ამერიკული საკაბელო კომპანიების მფლობელები ბიზნესით არიან დაკავებულნი და არა გეოპოლიტიკით. მაგრამ თუ ტრამპი მათ კონტინენტისთვის წყალქვეშა კაბელების დაბლოკვას დაავალებდა, გაბედავდნენ კი ისინი მისთვის წინააღმდეგობის გაწევას? ელისაბედ ბროუ ატლანტიკური საბჭოს უფროსი მეცნიერ-თანამშრომელია, ჯილდოს მფლობელი წიგნის „Goodbye Globalization“ ავტორი და POLITICO-ს რეგულარული მიმომხილველი. მისი ახალი წიგნი „Undersea War“ მიმდინარე წლის ბოლოს გამოვა. კანადის პრემიერ-მინისტრმა მარკ კარნიმ დავოსში გამართულ ბოლო მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე გააზრებული და შთამაგონებელი სიტყვა წარმოთქვა, სადაც ის მსოფლიო წესრიგის „რღვევაზე, სასიამოვნო ფიქციის დასასრულსა და მკაცრი რეალობის დასაწყისზე“ საუბრობდა, რეალობისა, „სადაც გეოპოლიტიკა, მსხვილი, მთავარი ძალის გეოპოლიტიკა, არ ექვემდებარება არანაირ ზღვარსა და შეზღუდვას.“ მიუხედავად იმისა, რომ მას კონკრეტულად აშშ არ უხსენებია, ცხადი იყო, რომ ვაშინგტონის ბოლოდროინდელმა ქცევამ მიიყვანა იგი ამ დასკვნამდე. ამ გამოსვლამ არ მოეწონა აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპს, რომელმაც კარნი უმადურად მოიხსენია და კანადას 100-პროცენტიანი ტარიფებით დაემუქრა, თუკი ის ჩინეთთან სავაჭრო გარიგებას დადებდა — მიუხედავად იმისა, რომ თავად ვაშინგტონი პეკინთან სავაჭრო მოლაპარაკებების სერიას აწარმოებდა. როგორც ჩანს, ტრამპი მზადაა, ზიანი მიაყენოს ამერიკის მოკავშირეებს ისე, როგორც ეს ოდესღაც წარმოუდგენელი იყო, და მუქარები — როგორც ვისწავლეთ — მისი მეთოდია, რომელთაგან ბევრი მოკავშირეებისკენაა მიმართული. მაგალითად, კანადის წინააღმდეგ მუქარა გაჟღერდა სულ რამდენიმე დღის შემდეგ, რაც ტრამპმა დავოსის მსოფლიო ეკონომიკურ ფორუმზე შეკრებილ მაღალჩინოსნებს შეახსენა, რომ გრენლანდიის ანექსიას სერიოზულად განიხილავდა. ეს კი მას შემდეგ მოხდა, რაც მან ახალი ამერიკული ტარიფებით დაემუქრა ევროპულ ქვეყნებს, რომლებიც დანიის მხარდამჭერ პოზიციას აფიქსირებდნენ. ევროპელი მეგობრებისთვის ტარიფები, რა თქმა უნდა, უკვე რეალობაა. იანვრის ბოლოს, აშშ-ის პრეზიდენტმა ინტერვიუერს განუცხადა, რომ მან შვეიცარიას 39-პროცენტიანი ტარიფები დაუწესა მას შემდეგ, რაც მისმა პრეზიდენტმა „გამაღიზიანა“. ყოველივე ზემოაღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ ყურადღება უნდა გავამახვილოთ იქ, სადაც აქამდე არასდროს გვქონია საჭიროება: ოკეანის ფსკერზე, წყალქვეშა კაბელებზე — უფრო კონკრეტულად კი იმ ამერიკულ კომპანიებზე, რომლებიც ამ წყალქვეშა კაბელებს ფლობენ. Google და სხვა კომპანიები მხოლოდ ტექნოლოგიური გიგანტები არ არიან, ისინი უკვე საკაბელო გიგანტებიც გახდნენ. და თუ თეთრი სახლი მათ დაავალებს იმ ქვეყნების გათიშვას, რომლებსაც ზიანის მიყენება სურს, ეს ქვეყნები სერიოზულ პრობლემებში აღმოჩნდებიან. ჯერ კიდევ 1850-იან წლებში, როდესაც წყალქვეშა ტელეგრაფის კაბელები პირველად გამოიგონეს, მათ მცირე რაოდენობის პიონერი კერძო კომპანიები ფლობდნენ. რადგან საერთაშორისო ტელეგრაფის ტრაფიკის პერსპექტივა უაღრესად მიმზიდველი იყო, რამდენიმემ მოახერხა მთავრობის მხარდაჭერის მოპოვება მათი უფრო თამამი წამოწყებებისთვის. მოგვიანებით, როდესაც საკაბელო ტრაფიკი განვითარდა და გაიზარდა, ის ძირითადად სახელმწიფო საფოსტო სერვისების პრეროგატივა გახდა, რადგან ისინი ასევე პასუხისმგებელნი იყვნენ ტელეგრაფის მომსახურებაზე. ხოლო როდესაც მე-20 საუკუნის შუა ხანებში წყალქვეშა სატელეფონო კაბელები გამოჩნდა, მათ ძირითადად სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული სატელეფონო კომპანიები მართავდნენ. დღესდღეობით, ოკეანის ფსკერზე ასობით მონაცემთა კაბელი გვაქვს, რადგან ინტერნეტი სწორედ ასე ვრცელდება. ათწლეულების განმავლობაში, მსოფლიოს სატელეფონო კომპანიები ერთიანდებოდნენ მათ შესაძენად და საექსპლუატაციოდ. თუმცა, ბოლო დროს, ტექნოლოგიური კომპანიები, ტელევიზიის პროვაიდერები და უამრავი სხვა კომპანია, რომლებიც მხოლოდ წყალქვეშა კაბელების ფლობასა და ოპერირებაზე არიან ორიენტირებულნი, ასევე ჩაერთვნენ ამ საქმიანობაში. ვინაიდან წყალქვეშა კაბელები ძვირია და — უმეტესწილად — ორ ან მეტ ქვეყანას აკავშირებს, ასეთი საერთაშორისო კონსორციუმები აზრს ატარებს. გასაკვირი არ არის, რომ ამ კონსორციუმების ზოგიერთი მონაწილე ამერიკულია. მაგრამ დღესდღეობით, ზოგიერთ ყველაზე მძლავრ კაბელს, რომლებიც მონტაჟდება, მხოლოდ ერთი სახის მფლობელი ჰყავს: აშშ-ის ტექნოლოგიური გიგანტი. Amazon, Google, Meta და Microsoft უკვე თანამფლობელები არიან მრავალი წყალქვეშა კაბელის სხვა ფირმებთან ერთად, მაგრამ ახლა ისინი საკუთარ ძალებზე დაყრდნობით მოქმედებენ: Google, რომელიც ლიდერია, უკვე ოპერირებს კაბელს, რომელიც სამხრეთ კაროლინას ბერმუდასა და პორტუგალიასთან აკავშირებს, და აპირებს კიდევ უფრო მეტის დამატებას, მათ შორის ერთადერთი კაბელის, რომელიც ფლორიდას ევროპასთან დააკავშირებს. Amazon იქნება ირლანდიასა და აშშ-ს დამაკავშირებელი ახალი კაბელის ერთადერთი მფლობელი, ხოლო Meta მუშაობს Waterworth-ზე — უზარმაზარ 50,000 კილომეტრიან კაბელზე, რომელიც მთელ დედამიწას შემოუვლის. ამ მდიდარ ფირმებს უდავოდ აქვთ ფული, და მათი ვარაუდი, რომ ხელოვნური ინტელექტი მონაცემთა გამოყენებას კიდევ უფრო დააჩქარებს, ასევე დავას არ ექვემდებარება. რთული ნაწილი მსოფლიო მდგომარეობაა. წყალქვეშა კაბელები მშვენივრად ფუნქციონირებდა ცივი ომის შემდგომ ჰარმონიულ წლებში, რადგან ქვეყნებს სურდათ ერთმანეთთან შეთანხმება და კეთილდღეობის გაზრდა. თუმცა, ბოლო სამი წლის განმავლობაში, ჩვენ რეგულარულად და მკვეთრად შეგვახსენეს, რომ ადამიანებს, შესაძლოა, მტრულად განწყობილი სახელმწიფოს მოთხოვნით, შეუძლიათ ამ კაბელების დაზიანება. ამიტომაც უნდა ვიდარდოთ ოკეანის ფსკერზე ახალი გეოპოლიტიკური რისკის პერსპექტივაზე — რისკზე, რომ ქვეყანამ შესაძლოა გადაწყვიტოს სხვა ერებისთვის ზიანის მიყენება კაბელების საკუთრების ექსპლუატაციით. ჩინეთი და აშშ უკვე აწესებენ ზეწოლას თავიანთ საკაბელო კომპანიებზე, რათა მომავალი კაბელები არ დაუკავშირონ შესაბამის სხვა ქვეყანას. და მიუხედავად იმისა, რომ ბევრი დასავლური ქვეყანა ფრთხილობს ჩინეთთან მჭიდრო კავშირებს, ტრამპის ბოლოდროინდელი ქცევა მიუთითებს იმაზე, რომ მათ ასევე უნდა აღელვებდეთ მონაცემთა კაბელებზე აშშ-ზე დამოკიდებულება.