გაეროს ახალი ანგარიშის თანახმად, ლიბიაში მიგრანტებს, ლტოლვილებსა და თავშესაფრის მაძიებლებს იძულებით აგროვებენ და სასტიკად ეპყრობიან. გაერომ გააფრთხილა, რომ ლიბიაში მყოფი მიგრანტები, მათ შორის ახალგაზრდა გოგონები, მკვლელობის, წამების, გაუპატიურების ან საშინაო მონობაში იძულების რისკის წინაშე დგანან. გაეროს ადამიანის უფლებათა ოფისის მიერ სამშაბათს გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, მიგრანტებს, თავშესაფრის მაძიებლებსა და ლტოლვილებს იძულებით იტაცებენ და დიდხანს აპატიმრებენ, სანამ არ გაყიდიან, ან გამტაცებლები ნათესავებისგან გამოსასყიდს არ მიიღებენ. „ისინი ხანგრძლივ პატიმრობას იტანენ და წამებითა და არაადამიანური მოპყრობით აიძულებენ, გადაიხადონ თავიანთი გათავისუფლებისთვის“, – ნათქვამია ანგარიშში, სახელწოდებით „ბიზნესი ჩვეულ რეჟიმში“ („Business as Usual“). ანგარიში ეფუძნება 2024 წლის იანვრიდან 2025 წლის ნოემბრამდე თითქმის 100 მიგრანტთან ჩატარებულ ინტერვიუებს, როგორც ლიბიის შიგნით, ისე მის ფარგლებს გარეთ. „ეს დარღვევები ხორციელდება ბიზნეს მოდელის მეშვეობით – მოდელის, რომელიც ადამიანის მობილობას მიწოდების ჯაჭვად, ხოლო ადამიანის ტანჯვას მოგებად აქცევს“, – ნათქვამია ანგარიშში. „დაკავება შემოსავლის წყაროდ იქცა ექსპლუატაციურ, მოგებაზე ორიენტირებულ სისტემაში. გადარჩენა დამოკიდებულია გადახდაზე. უსახსრო ადამიანებს გადასცემენ, ყიდიან ან „შლიან“. 2011 წელს დიქტატორ მუამარ კადაფის ნატოს მიერ მხარდაჭერილი აჯანყების შედეგად დამხობის შემდეგ, ლიბია სამხრეთ აზიიდან, ახლო აღმოსავლეთიდან და აფრიკიდან მიგრანტებისთვის სატრანზიტო მარშრუტად იქცა, რომლებიც კონფლიქტსა და სიღარიბეს გაურბიან და ხმელთაშუა ზღვის გავლით ევროპაში მიემგზავრებიან. ფრაქციულმა კონფლიქტმა ქვეყანა 2014 წლიდან მოყოლებული მეტოქე დასავლურ და აღმოსავლურ ადმინისტრაციებად დაყო. ბოლო წლებში ევროკავშირმა მხარი დაუჭირა და მოამზადა ლიბიის სანაპირო დაცვა, რომელიც ზღვაში შეჩერებულ მიგრანტებს სადეპორტაციო ცენტრებში აბრუნებს, და დააფინანსა ლიბიის საზღვრის მართვის პროგრამები. სუკი ნაგრამ, გაეროს ადამიანის უფლებების წარმომადგენელმა ლიბიაში, სიტუაცია აღწერა, როგორც უკიდურესად „მძიმე“. „ჩვენ ვხედავთ რასისტული და ქსენოფობიური სიძულვილის ენისა და თავდასხმების ტალღებს მიგრანტების, თავშესაფრის მაძიებლებისა და ლტოლვილების წინააღმდეგ, ასევე ზღვაში ჩაჭერებს, სადაც ადამიანებს ლიბიაში აბრუნებენ – რასაც ჩვენ არ მივიჩნევთ უსაფრთხო ადგილად გადმოსასვლელად და დასაბრუნებლად“, – განაცხადა მან. გაეროს ანგარიშში მოყვანილია უსახელო ერითრეელი ქალის შემთხვევა, რომელიც ექვსი კვირის განმავლობაში იყო დაკავებული ადამიანებით ვაჭრობის სახლში ტობრუკში, აღმოსავლეთ ლიბიაში. „ნეტავ მოვმკვდარიყავი. ეს ჯოჯოხეთური მოგზაურობა იყო. სხვადასხვა მამაკაცი მრავალჯერ გამაუპატიურა. 14 წლის პატარა გოგონებს ყოველდღიურად აუპატიურებდნენ“, – თქვა მან. დამნაშავეებმა ის მას შემდეგ გაათავისუფლეს, რაც მისმა ოჯახმა გამოსასყიდი გადაიხადა. გლორია, ნიგერიელი ქალი, 15 წლის ასაკში, ბავშვობაში, იძულებით შეიყვანეს ქორწინებაში. „ადამიანები იქ მიდიან ადამიანების საყიდლად, ცოცხალი არსებების საყიდლად. მათ მაიძულეს პროსტიტუცია. დიდი ხანი დავრჩი იქ, სანამ არ გავიქეცი“, – განაცხადა მან. ანგარიშში ხაზგასმულია ზღვაში მყოფი მიგრანტების სიცოცხლის გადარჩენის საძიებო-სამაშველო ოპერაციების მნიშვნელობა, მაგრამ მოუწოდებს საერთაშორისო საზოგადოებას, შეაჩეროს ლიბიაში დაბრუნება, სანამ არ იქნება უზრუნველყოფილი ადამიანის უფლებების ადეკვატური დაცვა.