იშვიათ ინტერვიუებში, ზოგიერთი იმ ადამიანთაგანი, ვინც დიდი ბრიტანეთში მცირე ნავებით ჩასვლის შემდეგ ლა-მანშის გავლით უკან გააბრუნეს, აღწერს, თუ რა მოხდა შემდეგ – და რა რისკებს შეიცავს სისტემა, რომელიც მათ მოსაცილებლად არის ორგანიზებული. როდესაც კირ სტარმერი გასულ ივლისში ნორთვუდის სამხედრო ბაზაზე საფრანგეთის პრეზიდენტ ემანუელ მაკრონთან ერთად იდგა და მიგრანტებით გადატვირთული მცირე ნავების ლა-მანშის გადაკვეთის შესაჩერებლად „გამ breakthrough“-ის ხელშეკრულება გამოაცხადა, მან თქვა, რომ „ჯადოსნური ტყვია“ არ არსებობდა. თუმცა, მან დაამატა, რომ გეგმა „საბოლოოდ შეცვლიდა თამაშის წესებს“ გადაკვეთების რაოდენობის კუთხით. ინიციატივა, რომელიც ცნობილია როგორც „ერთი ერთში“ (one in, one out), ნიშნავს, რომ ყოველი მცირე ნავით ჩამოსული პირი შეიძლება ძალის გამოყენებით დაუბრუნდეს საფრანგეთს, სანაცვლოდ კი სხვა პირი – რომელსაც გადაკვეთა არ უცდია – კანონიერად ჩაიყვანონ დიდ ბრიტანეთში. გასული სექტემბრიდან, როდესაც დაბრუნება დაიწყო, საფრანგეთში მხოლოდ რამდენიმე ასეული ადამიანი იქნა გაბრუნებული, მსგავსი რაოდენობა კი კანონიერად ჩაიყვანეს დიდ ბრიტანეთში – ეს უფრო ნაკლებია, ვიდრე იმ ადამიანთა რიცხვი, ვინც ერთ საშუალოდ დატვირთულ დღეს კვეთს საზღვარს. ხუთშაბათს დილით, ათობით თავშესაფრის მაძიებელი ძალის გამოყენებით იქნა გაგზავნილი საფრანგეთში, მიუხედავად გაფრთხილებებისა, რომ იქ მათ სიცოცხლეს ტრეფიკერებისგან საფრთხე დაემუქრებოდა. ზოგიერთმა „გარდიანს“ განუცხადა, რომ ისინი ღრმა მწუხარებაში იყვნენ თავიანთი მდგომარეობის გამო, ზოგი ტიროდა, ზოგი კი თვითმკვლელობაზე ფიქრობდა. ჩამოსულთა მდგომარეობა, რომლებიც დიდ ბრიტანეთში იძულებითი დაბრუნებისთვის მზადებისას არიან დაკავებულნი, კარგად არის დოკუმენტირებული: თავშესაფრის მაძიებლებმა თავად გამოაქვეყნეს ცნობები საკნიდან და მშვიდობიანი პროტესტი მოაწყვეს. ამ თვის დასაწყისში, გაეროს ცხრა ექსპერტმა გამოაქვეყნა 20-გვერდიანი წერილი დიდი ბრიტანეთისა და საფრანგეთის მთავრობებისთვის, რომელშიც გამოხატეს შეშფოთება საერთაშორისო სამართლის პოტენციური დარღვევების შესახებ და მოუწოდეს სქემის გაუქმებისკენ. თუმცა, სქემის ფარგლებში უკან გაგზავნილთა გამოცდილება დიდწილად უხილავი დარჩა. დიდი ბრიტანეთის შინაგან საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ეს საკითხი საფრანგეთის კომპეტენციაა. საფრანგეთის შინაგან საქმეთა სამინისტროს კომენტარი არ გაუკეთებია. „გარდიანმა“ თვალყური ადევნა ათზე მეტი დაბრუნებული პირის შემთხვევას, შექმნა რა სურათი იმის შესახებ, თუ რა ხდება მას შემდეგ, რაც ისინი დიდი ბრიტანეთის პატიმრობას ტოვებენ. რამდენიმე თვის განმავლობაში ჩატარებულ ინტერვიუებში, ისინი ხაზს უსვამენ ისეთი სისტემის შედეგებს, რომელიც არასოდეს ყოფილა ორგანიზებული მათი მძიმე მდგომარეობის გათვალისწინებით: ზოგი საფრანგეთიდან გაიქცა საკუთარი უსაფრთხოებისთვის, ზოგმა კი ძალადობა განიცადა კონტრაბანდისტების მხრიდან, რომლებიც სწრაფად მოერგნენ ახალ სისტემას. სხვები უგზო-უკვლოდ დაიკარგნენ. მიუხედავად იმ მტკიცებისა, რომ მათ არასოდეს მიეცემათ დიდ ბრიტანეთში დასახლების უფლება, ყველა ამბობს, რომ დაბრუნებას აპირებს. „ვიცით, რომ თუ პატარა ნავით ჩამოვალთ, გაერთიანებული სამეფო კვლავ შეეცდება ჩვენს საფრანგეთში გაგზავნას“, – თქვა ერთმა ქურთმა მამაკაცმა, რომელმაც შესთავაზა, რომ ამის ნაცვლად, სატვირთო მანქანით ეცადა ჩამოსვლა და ფარულ ეკონომიკაში ემუშავა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ინფორმირების გარეშე. „შემდეგ გამოვცხადდებით და თავშესაფარს ვითხოვთ, როცა ეს „ერთი ერთში“ გარიგება დასრულდება.“ მაგრამ სანამ ამ ნაბიჯის გადადგმაზე იფიქრებდნენ, მათ წინაშე არსებული ბარიერები უზარმაზარია. დაბრუნებულებს მცირე იმედი აქვთ, რომ დაბრუნების შემდეგ სტაბილურ მდგომარეობას უნდა ელოდონ. ერთმა მამაკაცმა, ყოფილი საბჭოთა რესპუბლიკიდან, განაცხადა, რომ სჯეროდა, რომ ის მოკვდებოდა, თუკი მას იძულებით დააბრუნებდნენ სამშობლოში, რადგან მან პოლიტიკურად გააპროტესტა თავისი მთავრობა. „მეშინია, გერმანიაში გამგზავრების, სადაც თითის ანაბეჭდები მაქვს და იქიდან უკან ჩემს სამშობლოში“, – თქვა მან. „15 წელი მელოდება ციხეში, მაგრამ მათ არ აქვთ რესურსი ციხეების შესანარჩუნებლად, ამიტომ უბრალოდ ხალხს კლავენ. შინაგან საქმეთა სამინისტრო გიმსხვრევთ იმედს. ისინი ჩვენთან ფეხბურთს თამაშობენ – ჩვენ ვართ ბურთი. მათ ჰგონიათ, რომ სულელები ვართ. საფრანგეთი ფულს იღებს დიდი ბრიტანეთისგან ჩვენი უკან დასაბრუნებლად, მაგრამ შემდეგ „გვადუბლინებს“ (გვაბრუნებს დუბლინის რეგულაციით). ეს კორუფციაა და დიდი ფულია. ეს პოლიტიკური თამაშია და არა ადამიანების თამაში.“ დუბლინის რეგულაცია, რომელსაც ქალაქის სახელი ჰქვია, სადაც ის დაარსდა, ამბობს, რომ ევროკავშირში თავშესაფრის მაძიებლები შეიძლება გაიგზავნონ სხვა ქვეყანაში, სადაც მათ ადრე აუღეს თითის ანაბეჭდები. მამაკაცმა, რომელმაც თავისი მოგზაურობის ნაწილი გასაბერი ნავით გადაიღო, თქვა, რომ ის იმდენად იყო ტრავმირებული ყველაფრით, რაც მას შეემთხვა, რომ ცოტა ხნის წინ გონება დაკარგა და საავადმყოფოში გადაიყვანეს, სადაც მას პოსტტრავმული სტრესული აშლილობის დიაგნოზი დაუსვეს. სომალელმა მამაკაცმა, რომელიც ერთ-ერთი პირველი იყო საფრანგეთში დაბრუნებულთა შორის, თქვა, რომ ისიც იბრძოდა, სანამ „დუბლინთან“ დაკავშირებულ გადაწყვეტილებას ელოდებოდა. ის ასევე იმყოფება საფრანგეთის მიერ მოწოდებულ სახელმწიფო საცხოვრებელში. „მათი ჰუმანიტარული დაცვის იდეა ის არის, რომ ადამიანები, რომლებსაც არ აქვთ თავშესაფარი ან დაცვა, უკან გააბრუნონ იმავე ქვეყნებში, საიდანაც გაიქცნენ?“ – იკითხა მან. „ეს დიდი ბრიტანეთის შეთანხმება ისტორიაში ბნელ თავად შევა, რადგან მან მთლიანად მიგვატოვა. ისინი ჩვენ მაგალითად გვიყენებენ. ეს მტკივნეული და სამარცხვინოა. არაფერი გამოგვდის კარგად.“ ბევრი დაბრუნებულის მთავარი შიში ის არის, რომ თუ მათ „გაადუბლინებენ“, მათ იძულებით დააბრუნებენ სამშობლოში და დევნის რისკი დაემუქრებათ. ერთმა მამაკაცმა, რომელიც ბულგარეთში დააკავეს დიდი ბრიტანეთისკენ მიმავალ გზაზე, ფარულად გადაიღო იქაური პირობები თავის ტელეფონზე. „ბულგარეთი ძალიან ცუდი იყო. იქ აღარასოდეს მინდა დაბრუნება“, – თქვა მან. სხვებმა თავისი ნებით დატოვეს საფრანგეთი, რადგან საფრთხეები ემუქრებოდათ თავად საფრანგეთში. „გარდიანისთვის“ ცნობილია სულ მცირე ოთხი „ერთი ერთში“...