საერთაშორისო უსაფრთხოება
/
16.02.2026
ევროპის თავდაცვა: ნატოს ქოლგა, თვითკმარობისკენ სწრაფვა და რუსეთის საფრთხე
მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე ევროპელი ლიდერების მთავარი განსახილველი თემა იყო კონტინენტის თავდაცვის გაძლიერება და თვითკმარობისკენ სწრაფვა, ნატოს ტრანსატლანტიკურ ალიანსზე დამოკიდებულების შენარჩუნების ფონზე. რუსეთის მზარდი საფრთხე და აშშ-ის მოწოდებები თავდაცვის ხარჯების გაზრდის შესახებ ევროპას აიძულებს ახალი უსაფრთხოების სტრატეგიები შეიმუშაოს, თავდაცვის წარმოება გააძლიეროს და ახალი პარტნიორობა დაამყაროს, რათა უფრო ეფექტურად უპასუხოს არსებულ გამოწვევებს.
ნატო ევროპისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვან უსაფრთხოების ქოლგად რჩება, თუმცა, მიუნხენის ყოველწლიურ უსაფრთხოების კონფერენციაზე კონტინენტის ლიდერებისთვის თვითკმარობა და ურთიერთთავდაცვა განმეორებადი თემა იყო. ევროპის კოლექტიური თავდაცვა კვლავ ნატოს ტრანსატლანტიკურ ალიანსზეა დამოკიდებული, – განაცხადა ევროკავშირის უმაღლესმა დიპლომატმა კვირას მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციაზე. თუმცა, კაია კალასის თქმით, არსებობს გადაუდებელი აუცილებლობა, რომ ევროპამ საკუთარ თავდაცვაში ლიდერობა მოიპოვოს. კალასმა, ევროკომისიის უმაღლესმა წარმომადგენელმა საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში, თავის გამოსვლას „შურისმაძიებლების“ სუპერგმირული ფრანჩაიზის მსგავსი სათაური შეურჩია: „ევროპელებო, შეიკრიბეთ! სამოქმედო თავისუფლების დაბრუნება უფრო მკაცრ სამყაროში“. მან რუსეთი ევროპის უდიდეს საფრთხედ დაასახელა და აღნიშნა, რომ მისი „საბოლოო მიზანი“ არ არის უკრაინის დონბასის რეგიონი, არამედ რეგიონზე უფრო ფართო შეტევა. „რუსეთი უკვე ცდილობს ეკონომიკების პარალიზებას კიბერთავდასხმებით, თანამგზავრების მუშაობის შეფერხებას, წყალქვეშა კაბელების საბოტაჟს, დეზინფორმაციით ალიანსების დანგრევას, ქვეყნების იძულებას ნავთობისა და გაზის იარაღად გამოყენებით“, – განაცხადა კალასმა. „და, რა თქმა უნდა, არსებობს ბირთვული საფრთხეც“. მისი თქმით, ევროპის ფარი იქნება ახალი უსაფრთხოების სტრატეგია, უფრო დიდი ბლოკის შექმნა ახალი წევრი სახელმწიფოების დამატებით და ახალი სავაჭრო შეთანხმებები მის საზღვრებს მიღმა, როგორიცაა ინდოეთთან, მერკოსურთან და ავსტრალიასთან მომავალი გარიგება. ეს პარტნიორობა უსაფრთხოების შეთანხმებებსაც მოიცავს. „ჩვენ ამ გზაზე ვართ, ვიწმენდთ მოსასხამებს, ვიცვამთ ჩექმებს, ვუშვებთ ძრავებს“, – თქვა მან. კვირას გამოსვლისას, მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენციის ხელმძღვანელმა ვოლფგანგ იშინგერმა ხაზი გაუსვა ევროპის თავდაცვის დაგეგმვის აუცილებლობას, კერძოდ, „თავდაცვითი წარმოების გაზრდისა და უფრო შეკრული და გლობალურად კონკურენტუნარიანი ევროპული თავდაცვის ბაზრის შესაქმნელად“. სამდღიან ღონისძიებაზე ევროპელი ლიდერების გამოსვლებსა და განცხადებებში ლაიტმოტივად გასდევდა დაჟინებული მტკიცება, რომ მათ უკვე დაიწყეს ამ მოთხოვნების შესრულება, რაც დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის მოწოდებებზე პასუხი იყო, ნატოში მათი წვლილი გაეზარდათ. „ევროკავშირი 800 მილიარდ ევრომდე თანხას მობილიზებს [...] იმ შესაძლებლობებში ინვესტირებისთვის, რაც ჩვენ გვჭირდება – საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვიდან დაწყებული, დრონებითა და სამხედრო მობილურობით დამთავრებული“, – განაცხადა ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა შაბათს. „ჩვენ ვასრულებთ დანაპირებს“. ნატოს ყოფილმა გენერალურმა მდივანმა, ამჟამად ნორვეგიის ფინანსთა მინისტრმა იენს სტოლტენბერგმა განაცხადა, რომ აშშ-ის ულტიმატუმმა ევროპელ მოკავშირეებსა და კანადას აიძულა „მნიშვნელოვნად“ მეტი დაეხარჯათ თავდაცვის შესაძლებლობებზე. „როდესაც უსმენთ აშშ-ს ან ტრამპის ადმინისტრაციას, კრიტიკა უპირველესად ნატოს წინააღმდეგ კი არ არის, არამედ ნატოს მოკავშირეების წინააღმდეგ, რომლებიც არ იხდიან ნატოსთვის. და ვფიქრობ, ეს საფუძვლიანი არგუმენტია, ევროპელები კი ასრულებენ დანაპირებს“, – განუცხადა სტოლტენბერგმა DW-ს. ევროკავშირის წევრმა ქვეყნებმა 2025 წელს თავდაცვაზე სავარაუდოდ 381 მილიარდი ევრო (452 მილიარდი დოლარი) დახარჯეს – 2021 წლის 251 მილიარდი ევროსგან განსხვავებით, რუსეთის უკრაინაში შეჭრამდე. კალასისთვის კი, საქმე მხოლოდ იმაში არ არის, რომ ნატოს წევრებმა დონალდ ტრამპის მოთხოვნა შეასრულონ მშპ-ს 5%-ის თავდაცვაზე დახარჯვის შესახებ, არამედ იმაში, რომ ეს თანხა გონივრულად დაიხარჯოს. მან თქვა, რომ ევროპულმა სახელმწიფოებმა შესყიდვების ქსელები უფრო ფართოდ უნდა გაშალონ, რათა ინვესტიციებიდან მაქსიმალური სარგებელი მიიღონ. „ჩვენ გვაქვს ძალიან ბევრი სტანდარტი, ძალიან ბევრი განსხვავებული შესაძლებლობა, და იმისათვის, რომ შევამციროთ ხარჯები, ასევე შევამციროთ შესყიდვების დრო, ნამდვილად გვჭირდება ერთად მუშაობა“, – განაცხადა კალასმა. „საქმე მხოლოდ იმაში არ არის, თუ რამდენს ვხარჯავთ, არამედ იმაში, თუ როგორ დავხარჯოთ უფრო გონივრულად“. ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მარკუს ცაჰკნამ განაცხადა, რომ უკრაინის თავდაცვითი შესაძლებლობების გაერთიანება – რომელიც ახლა ოთხი წელია რუსეთთან კონფლიქტშია გამოცდილი – ევროპისთვის საკუთარი უსაფრთხოების წინსვლის შესაძლებლობაა. „ჩვენ ევროპაში უნდა გვესმოდეს, რომ საქმე არ არის განსხვავებულ ეროვნულ ინტერესზე, თავდაცვის ინდუსტრიაზე“, – განუცხადა ცაჰკნამ DW-ს. „ერთმანეთს შორის კონკურენცია არ არსებობს. ჩვენ სინამდვილეში უფრო მეტი მხარდაჭერა, უფრო მეტი ახალი ინოვაცია გვჭირდება, და უკრაინა არის ჩვენი შესაძლებლობა“. იანვრის ბოლოს, ნატოს გენერალურმა მდივანმა მარკ რუტემ ევროპარლამენტის დეპუტატებს განუცხადა, რომ მათ, ვინც ფიქრობს, რომ ევროპას შეეძლო თავის დაცვა შეერთებული შტატების გარეშე, „ოცნება უნდა გააგრძელონ“. აშშ-ის სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ, თავის გამოსვლაში, რომელიც დასავლური კულტურისა და თავდაცვის შენარჩუნებაზე იყო ორიენტირებული ტრამპის ღირებულებების შესაბამისად, შაბათს განაცხადა, რომ ვაშინგტონის „მიზანი“ არ იყო ტრანსატლანტიკური ალიანსის დასასრული. მიუნხენში პოლიტიკოსებთან, პოლიტიკის შემქმნელებთან და უსაფრთხოების ექსპერტებთან შეხვედრისას სხვა ამერიკელმა კანონმდებლებმა ასევე სცადეს ტრამპის ხელმძღვანელობით კონტინენტიდან შესაძლო გასვლის შიშების შემცირება. „მოდით, ვაჩვენოთ [ევროპას], რომ სანდოები ვართ“, – განუცხადა დელავერის სენატორმა კრის კუნსმა – დემოკრატმა – DW-ს. „რომ ჩვენ ვართ სანდო პარტნიორები, რომლებსაც ათწლეულების განმავლობაში ეყრდნობოდით, და ვიპოვოთ გზები, რომლითაც შეგვიძლია გავაზიაროთ ჩვენი საერთო თავდაცვისა და უსაფრთხოების საჭიროებების ტვირთი და ვიპოვოთ პოზიტიური გზა წინსვლისთვის“. თუმცა, ამ შაბათ-კვირამ ცხადყო, რომ ევროპა პრიორიტეტს ანიჭებს არააშშ-ს პარტნიორობებს — ევროკომისიის პ
#აშშ
#ევროკავშირი
#უკრაინა
#რუსეთი
#მიუნხენის უსაფრთხოების კონფერენცია
#ნატო
#ევროპა
#თავდაცვა
#კაია კალასი
#უსაფრთხოების სტრატეგია
წყარო: www.dw.com
გაზიარება