„ცხოვრება ძვირდება“, – ჩივის ალექსანდრე, მოსკოველი სარეკლამო სპეციალისტი, რომელიც მსხვილ კორპორაციაში მუშაობს. ერთ თვეში მისი ყოველთვიური კვების ბიუჯეტი 22%-ზე მეტით გაიზარდა – 35,000 რუბლიდან (330 ფუნტი; 450 დოლარი) 43,000 რუბლამდე (406 ფუნტი; 555 დოლარი). რუსეთის ეკონომიკა სტაგნაციასა და დაცემას შორის მერყეობს, ჩვეულებრივმა რუსებმა კრემლის უკრაინაში ომის შედეგები უკვე იგრძნეს, რადგან ომის დაწყებიდან მეოთხე წლისთავი ახლოვდება. ალექსანდრეს დაკვირვებით, თითქმის ყველა აუცილებელი პროდუქტის ფასი ადგილობრივ სუპერმარკეტებში გაიზარდა, კვერცხიდან და ქათმის ფილედან სეზონურ ბოსტნეულამდე. ამ მასალისთვის ჩვენ შევცვალეთ ყველა იმ ადამიანის სახელი, ვისთანაც ვისაუბრეთ. სამსახურისკენ მიმავალ გზაზე მისი ყოველდღიური „ამერიკანო“ ადგილობრივი კაფედან მოულოდნელად 26%-ით გაძვირდა 230 რუბლიდან 290 რუბლამდე. უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან რუსეთში ფასები სტაბილურად იზრდება, რაც გამოწვეულია ომის ხარჯებითა და თავდაცვითი მრეწველობით დომინირებული ფედერალური ბიუჯეტით. ამან, თავის მხრივ, ხელი შეუწყო სწრაფ ეკონომიკურ ზრდას და გააუმჯობესა ცხოვრების დონე მთელი ქვეყნის მასშტაბით. აქამდე ინფლაციის მაღალი დონე მოსახლეობის უმრავლესობისთვის, განსაკუთრებით დიდ ქალაქებში, როგორიცაა მოსკოვი და სანკტ-პეტერბურგი, დიდწილად შეუმჩნეველი რჩებოდა. დიდმა ხარჯებმა შენიღბა ომის მზარდი ეკონომიკური შედეგები, ისევე როგორც დასავლური სანქციები და უცხოური ინვესტიციების გადინება რუსეთიდან. ეს სწრაფი ეკონომიკური ზრდა მკვეთრად შენელდა 2025 წელს და რადგანაც ხელფასები ვეღარ ასწრებდა ინფლაციას, მზარდმა ფასებმა ადამიანების ჯიბეებზე დაიწყო დარტყმა. შემდეგ, 2026 წლის დასაწყისში, სუპერმარკეტების ფასები ერთ თვეზე ნაკლებ დროში მკვეთრად, 2.3%-ით გაიზარდა, რუსეთის სტატისტიკის სამსახურ „როსსტატის“ მონაცემებით. წლის დასაწყისში ყველაფერი გაძვირდა: ხორცი, რძე, მარილი, ფქვილი, კარტოფილი, მაკარონი, ბანანი, საპონი, კბილის პასტა, წინდები, სარეცხი საშუალებები და მრავალი მედიკამენტიც. 2019 წლიდან ყოველი წლის იანვარში, BBC ყიდულობდა 59 ძირითადი პროდუქტის ერთსა და იმავე ასორტიმენტს მოსკოვში, სუპერმარკეტების ქსელ „პიატეროჩკაში“. კალათაში შედის ბოსტნეული და ხილი, რძის პროდუქტები და ხორცი, დაკონსერვებული პროდუქტები და სწრაფი მომზადების ლაფშა, ტკბილეული და სასმელები, ლუდის ჩათვლით. 2024 წელს კალათა 7,358 რუბლი ღირდა (63 ფუნტი; 83 დოლარი). გასულ თვეს, ის 8,724 რუბლი ღირდა (83 ფუნტი; 112 დოლარი) – 18.6%-იანი ზრდა. ეს ემთხვევა „როსსტატის“ მიერ დაფიქსირებულ საკვები პროდუქტების საერთო ინფლაციის 18.1%-იან მაჩვენებელს 2024 წლის იანვრიდან 2026 წლის იანვრის ბოლომდე პერიოდში. ჩვენს კალათაში ფასების ერთ-ერთი ყველაზე შესამჩნევი ზრდა იყო ხილისა და ბოსტნეულის ღირებულების თითქმის 15%-იანი ზრდა 2024 წლიდან. რუსეთი დამოკიდებულია იმპორტირებულ ხილსა და ბოსტნეულზე, ამიტომ მაღაზიის ფასები ძლიერ მგრძნობიარეა რუბლის გაცვლითი კურსის ცვალებადობისა და მიწოდების ჯაჭვის შეფერხებების მიმართ. ორივე უკრაინაში ომის დაწყების შემდეგ მოხდა. ამავდროულად, რძის პროდუქტების ფასი, რომელიც, როგორც წესი, ადგილობრივად იწარმოება, 41%-ით გაიზარდა, რაც ჩვენს საცდელ კალათაში ბოლო ორი წლის განმავლობაში ყველაზე დიდი ზრდაა. ეს გამოწვეულია იმით, რომ რუსეთის რძის მრეწველობა დაზარალდა ფერმერული ხარჯების ზრდით, ძვირი სესხებითა და პერსონალის დეფიციტით. ფასების ზრდაზე მოქმედი უახლესი ფაქტორია დღგ-ს ორპუნქტიანი ზრდა 20%-დან 22%-მდე 1 იანვრიდან. გაყიდვების გადასახადის ზრდა პირდაპირ კავშირშია უკრაინის ომთან, რადგან რუსეთის ფინანსთა სამინისტრომ განაცხადა, რომ ის ქვეყნის „თავდაცვისა და უსაფრთხოების“ დასაფინანსებლად იყო საჭირო. მიუხედავად იმისა, რომ ალექსანდრე მოსკოვიდან BBC-ს განუცხადა, რომ ის არ აპირებს კვების ჩვევების შეცვლას, სხვები ამბობენ, რომ მზარდმა სურსათის ფასებმა მნიშვნელოვნად იმოქმედა მათ დიეტებსა და ოჯახის ბიუჯეტებზე. 68 წლის ნადეჟდა ამბობს, რომ მას აღარ შეუძლია საქონლის ხორცის ყიდვა და იაფი თევზის სახეობებზე გადავიდა. ის და მისი მეუღლე, ორივე პენსიონერი, მოსკოვში ცხოვრობენ სახელმწიფო პენსიით და ქმრის დამატებითი შემოსავლით. ნადეჟდა ამბობს, რომ მისი მთელი ყოველთვიური პენსია, თითქმის 32,000 რუბლი (302 ფუნტი; 413 დოლარი), ახლა საკვებზე იხარჯება. ეს ნიშნავს, რომ სხვა ხარჯები შეჩერებულია. ისინი მანქანის შესაკეთებლად ზოგავდნენ ფულს, მაგრამ ცოტა ხნის წინ საკვების შესაძენად დანაზოგის გამოყენება მოუწიათ. ანალოგიურად, ნადეჟდას ქმრისთვის ახალი ზამთრის ქურთუკის ყიდვა, რომელიც დაახლოებით 17,000 რუბლი (160 ფუნტი; 220 დოლარი) ეღირებოდა, მომავალ წლამდე მოუწევს მოცდა. კრისტინას, მოსკოველი მარკეტინგის სპეციალისტს 40-იან წლებში, გასულ თვეს ასევე მოუწია დანაზოგის გამოყენება საკვების შესაძენად. ის ქმართან ერთად ცხოვრობს, რომელიც პირადი ტრენერია, და ამბობს, რომ ფასდაკლებებს აქცევს ყურადღებას და სუპერმარკეტებში სხვებსაც იგივეს აკვირდება. „ახლა მე ძალიან პრაგმატულად ვუდგები საკითხს: არა ის, თუ რისი ჭამა მინდა ან არ მინდა, არამედ რამდენი ცილაა 100 გრამ ამ პროდუქტში“, – ამბობს კრისტინა. მას და მის ქმარს აღარ შეუძლიათ გარეთ ჭამა, მაგრამ სახლში მომზადების შემთხვევაშიც კი, ვახშმის ფასი ორზე გაორმაგდა – დაახლოებით 1,000 რუბლიდან (9.46 ფუნტი; 12.92 დოლარი) 2,000 რუბლზე მეტამდე (18.91 ფუნტი; 25.85 დოლარი). 2025 წლის ზაფხულში, რუსეთის ცენტრალური ბანკის მმართველმა ელვირა ნაბიულინამ განაცხადა, რომ ეკონომიკა „ეკონომიკური ზრდის დაბალანსებული ტემპების სცენართან“ ახლოს იყო. თუმცა, ზოგიერთი ეკონომისტი ვარაუდობს, რომ გასულ წელს მნიშვნელოვანი შენელების შემდეგ, რუსეთის ეკონომიკა ახლა კრიზისის ზღვარზეა.