ცენტრის European Defence In a New Age (EDINA) დირექტორმა. „თავდაცვის გაძლიერება, რასაც ევროპაში ვაკეთებთ, ძირითადად ეროვნული გაძლიერებაა, მაგრამ სხვა ევროპელების პოლიტიკურად დაკარგვა არ არის საუკეთესო გზა ევროპის ერთობლივი თავდაცვისთვის“, - აღნიშნა მიოლინგმა. ტრამპის მუქარამ გრენლანდიის ანექსიის შესახებ, მისი ადმინისტრაციის მერყევმა მხარდაჭერამ ნატოს სამხედრო ალიანსისა და უკრაინის მიმართ, და მისმა სავაჭრო ტარიფებმა, განაპირობა ატმოსფეროს ცვლილება ბრიუსელში და ევროკავშირის დედაქალაქებში აშშ-ზე დამოკიდებულების შემცირებისკენ, განსაკუთრებით სამხედრო სისტემებთან დაკავშირებით. „სწორედ ამიტომ, მერცის ზოგიერთი საჯარო კომენტარი არც ისე ჭკვიანურია“, - განაცხადა გუნტრამ ვოლფმა, ბრიუსელში დაფუძნებული ანალიტიკური ცენტრის Bruegel-ის უფროსმა მკვლევარმა. „რაც არ გინდათ, არის ისეთი შთაბეჭდილების შექმნა, რომ ნებისმიერ ფასად გააგრძელებთ ამერიკული აღჭურვილობის ყიდვას“, - თქვა ვოლფმა. „ჩვენ უნდა გადავიდეთ აშშ-ის აღჭურვილობიდან ევროპულ აღჭურვილობაზე — ვფიქრობ, უმეტესობამ ეს უკვე გაიგო“. აშშ-ს აწუხებდა, რომ FCAS პროგრამამ შესაძლოა გამოიწვიოს ევროკავშირის ქვეყნების მიერ ამერიკული წარმოების F-35 გამანადგურებელი თვითმფრინავების შესყიდვის შეჩერება, მაგრამ ეს შიში არ გამართლდა. ქრისტიან მიოლინგისთვის, თეთრი სახლი მკაფიო გაკვეთილს მიიღებს საფრანგეთსა და გერმანიას შორის FCAS-ზე გაჩაღებული დავიდან — „რომ შეგიძლია ევროპელების გაყოფა“, - განუცხადა მან DW-ს. პარიზსა და ბერლინს შორის მთავარი სადავო საკითხი იყო ფრანგული შეიარაღების გიგანტის, Dassault Aviation-ის ჩართულობა, რომელმაც მოითხოვა პროექტზე მნიშვნელოვნად მეტი კონტროლი, ვიდრე სხვა ინდუსტრიულმა პარტნიორმა, ევროპულმა კონსორციუმმა Airbus Space and Defence-მა. „ბოლო წლებში მაკრონმა ვერ შეძლო Dassault Aviation-ის დარწმუნება, რომ არ ყოფილიყო დაბრკოლება — კიდევ ერთხელ — მსხვილი ევროპული კოოპერატიული შეიარაღების პროგრამის წარმატებისთვის“, - განუცხადა DW-ს სამუელ ფორემ, Sciences Po-ს ევროპის თავდაცვის პოლიტიკის ექსპერტმა. „ზეწოლა საფრანგეთის სახელმწიფოს მეთაურზე გაცილებით დიდია, ვიდრე გერმანიის კანცლერზე“, - აღნიშნა ფორემ. „საფრანგეთის საბიუჯეტო მდგომარეობა გაცილებით უფრო შემაშფოთებელია, ვიდრე გერმანიის, და გერმანიას ახლა საფრანგეთზე გაცილებით დიდი სამხედრო ბიუჯეტი აქვს“. ფორეს აზრით, განსხვავებული საოპერაციო მოთხოვნები, მაგალითად, საფრანგეთისთვის საჭიროება, რომ თვითმფრინავებს შეეძლოთ ბირთვული იარაღის გადატანა, არ არის პროექტის შეჩერების მიზეზი. „ეს არასდროს არის გადაულახავი პრობლემა, თუ პოლიტიკური ლიდერები არ გადაწყვეტენ, რომ ასეა“, - განაცხადა მან. ეს პოზიცია ფართოდ გაიმეორა Airbus-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა DW-სთან ბოლო ექსკლუზიურ ინტერვიუში. „საშიშია, რომ თუ ამ დიდ ევროპულ პროექტებს დაიწყებ, ეს მხოლოდ პოლიტიკურ ნებაზე მეტს მოითხოვს“, - განაცხადა მიხაელ შოელჰორნმა, Airbus Defence and Space-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა. „ეს მოითხოვს ჩართული მხარეების ინდუსტრიულ თანხვედრას“. ევროპის ხელახალი შეიარაღება არა მხოლოდ კონტინენტის ორი უმსხვილესი ეკონომიკის, არამედ ევროკავშირის 27-ვე წევრი სახელმწიფოს პრიორიტეტია, რომელთაგან ბევრს ლეგიტიმური შეშფოთება აქვს საკუთარი უსაფრთხოების შესახებ რუსეთის უკრაინაში შეჭრის შემდეგ. RearmEU-ს წინადადება, რომელიც გადაკეთდა „მზადყოფნა 2030“-ად, არის ევროკავშირის ფლაგმანური, 800 მილიარდი ევროს მოცულობის გეგმა თავდაცვის ხარჯების გასაზრდელად, შესყიდვების გაერთიანებისთვის, სწრაფი განლაგების შესაძლებლობების გასაუმჯობესებლად, ევროპული თავდაცვის კომპანიებისთვის სამრეწველო ბაზის გასამყარებლად და უკრაინის მხარდასაჭერად. „მაგრამ FCAS განზრახ არ არის ევროპული პროექტი“, - განაცხადა ქრისტიან მიოლინგმა EDINA-დან. „თუ იქნება ატმოსფეროს გადმოდინება, მაშინ, შესაძლოა, დიახ, ამ სიტუაციას შეიძლება ჰქონდეს გავლენა ევროკავშირზე“. „მე არ ვიქნებოდი ძალიან შეშინებული“, - თქვა მიოლინგმა. „არავინ ელოდა, რომ FCAS იქნებოდა გამოსავალი, მხსნელი ან ევროპული თავდაცვითი ინდუსტრიული პროექტების ავანგარდი“. საფრანგეთსა და გერმანიას შორის მზარდი უთანხმოების მიუხედავად, ექსპერტებისა და დამკვირვებლების ზოგადი კონსენსუსი არის ის, რომ მიუხედავად იმისა, რომ გარიგების ტექნიკური მხარე შეიძლება ჩავარდეს, მის მიერ შექმნილი ღრუბლოვანი სისტემა, სავარაუდოდ, კურსზე დარჩება. „გერმანელებისთვის გამანადგურებელ თვითმფრინავზე მნიშვნელოვანია „საბრძოლო ღრუბელი“, რადგან არა მხოლოდ ფრანგებს ან გერმანელებს, არამედ ევროპელებს აქვთ დასაკარგი რამ“, - თქვა მიოლინგმა. „იქაც დამოკიდებულები ვართ...